IV Cz 766/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu rejonowego w sprawie kosztów sądowych, stosując zasadę ich proporcjonalnego rozdzielenia do wyniku sprawy.
Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego całość nieuiszczonych kosztów sądowych. Pozwany wniósł zażalenie, domagając się zmiany postanowienia i rozliczenia kosztów stosownie do wyniku sprawy. Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie, zmieniając postanowienie i nakazując ściągnięcie od powoda 3.471,88 zł, a od pozwanego 1.284,12 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych, stosując zasadę proporcjonalnego rozdzielenia kosztów do wyniku sprawy.
Sąd Okręgowy w S. rozpoznał sprawę z powództwa (...) S.A. w T. przeciwko S. (...) o ustalenie, na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia 15 października 2015 roku, sygn. akt I C 99/10. Sąd Rejonowy pierwotnie zasądził od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 4.756 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. Pozwany zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących kosztów sądowych i kodeksu postępowania cywilnego, wnosząc o zmianę orzeczenia i rozliczenie kosztów stosownie do wyniku postępowania. Sąd Okręgowy, powołując się na stanowisko Sądu Najwyższego, uznał, że w sytuacji częściowego uwzględnienia żądań, koszty powinny być rozdzielone stosunkowo. Wartość przedmiotu sporu wynosiła 9.210 zł, a ostatecznie ustalona opłata za użytkowanie wieczyste wyniosła 6.746,47 zł. Powód wygrał sprawę w 27%, a przegrał w 73%. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, nakazując ściągnąć od powoda 3.471,88 zł, a od pozwanego 1.284,12 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych, stosując zasadę proporcjonalnego rozdzielenia kosztów. Zasądzono również koszty postępowania zażaleniowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Koszty sądowe powinny być rozdzielone stosunkowo do stopnia wygranej i przegranej każdej ze stron, zgodnie z art. 100 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że zasada odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 k.p.c.) nie ma zastosowania w pełni, gdy obie strony poniosły częściową porażkę. W takiej sytuacji należy zastosować art. 100 k.p.c., który pozwala na wzajemne zniesienie lub stosunkowe rozdzielenie kosztów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia
Strona wygrywająca
pozwany (w zakresie kosztów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. w T. | spółka | powód |
| S. (...) | inne | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Strona wygrywająca sprawę może żądać od strony przeciwnej zwrotu niezbędnych kosztów procesu.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach zażalenia; w przedmiocie ponoszenia kosztów procesu sąd drugiej instancji może uchylić lub zmienić w tym zakresie postanowienie sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Do postępowania w przedmiocie rozpoznania zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zażalenie pozwanego zasługuje na uwzględnienie. Wynik sprawy (27% wygranej powoda, 73% przegranej) uzasadnia stosunkowe rozdzielenie kosztów sądowych. Nieuiszczone koszty sądowe nie są kosztami procesu w rozumieniu art. 98 § 2 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Zasądzenie całości nieuiszczonych kosztów od pozwanego przez Sąd Rejonowy.
Godne uwagi sformułowania
o tym, w jakim stopniu strona wygrała lub przegrała sprawę decyduje rezultat przeprowadzonego porównania roszczeń dochodzonych z roszczeniami ostatecznie uwzględnionymi nieuiszczone koszty sądowe nie są bowiem elementem kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony nie można traktować orzeczenia o pobraniu na rzecz Skarbu Państwa uiszczonych tymczasowo wydatków jako rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
Skład orzekający
Mariola Watemborska
przewodniczący
Jolanta Deniziuk
sprawozdawca
M. S.
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Rozliczanie kosztów sądowych w sprawach z częściowym uwzględnieniem żądań, stosowanie art. 100 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczenia nieuiszczonych kosztów sądowych, a nie kosztów zastępstwa procesowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania cywilnego - rozliczania kosztów sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Jak podzielić koszty sądowe, gdy nikt nie wygrał w 100%? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 9210 PLN
nieuiszczone koszty sądowe: 3471,88 PLN
nieuiszczone koszty sądowe: 1284,12 PLN
zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 150 PLN
część opłaty od zażalenia: 34,72 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV Cz 766/15 POSTANOWIENIE Dnia 13 stycznia 2016 r. Sąd Okręgowy w S. IV Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Mariola Watemborska Sędziowie SO: Jolanta Deniziuk (spr.), M. S. po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r., w S. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) S.A. w T. przeciwko pozwanej S. (...) o ustalenie na skutek zażalenia pozwanego od postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia 15 października 2015 roku, sygn. akt I C 99/10 postanawia: 1. