IV CZ 74/14

Sąd Najwyższy2014-11-27
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniaśrodek dowodowyuprawomocnieniek.p.c.skarżącaSąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, uznając, że nowy dowód powstały po uprawomocnieniu się orzeczenia nie może stanowić podstawy do jego wznowienia.

Skarżąca J. L. wniosła skargę o wznowienie postępowania, opierając ją na postanowieniu Ministra Gospodarki z 2013 r. prostującym wpis do CEIDG w zakresie daty rozpoczęcia działalności. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że dowód powstały po uprawomocnieniu się orzeczenia nie może być podstawą wznowienia. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że "wykrycie" nowych środków dowodowych w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. dotyczy dowodów istniejących w toku postępowania, ale nieujawnionych, a nie tych powstałych po jego zakończeniu.

Skarżąca J. L. złożyła skargę o wznowienie postępowania, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z 30 listopada 2011 r. Podstawą skargi było postanowienie Ministra Gospodarki z 15 października 2013 r. prostujące wpis do CEIDG w zakresie daty rozpoczęcia działalności gospodarczej skarżącej. Skarżąca argumentowała, że ten nowy dowód mógłby wpłynąć na wynik sprawy. Sąd Apelacyjny postanowieniem z 24 kwietnia 2014 r. odrzucił skargę, wskazując, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, środek dowodowy powstały po uprawomocnieniu się orzeczenia nie może stanowić podstawy do jego wznowienia. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpoznając zażalenie skarżącej, podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego. Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c., podstawą wznowienia mogą być nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim ujawnione i nie mogły być wykorzystane przez stronę. Sąd Najwyższy podkreślił, że "wykrycie" odnosi się do dowodów nieujawnionych i nieujawnialnych w poprzednim postępowaniu, a nie do dowodów istniejących wcześniej, ale niedostrzeżonych przez stronę, ani do dowodów powstałych po uprawomocnieniu się orzeczenia. W związku z tym, zażalenie zostało oddalone, a skarżąca obciążona kosztami postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie to nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że "wykrycie" nowych środków dowodowych w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. odnosi się do okoliczności i dowodów, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim ujawnione i nie mogły być wykorzystane przez stronę. Nie obejmuje to dowodów, które powstały dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia, nawet jeśli dotyczą stanu faktycznego z przeszłości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Agencja Rozwoju P. Spółka Akcyjna

Strony

NazwaTypRola
J. L.osoba_fizycznaskarżąca
Agencja Rozwoju P. Spółka Akcyjnaspółkauczestnik postępowania

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawą wznowienia postępowania mogą być wykryte po uprawomocnieniu się wyroku nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim powołane, a których strona nie mogła wykorzystać.

Pomocnicze

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca skargę o wznowienie postępowania niedopuszczalną lub opartą na ustawowych podstawach.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddala skargę kasacyjną, jeśli jest bezzasadna.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

§ 3 - dotyczy zażalenia na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada rozstrzygania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Postępowanie przed sądem drugiej instancji.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu § § 19 ust. 1, § 2 ust. 3, § 6 pkt 7, § 12 ust. 2 pkt 2

Podstawa prawna do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Środek dowodowy powstały po uprawomocnieniu się orzeczenia nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Pojęcie "wykrycia" nowych środków dowodowych w art. 403 § 2 k.p.c. odnosi się do dowodów istniejących w toku postępowania, ale nieujawnionych, a nie do dowodów powstałych po jego zakończeniu.

Odrzucone argumenty

Postanowienie Ministra Gospodarki z 2013 r. prostujące wpis do CEIDG stanowi nowy środek dowodowy, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy i powinno być podstawą wznowienia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

"Wykrycie", o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych. Podstawą wznowienia nie może być też środek dowodowy, który powstał dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia ani fakt, który dopiero wówczas zaistniał.

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący

Józef Frąckowiak

członek

Elżbieta Fijałkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., w szczególności dotyczących charakteru i momentu powstania nowych środków dowodowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wznowieniem postępowania w oparciu o dowód powstały po uprawomocnieniu się orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą możliwości wznowienia postępowania, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego. Pokazuje, jak sąd interpretuje granice dopuszczalności nowych dowodów.

Nowy dowód po wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można wznowić postępowanie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 74/14
POSTANOWIENIE
Dnia 27 listopada 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jan Górowski (przewodniczący)
‎
SSN Józef Frąckowiak
‎
SSA Elżbieta Fijałkowska (sprawozdawca)
w sprawie ze skargi powódki
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem
Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 30 listopada 2011 r.,
w sprawie z powództwa J. L. przeciwko Agencji Rozwoju P. Spółce Akcyjnej,
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 27 listopada 2014 r.,
‎
zażalenia powódki
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 24 kwietnia 2014 r.,
1. oddala zażalenie.
2. zasądza od skarżącej J. L. na rzecz Agencji Rozwoju P. Spółki Akcyjnej kwotę 3 600 zł (trzy tysiące sześćset) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym.
UZASADNIENIE
Skarżąca J. L. w dniu 7 lutego 2014 r. wniosła skargę o  wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., domagając się jego uchylenia oraz uchylenia wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 31 stycznia 2011 r. i  przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Skargę oparła na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. tj. wykryciu nowych środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie postanowienia Ministra Gospodarki z dnia 15 października 2013 r. prostującego wpis skarżącej, jako przedsiębiorcy, do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej w  zakresie daty rozpoczęcia przez nią tej działalności.
Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2014 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę jako nieopartą w rzeczywistości na żadnej z ustawowych podstaw wznowienia (art. 410 § 1 k.p.c. w zw. z art. 403 § 2 k.p.c.). Wskazał, że jednolicie przyjmuje się, że podstawą wznowienia nie może być środek dowodowy, który powstał dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia. Powoływany przez skarżącą dowód, choć odnosi się do stanu rzeczy istniejącego w przeszłości tj. roku 1991, badanego w toku postępowania w sprawie objętej skargą, to jest dokumentem powstałym dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania.
W zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. przez uznanie, że postanowienie Ministra Gospodarki z dnia 15 października 2013 r. prostujące z  urzędu wpis do CEIDG, dotyczący rozpoczęcia działalności gospodarczej, nie stanowi nowego środka dowodowego oraz art. 410 § 1 k.p.c. przez jego bezzasadne zastosowanie i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia .
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne.
Możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. jest uzależniona od zaistnienia łącznie trzech przesłanek:
wykrycia po uprawomocnieniu się wyroku nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim powołane,
możliwości ich wpływu na wynik sprawy, niemożności skorzystania z nich przez stronę w poprzednim postępowaniu.
"Wykrycie", o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności i  dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych. Nie odnosi się więc do okoliczności i dowodów wcześniej istniejących, a tylko niedostrzeżonych przez stronę (por. postanowienie SN z 15 maja 1968 r., I Co 1/68, OSNCP 1969 Nr  2, poz. 36, postanowienie SN z 17 stycznia 2001 r., IV CKN 1515/00, niepubl., postanowienie SN z 19 stycznia 2006 r., IV CZ 143/05, niepubl. Z dnia 25 czerwca 2014 r. IV CZ 35/14 niepubl.). Podstawą wznowienia nie może być też środek dowodowy, który powstał dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia ani fakt, który dopiero wówczas zaistniał (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14  listopada 2013 r.
IV CZ 79/13 niepubl.)
. Słuszne jest wobec tego stanowisko Sądu Apelacyjnego, że wskazany przez skarżącą środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się orzeczenia nie może być podstawą wznowienia.
Nie ma znaczenia, akcentowana przez skarżącą okoliczność, że treść dokumentu odnosi się do stanu rzeczy istniejącego w przeszłości. Nie bowiem treść środka dowodowego decyduje o tym, czy wystąpiły przesłanki z art. 403 § 2 k.p.c. lecz okoliczność, czy istniał on w toku postępowania jednak nie był znany stronie i  z  tego powodu nie mógł być przez nią wykorzystany w tym postępowaniu.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 398
14
w zw. z  art. 394
1
§ 3 k.p.c., o kosztach należnych pełnomocnikowi strony pozwanej rozstrzygając zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i 398
21
k.p.c. oraz §  19 ust. 1, § 2 ust. 3, § 6 pkt 7, § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI