IV CZ 74/13

Sąd Najwyższy2013-10-23
SNRodzinnepodział majątkuWysokanajwyższy
podział majątkumajątek wspólnykoszty postępowaniazażalenieSąd Najwyższykoszty zastępstwa procesowegoart. 520 k.p.c.

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na orzeczenie o kosztach zastępstwa procesowego w sprawie o podział majątku wspólnego, uznając, że w tego typu sprawach nie ma podstaw do stosowania przepisów o zwrocie kosztów przy sprzeczności interesów.

Wnioskodawczyni domagała się zwrotu kosztów zastępstwa procesowego od uczestnika postępowania w sprawie o podział majątku wspólnego, argumentując, że jego apelacja została uwzględniona tylko częściowo. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że w sprawach o podział majątku wspólnego interesy stron są wspólne, a zasada ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika związana z jego udziałem w sprawie (art. 520 § 1 k.p.c.) ma zastosowanie, chyba że zachodzą wyjątki przewidziane w § 2 i 3 tego artykułu, które w tym przypadku nie miały miejsca.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. dotyczące kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu o podział majątku wspólnego. Sąd Okręgowy, korygując postanowienie Sądu Rejonowego, uwzględnił częściowo apelację uczestnika S. D., obniżając zasądzoną na rzecz wnioskodawczyni I. D. spłatę i znosząc wzajemnie koszty postępowania odwoławczego. Wnioskodawczyni domagała się zasądzenia od uczestnika kwoty 3.600 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, zarzucając naruszenie art. 98 k.p.c. w związku z art. 520 § 2 i 3 k.p.c. Sąd Najwyższy, opierając się na art. 520 § 1 k.p.c., podkreślił, że w sprawach o podział majątku wspólnego nie występuje sprzeczność interesów, a strony są w równym stopniu zainteresowane rozstrzygnięciem, gdyż celem jest wyjście ze wspólności i uregulowanie stosunków majątkowych. W związku z tym, wniesienie apelacji przez jednego z uczestników nie uzasadnia obciążenia go kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 520 § 2 i 3 k.p.c. Dlatego też, zażalenie wnioskodawczyni zostało uznane za bezzasadne i oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, w sprawach o podział majątku wspólnego nie ma podstaw do stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania odwoławczego w przypadku sprzeczności interesów, ponieważ interesy stron są wspólne i równe.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w sprawach o podział majątku wspólnego, niezależnie od stanowiska stron, nie występuje sprzeczność interesów w rozumieniu art. 520 § 2 i 3 k.p.c. Strony są w równym stopniu zainteresowane rozstrzygnięciem, a celem postępowania jest wyjście ze wspólności i uregulowanie wzajemnych stosunków majątkowych. Dlatego też, podstawową zasadą jest ponoszenie kosztów przez każdego uczestnika zgodnie z art. 520 § 1 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

S. D.

Strony

NazwaTypRola
I. D.osoba_fizycznawnioskodawczyni
S. D.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, obciążają go zatem koszty czynności, podjętych przez niego lub przez sąd w jego interesie z urzędu lub na wniosek.

Pomocnicze

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub ich interesy są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości.

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

To samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania wyłożonych przez uczestników. Jeżeli interesy uczestników są sprzeczne, sąd może włożyć na uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika. Przepis powyższy stosuje się odpowiednio, jeżeli uczestnik postępował niesumiennie lub oczywiście niewłaściwie.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

W sprawach o podział majątku wspólnego interesy stron są wspólne i równe, co wyłącza stosowanie art. 520 § 2 i 3 k.p.c. w zakresie obciążania kosztami postępowania odwoławczego.

Odrzucone argumenty

Zażalenie wnioskodawczyni oparte na naruszeniu art. 98 k.p.c. w związku z art. 520 § 2 i 3 k.p.c., domagające się zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego od uczestnika z uwagi na częściowe uwzględnienie jego apelacji.