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że nakazać ściągnąć tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych od powoda (...) S.A. w T. kwotę 3.471,88 zł (trzy tysiące czterysta siedemdziesiąt jeden złotych osiemdziesiąt osiem groszy), a od pozwanego S. (...) kwotę 1.284,12 zł (tysiąc dwieście osiemdziesiąt cztery złote dwanaście groszy); 2. zasądzić od powoda (...) S.A. w T. na rzecz pozwanego S. (...) kwotę 150 zł (sto pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, 3. nakazać ściągnąć od powoda na rzecz S. 34,72 ( trzydzieści cztery 72/100) zł tytułem części opłaty od zażalenia, od uiszczenia której strona pozwana była zwolniona. Sygn. akt. IV Cz 766/15 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 15 października 2015 roku Sąd Rejonowy w C. zasądził od pozwanego S. (...) na rzecz S. kwotę 4.756 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. Pozwany zaskarżył powyższe postanowienie zażaleniem, wnosząc o jego zmianę, poprzez orzeczenie o kosztach sądowych stosownie do wyniku postępowania. Nadto wniósł o zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Skarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 113 ust. 1 u.k.s.c. w zw. z art. 100 k.p.c. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym uzasadnieniu uchwały z dnia 19 stycznia 2012 roku (sygn. akt IV CZ 119/11 – za pośrednictwem Systemu (...) Prawnej Lex) , o tym, w jakim stopniu strona wygrała lub przegrała sprawę decyduje rezultat przeprowadzonego porównania roszczeń dochodzonych z roszczeniami ostatecznie uwzględnionymi, przy czym porównania tego dokonuje się mając na względzie ostateczny wynik procesu, nie zaś rozstrzygnięcia w poszczególnych instancjach. W rozpoznawanej sprawie powód (...) S.A. w T. kwestionował zasadność dokonanej przez S. (...) aktualizacji wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste. Wskazał przy tym, iż dotychczas opłata ta wynosiła 1.750 zł, zaś po aktualizacji wzrosła do kwoty 10.959,72 zł. Wartość przedmiotu sporu wynosiła więc 9.210 zł (10.959,72 – 1.750 zł). Sąd I instancji ostatecznie ustalił wysokość opłaty za użytkowanie wieczyste na kwotę 6.746,47 zł. Oznacza to, że powód wygrał sprawę w 27%, zaś przegrał w 73 %. Pozwany z kolei wygrał sprawę w 73 %, przegrał zaś w 27 %. W ocenie Sądu Okręgowego, tak ustalony wynik sprawy, wyklucza zasądzenie zwrotu nieuiszczonych kosztów sądowych w oparciu o wyrażoną w art. 98 k.p.c. zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy i wymaga odwołania się do zasady wyrażonej w art. 100 k.p.c. Jak stanowi przepis art. 100 k.p.c. w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Cytowany przepis stanowi elastyczne dostosowanie zasady odpowiedzialności za wynik sprawy do sytuacji, w której obie strony są - w różnym albo w takim samym stopniu - wygrywającym i przegrywającym zarazem. Z uwagi na powyższe, o obowiązku zwrotu kosztów sądowych wyłożonych tymczasowo ze środków S. należało ustalić w oparciu o art. 100 k.p.c. stosując zasadę stosunkowego rozdzielenia tych kosztów. Pozwany przegrał postępowanie w 27 %, powód zaś w 73 % i w takiej części każdy z nich powinien partycypować w zwrocie kwoty 4.756 zł – odpowiednio 1.284,12 zł pozwany i 3.471,88 zł powód. Przedmiotowe rozstrzygnięcie uwzględnia okoliczności, iż wyrokiem z dnia 2 października 2014r. Sąd Rejonowy w punkcie (...) rozstrzygnął wyłącznie o sposobowe rozliczenia pomiędzy stronami poniesionych przez nich kosztów w sprawie. Przemawia za tym także treść uzasadnia Sądu, gdzie jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 98§2 kpc , który nakazuje stronie przegrywającej zwrot poniesionych przez przeciwnika kosztów. Przepis ten określa nie tylko strony ale także i przedmiot rozstrzygnięcia poprzez wskazanie, że dotyczy rozliczenia poniesionych przez uprawnionego kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony. W wyroku nie zostały zaś rozliczone wydatki, które tymczasowo zostały poniesione przez Skarb Państwa. Stąd konieczność uzupełniana postanowienia o kosztach wydane w trybie art. 108 1 kpc . W oparciu o dyspozycję tegoż przepisu Sąd Rejonowy rozstrzygnął o kosztach sądowych należnych od stron Skarbowi Państwa, kosztów , które strony nie poniosły w toku postępowania i tym samym nie zostały objęte dyspozycja punktu (...) wyroku także i co do przesądzonej w nim zasady ponoszenia kosztów procesu. Nieuiszczone koszty sądowe nie są bowiem , jak już wyżej wskazano elementem kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Tym samym nie można traktować orzeczenia o pobraniu na rzecz Skarbu Państwa uiszczonych tymczasowo wydatków jako rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Sąd Rejonowy w punkcie (...) , niezakwestionowanym przez pozwanego rozstrzygnął więc jedynie o zasadzie ponoszenia kosztów procesu. Tym samym orzekając o zwrocie uiszczonych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatków Sąd Rejonowy winien ponowienie odnieść to do wyników postępowania. Rację ma więc skarżący, który domaga się uwzględniania okoliczności, iż jedynie w 27% powód wygrał sprawę. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. , zmienił zaskarżone postanowienie, w ten sposób, że nakazał ściągnąć tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych od powoda kwotę 3.471,88 zł, a od pozwanego kwotę 1.284,12 zł (punkt (...) sentencji). O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie § 6 pkt 3 w zw. z § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (punkt (...) sentencji). O kosztach sądowych należnych Skarbowi Państwa orzeczono zaś na podstawie art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI