IV CZ 75/13

Sąd Najwyższy2013-09-12
SAOSCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaŚrednianajwyższy
przewlekłość postępowaniaodszkodowanieSąd Najwyższypostępowanie apelacyjnenierozpoznanie istoty sprawyart. 386 § 4 k.p.c.uzasadnieniekontrola orzeczeń

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego, uznając, że błędna ocena prawna sądu odwoławczego nie uzasadniała nierozpoznania istoty sprawy i konieczności ponownego rozpoznania sprawy przez sąd pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na wyrok Sądu Apelacyjnego, który uchylił wyrok Sądu Okręgowego w sprawie o odszkodowanie za przewlekłość postępowania. Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy i zaniechał postępowania dowodowego. Sąd Najwyższy uznał jednak, że sama konieczność uzupełnienia podstawy faktycznej nie stanowi nierozpoznania istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. i uchylił zaskarżony wyrok.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał sprawę z powództwa J. Z. przeciwko Skarbowi Państwa o odszkodowanie za przewlekłość postępowania. Sąd Apelacyjny wcześniej uchylił wyrok Sądu Okręgowego, stwierdzając nierozpoznanie istoty sprawy i zaniechanie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia wysokości szkody. Pozwany Skarb Państwa zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za zasadny. Wskazał, że choć Sąd Apelacyjny prawidłowo zidentyfikował potrzebę uzupełnienia podstawy faktycznej w celu ustalenia wysokości szkody i ewentualnego przyczynienia się powoda, to nie stanowiło to nierozpoznania istoty sprawy. Zasadnicze ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy nie zostały zakwestionowane. Sąd Najwyższy podkreślił, że obie przesłanki z art. 386 § 4 k.p.c. muszą być rozumiane wąsko, a postępowanie apelacyjne obejmuje merytoryczne rozpoznanie sprawy. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, samo uzupełnienie podstawy faktycznej orzeczenia z uwagi na odmienną ocenę prawną nie stanowi nierozpoznania istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c., ani nie uzasadnia przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że obie przesłanki z art. 386 § 4 k.p.c. muszą być rozumiane wąsko. Uzupełnienie podstawy faktycznej, nawet w celu ustalenia wysokości szkody, nie jest równoznaczne z nierozpoznaniem istoty sprawy, zwłaszcza gdy zasadnicze ustalenia faktyczne zostały poczynione przez sąd pierwszej instancji i nie zostały zakwestionowane przez sąd odwoławczy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Prezes Sądu Rejonowego w L.

Strony

NazwaTypRola
J. Z.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Prezes Sądu Rejonowego w L.organ_państwowypozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki nierozpoznania istoty sprawy muszą być rozumiane wąsko. Uzupełnienie podstawy faktycznej orzeczenia z uwagi na odmienną ocenę prawną nie stanowi nierozpoznania istoty sprawy ani nie uzasadnia przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 417

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. przez Sąd Apelacyjny, który błędnie uznał nierozpoznanie istoty sprawy i zaniechanie postępowania dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Samo uzupełnienie podstawy faktycznej orzeczenia z uwagi na odmienną ocenę prawną nie stanowi nierozpoznania istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c., ani nie uzasadnia przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że obie przesłanki z art. 386 § 4 k.p.c. muszą być rozumiane wąsko.

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

przewodniczący

Irena Gromska-Szuster

członek

Marian Kocon

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy w postępowaniu apelacyjnym oraz zakresu kontroli kasacyjnej w kontekście art. 386 § 4 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd odwoławczy uchyla wyrok z powodu konieczności uzupełnienia podstawy faktycznej, a nie merytorycznego rozpoznania sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne zagadnienie proceduralne dotyczące zakresu rozpoznania sprawy przez sąd apelacyjny i przesłanek uchylenia wyroku, co jest kluczowe dla praktyków prawa.

Kiedy sąd apelacyjny naprawdę musi uchylić wyrok? SN wyjaśnia granice nierozpoznania istoty sprawy.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 75/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 września 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Marian Kocon (sprawozdawca) w sprawie z powództwa J. Z. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego w L. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 września 2013 r., zażalenia strony pozwanej na wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 14 maja 2013 r. uchyla zaskarżony wyrok. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 14 maja Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 27 czerwca 2011 r. w sprawie z powództwa J. Z. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego w L. Powód dochodził odszkodowania za przewlekłość postępowania w sprawie o przywrócenie do pracy. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Apelacyjny stwierdził, że nie została rozpoznana istota sprawy przez Sąd Okręgowy. Błędna ocena prawna tego Sądu skutkowała zaniechaniem postępowania dowodowego w kierunku ustalenia wysokości szkody. Orzeczenie zaskarżył pozwany zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. Pozwany wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w całości i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Uzasadniając uchylenie wyroku Sądu Okręgowego, Sąd Apelacyjny wskazał, że konieczne jest zwłaszcza ustalenie kiedy powód stał się niezdolny do pracy, czy pozostawał bez pracy w czasie trwania procesu, czy otrzymał w tym czasie jakiekolwiek świadczenia finansowe i z jakiego tytułu. Wskazane okoliczności stanowią co najwyżej uzupełnienie podstawy faktycznej przyjętej w sprawie, w kierunku ustalenia wysokości szkody oraz ewentualnego przyczynienia się powoda do jej powstania. Zasadnicze ustalenia faktyczne związane z powództwem opartym na art. 417 k.c. poczynione przez Sąd Okręgowy nie zostały zakwestionowane przez Sąd Apelacyjny. Samo uzupełnienie podstawy faktycznej orzeczenia z uwagi na odmienną ocenę prawną nie stanowi nierozpoznania istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c., ani nie uzasadnia przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że obie przesłanki z art. 386 § 4 k.p.c. muszą być rozumiane wąsko, gdyż taki jest powszechnie wskazany cel przepisu. Powyższy wniosek wynika również z właściwości postępowania apelacyjnego, które obejmuje merytoryczne rozpoznanie sprawy. Sąd odwoławczy, kontynuując postępowanie przed sądem pierwszej instancji, rozpoznaje sprawę na nowo 3 w sposób w zasadzie nieograniczony (por. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008/6/55). Uznając zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. za uzasadniony, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok, a orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawił, zgodnie z 108 § 2 w zw. z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c., Sądowi Apelacyjnemu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI