IV CZ 140/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie o kosztach procesu, uznając uzasadnienie sądu niższej instancji za zbyt ogólne.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony pozwanej na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy nie obciążył powódki kosztami postępowania apelacyjnego, uzasadniając to sytuacją majątkową powódki i charakterem sprawy. Pozwana wniosła o zmianę lub uchylenie tego postanowienia, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących kosztów procesu. Sąd Najwyższy uznał, że uzasadnienie Sądu Okręgowego było zbyt ogólne i nie spełniało wymogów formalnych.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie strony pozwanej, A. M. Spółki z o.o., na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 25 października 2010 r. Sąd Okręgowy, oddalając apelację powódki A. G., nie obciążył jej kosztami postępowania apelacyjnego na rzecz pozwanej, powołując się na „sytuację majątkową powódki i charakter sprawy”. Pozwana zaskarżyła to postanowienie, domagając się zasądzenia od powódki kwoty 3.600 zł tytułem kosztów lub uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie art. 98 k.p.c. poprzez niezastosowanie oraz art. 102 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 102 k.p.c., podkreślił, że sąd może odstąpić od nałożenia obowiązku zwrotu kosztów w szczególnie uzasadnionych wypadkach, a ustalenie tych wypadków należy do swobodnej oceny sądu. Ocena ta musi jednak uwzględniać wszystkie istotne okoliczności i nie może opierać się na ogólnikach. Sąd Najwyższy uznał, że uzasadnienie Sądu Okręgowego, ograniczające się do sytuacji majątkowej i charakteru sprawy, było zbyt ogólne i nie spełniało wymogów art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. W związku z tym, na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w O.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie musi uwzględniać wszystkie okoliczności mające wpływ na ocenę i nie może być zbyt ogólne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że choć art. 102 k.p.c. daje sądowi swobodę oceny w kwestii odstąpienia od obciążenia kosztami, to ocena ta musi być wyważona i oparta na konkretnych okolicznościach, a nie ogólnikach. Uzasadnienie Sądu Okręgowego było zbyt lakoniczne i nie spełniało wymogów formalnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
A. M. Spółka z o.o.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| A. M. Spółka z o.o. | spółka | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może odstąpić od nałożenia obowiązku zwrotu kosztów procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach, co pozostawia się swobodnej ocenie sądu. Ocena ta musi uwzględniać wszystkie okoliczności, nie podlega wykładni rozszerzającej i wymaga wystąpienia wyjątkowych okoliczności.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 361
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzasadnienie Sądu Okręgowego dotyczące kosztów procesu było zbyt ogólne i nie spełniało wymogów formalnych. Zastosowanie art. 102 k.p.c. wymaga szczegółowego uzasadnienia uwzględniającego wszystkie okoliczności sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Uzasadnienie to jest zbyt ogólne i tym samym za nie odpowiadające kryterium właściwego uzasadniania rozstrzygnięć sądowych Regulacja art. 102 k.p.c. jest szczególnym rozwiązaniem, nie podlegającym wykładni rozszerzającej, wykluczającym stosowanie wszelkich uogólnień i wymagającym do jej zastosowania wystąpienia wyjątkowych okoliczności.
Skład orzekający
Krzysztof Pietrzykowski
przewodniczący
Teresa Bielska-Sobkowicz
sprawozdawca
Irena Gromska-Szuster
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie postanowień o kosztach procesu, stosowanie art. 102 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji procesowej, ale stanowi wskazówkę co do wymogów formalnych uzasadnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania cywilnego, jakim są koszty procesu i ich zasady przyznawania, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy "sytuacja majątkowa" wystarczy, by nie płacić kosztów procesu? SN wyjaśnia.”
Dane finansowe
koszty procesu: 3600 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CZ 140/10 POSTANOWIENIE Dnia 7 kwietnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa A. G. przeciwko A. M. Spółce z o.o. z siedzibą w N. o opuszczenie, opróżnienie i wydanie lokalu użytkowego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 kwietnia 2011 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 25 października 2010 r., uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w O. 2 Uzasadnienie Postanowieniem zawartym w wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 25 października 2010 r. nie obciążono powódki A. G. kosztami postępowania apelacyjnego na rzecz pozwanej A. M. sp. z o.o. z siedzibą w N. pomimo oddalenia apelacji powódki. Stanowisko swoje Sąd Okręgowy uzasadnił powołaniem się na „sytuację majątkową powódki i charakter sprawy”. Pozwana zaskarżyła zażaleniem powyższe postanowienie wnosząc o jego zmianę i zasądzenie od powódki kwoty 3.600 zł tytułem kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w O. Zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 98 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie na skutek przyjęcia, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 102 k.p.c., co uzasadnia odstąpienie od zastosowania normy prawnej uregulowanej w art. 98 k.p.c. oraz naruszenie art. 102 k.p.c. poprzez jego zastosowanie w wyniku uznania, że spełniona została przesłanka szczególnie uzasadnionego wypadku, który stanowią trudna sytuacja majątkowa powódki i charakter sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na podstawie art. 102 k.p.c. sąd może odstąpić od nałożenia na stronę obowiązku zwrotu kosztów procesu, a ustalenie, czy w danych okolicznościach zachodzą „wypadki szczególnie uzasadnione”, ustawodawca pozostawia swobodnej ocenie sądu por. postanowienia Sądu Najwyższego z 11 lutego 2010 r., I CZ 112/09, nie publ.; z dnia 13 grudnia 2007 r., I CZ 110/07, nie publ.; wyrok z dnia 22 listopada 2006 r., V CSK 292/06, nie publ.). Również sposób skorzystania z przepisu art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu orzekającego (wyrok SN z dnia 27 maja 2010 r., II PK 359/09, nie publ.; wyrok SN z dnia 3 lutego 2010 r., II PK 192/09, nie publ.; wyrok SN z dnia 19 maja 2006 r., III CK 221/05, nie publ.). Ocena sądu musi jednak uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej podjęcie. Regulacja art. 102 k.p.c. jest szczególnym rozwiązaniem, nie podlegającym wykładni rozszerzającej, wykluczającym stosowanie wszelkich uogólnień i wymagającym do jej 3 zastosowania wystąpienia wyjątkowych okoliczności. Nieobciążenie powódki kosztami procesu Sąd Okręgowy uzasadnił jedynie sytuacją majątkową powódki i charakterem sprawy. Uzasadnienie to jest zbyt ogólne i tym samym za nie odpowiadające kryterium właściwego uzasadniania rozstrzygnięć sądowych (art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c.). Wobec powyższego, na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI