IV CZ 76/09

Sygn. akt IV CZ 76/09 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 19 listopada 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Mirosław Bączyk 
SSN Krzysztof Pietrzykowski 
 
w sprawie z powództwa D. G. 
przeciwko J. D., A. S. i E. MEDIA Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w B. 
z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej - Powszechnego Zakładu 
Ubezpieczeń SA w Warszawie 
o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 19 listopada 2009 r., 
zażalenia powoda  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 5 maja 2009 r.,  
 
 
I. 
oddala zażalenie; 
II. 
zasądza od powoda na rzecz pozwanych kwotę 
120   (sto  dwadzieścia) zł z tytułu zwrotu kosztów 
postępowania zażaleniowego 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2008 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda 
od wyroku, którym oddalono jego powództwo o ochronę dóbr osobistych przez 
nakazanie pozwanym złożenia w prasie oświadczenia określonej treści oraz 
zasądzenie od nich kwoty 30 tysięcy zł z tytułu zadośćuczynienia. 
Powód wniósł w dniu 9 kwietnia 2009 r. skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok 
w całości i uiszczając opłatę sądową w kwocie 600 zł. 
Postanowieniem z dnia 5 maja 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę 
kasacyjną w zakresie roszczenia majątkowego. W ocenie Sądu, ze względu na 
wartość przedmiotu zaskarżenia niższą niż 50 tysięcy zł skarga jest w tej części – 
stosownie do art. 3982 § 1 k.p.c. – niedopuszczalna. 
Sąd wskazał „na marginesie”, że skarżący w tej części skargi nie opłacił,  
bowiem uiścił tylko 600 zł, a więc jedynie opłatę od roszczenia niemajątkowego, 
przewidzianą w art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach 
sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.). 
W zażaleniu na to postanowienie powód zarzucił naruszenie art. 3982 § 1 
k.p.c. przez błędne uznanie, że ma on zastosowanie także w sprawach mających 
za  przedmiot 
jednocześnie 
prawa 
majątkowe 
i 
niemajątkowe. 
Skarżący 
zakwestionował również stanowisko Sądu, że w sprawach takich uiszcza się opłatę 
stałą od roszczenia niemajątkowego i opłatę stosunkową od roszczenia 
majątkowego (objętych zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem). 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Rację ma skarżący, gdy zarzuca Sądowi Apelacyjnemu błędne zastosowanie 
art. 3982 § 1 k.p.c. jako podstawy odrzucenia skargi co do roszczenia majątkowego 
(zadośćuczynienia). Sąd nie przedstawił na rzecz swojego poglądu argumentów,  
które mogłyby uzasadniać odstąpienie od odmiennego stanowiska, przyjmowanego 
jednolicie w piśmiennictwie i w orzecznictwie Sądu Najwyższego. 
Zarówno pod rządem kodeksu postępowania cywilnego z 1932 r. 
(orzeczenie z dnia 15 stycznia 1935 r., II C 2246/34, Zb. Urz. 1935 r., nr 7, poz. 
293), pod rządem art. 393 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 

 
3 
2000 r. (postanowienie z dnia 11 stycznia 2001 r., V CKN 1852/00, 
niepublikowane), jak i pod rządem obowiązującego art. 3982 § 1 k.p.c. (wyrok z dnia 
9 stycznia 2008 r., II CSK 363/07, niepublikowany) Sąd Najwyższy stał na 
stanowisku, że przewidziane w tym przepisie ograniczenia dotyczą jedynie spraw 
o prawa majątkowe i nie odnoszą się do spraw mających za przedmiot zarówno 
roszczenia majątkowe, jak i niemajątkowe. 
Stanowisko to podziela Sąd Najwyższy rozpoznający zażalenie, uznając, 
że przewidziane w art. 3982 § 1 k.p.c. kryterium dopuszczalności skargi kasacyjnej 
w postaci określonej wartości przedmiotu zaskarżenia dotyczy spraw, których 
przedmiotem są tylko prawa majątkowe. Dlatego błędne jest stanowisko Sądu 
Apelacyjnego, że skarga kasacyjna powoda w części obejmującej orzeczenie 
o zadośćuczynieniu jest niedopuszczalna ze względu na wartość przedmiotu 
zaskarżenia niższą od 50 tysięcy zł. 
Nie przesądza to jednak o zasadności zażalenia, gdyż zachodziła inna 
podstawa odrzucenia skargi kasacyjnej, także dostrzeżona przez Sąd.  
Powód uiścił od skargi jedynie opłatę stałą w kwocie 600 zł, przewidzianą 
w art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych 
w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), nie uiścił natomiast  
opłaty 
stosunkowej 
od 
objętego 
zaskarżeniem 
roszczenia 
majątkowego. 
Skarżący bezpodstawnie kwestionuje stanowisko Sądu Apelacyjnego, że stała 
opłata 
określona 
w 
powołanym 
przepisie 
dotyczy 
wyłącznie 
roszczeń 
niemajątkowych o ochronę dóbr osobistych, a od roszczeń majątkowych należna 
jest opłata stosunkowa. Chociaż trzeba przyznać, że orzecznictwo Sądu 
Najwyższego nie było w tej kwestii jednolite, o czym świadczą powołane 
w zażaleniu niepublikowane postanowienia z dnia 10 listopada 2006 r., I CZ 62/06 
i z dnia 22 czerwca 2007 r., V CZ 59/07, to jednak wyraźnie dominowało 
stanowisko, z którym pozostaje w zgodzie pogląd wyrażony przez Sąd Apelacyjny 
w sprawie niniejszej. Znalazło ono wyraz m.in. w postanowieniach z dnia 21 
grudnia 2006 r., III CZ 94/06 (OSNC-ZD 2008, nr 1, poz. 12) i z dnia 8 marca 
2007 r., III CZ 12/07 (OSNC 2008, nr 2, poz. 26), uchwale z dnia 22 sierpnia 
2007 r., III CZP 77/07 (OSNC 2008, nr 10, poz. 109), a także postanowieniach 

 
4 
z dnia 27 czerwca 2008 r., V CSK 100/08, z dnia 17 grudnia 2008 r., I CZ 107/08 
i z dnia 3 września 2009 r., I CZ 44/09 (niepublikowane). To właśnie stanowisko 
zostało uznane za prawidłowe w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu 
Najwyższego z dnia 16 października 2009 r., III CZP 54/09 (dotychczas 
niepublikowana), zgodnie z którą opłatę stałą przewidzianą w art. 26 ust. 1 pkt 3 
u.o.k.s. pobiera się od pozwu o ochronę dóbr osobistych w części dotyczącej 
roszczeń niemajątkowych. Przy uwzględnieniu art. 18 ust. 2 u.o.k.s., dotyczy to 
również skargi kasacyjnej. Stanowisko takie, wyraźnie – jak wskazano – 
przeważające we wcześniejszej judykaturze Sądu Najwyższego, a także 
w orzecznictwie sądów powszechnych, podziela Sąd Najwyższy rozpoznający 
zażalenie. 
Uiszczenie przez skarżącego jedynie opłaty stałej w kwocie 600 zł oznacza, 
że wniesiona przez adwokata skarga kasacyjna nie została opłacona w części 
dotyczącej roszczenia majątkowego o zadośćuczynienie w kwocie 30 tysięcy zł. 
Wyrok i skarga kasacyjna podlegająca opłacie, a nawet zaskarżone 
orzeczenie oraz  zażalenie zapadły lub zostały wniesione pod rządem art. 1302 § 3 
k.p.c., przewidującego odrzucenie, bez wezwania o uiszczenie opłaty (między 
innymi) skargi kasacyjnej, podlegającej opłacie  w wysokości stałej lub stosunkowej 
obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia. Przepis ten 
został uchylony  przez art. 1 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie 
ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 
234, poz. 1571), która weszła w życie w dniu 1 lipca 2009 r. Miał on zatem 
zastosowanie do skargi kasacyjnej powoda wniesionej w kwietniu 2009 r., 
odrzuconej zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 maja 2009 r. W tym stanie 
rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia zażalenia i Sąd Najwyższy oddalił je, 
stosownie do art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c. 
      
    
jz