Godne uwagi sformułowania

Podstawową zasadę odnoszącą się do kosztów postępowania nieprocesowego, statuuje art. 520 § 1 k.p.c. zgodnie z którym, każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie... Wyjątki od tej zasady, nienaruszalnej, jeżeli uczestnicy są w równym stopniu zainteresowani w rozstrzygnięciu sprawy lub ich interesy są wspólne... Nie uwzględnia jednak specyfiki spraw o podział majątku wspólnego. W tego rodzaju sprawach nie występuje sprzeczność interesów, o której mowa w art. 520 § 2 i 3 k.p.c., niezależnie od stanowiska stron... W postępowaniu tym strony są także w równym stopniu zainteresowane rozstrzygnięciem i ich interesy są wspólne o tyle, że celem postępowania jest wyjście ze wspólności majątkowej i uregulowanie wzajemnych stosunków majątkowych.

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

przewodniczący

Antoni Górski

członek

Agnieszka Piotrowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii kosztów postępowania w sprawach o podział majątku wspólnego, w szczególności interpretacji art. 520 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o podział majątku wspólnego i kosztów postępowania nieprocesowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych i rodzinnych ze względu na precyzyjne wyjaśnienie zasad ponoszenia kosztów w sprawach o podział majątku wspólnego, co jest częstym problemem praktycznym.

Koszty w sprawach o podział majątku: Sąd Najwyższy wyjaśnia, kto płaci.

Dane finansowe

spłata: 407 189,04 PLN

Sektor

rodzinne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 74/13
POSTANOWIENIE
Dnia 23 października 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)
‎
SSN Antoni Górski
‎
SSN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca)
w sprawie z wniosku I. D.
‎
przy udziale S. D.
‎
o podział majątku wspólnego,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 23 października 2013 r.,
po rozpoznaniu zażalenia wnioskodawczyni
na orzeczenie o kosztach procesu zawarte w punkcie trzecim postanowienia
Sądu Okręgowego w Ł.
z dnia 26 kwietnia 2012 r.
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Ł., uwzględniając w niewielkiej części apelację uczestnika S. D. od postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 27 stycznia 2012 roku., skorygował skład majątku wspólnego przez włączenie do niego oszczędności w  kwocie 1.298,92 złotych, obniżył zasądzoną od niego, na rzecz wnioskodawczyni I. D., spłatę z kwoty 414.338,50 złotych do 407.189,04 zł. oraz oddalił apelację uczestnika w pozostałej części, znosząc wzajemnie koszty postępowania odwoławczego.
W zażaleniu na punkt III postanowienia, wnioskodawczyni, zarzucając naruszenie art. 98 k.p.c. w związku z art. 520 § 2 i 3 k.p.c., domagała się zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia przez zasądzenie na jej rzecz od uczestnika kwoty 3.600 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Podstawową zasadę odnoszącą się do kosztów postępowania nieprocesowego, statuuje art. 520 § 1 k.p.c. zgodnie z którym, każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, obciążają go zatem koszty czynności, podjętych przez niego lub przez sąd w jego interesie z  urzędu lub na wniosek.
Wyjątki od tej zasady, nienaruszalnej, jeżeli uczestnicy są w równym stopniu zainteresowani w rozstrzygnięciu sprawy lub ich interesy są wspólne (por.  postanowienie SN z dnia 22 marca 2012 roku, V CZ 155/11, nie publ.) przewiduje art. 520 § 2 i 3 k.p.c. Jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z  uczestników w całości. To samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania wyłożonych przez uczestników. Jeżeli interesy uczestników są sprzeczne, sąd może włożyć na uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika. Przepis powyższy stosuje się odpowiednio, jeżeli uczestnik postępował niesumiennie lub oczywiście niewłaściwie.
Z zażalenia wynika, że skarżąca wiąże swoje żądanie obciążenia uczestnika kosztami postępowania odwoławczego z faktem uwzględnienia jego apelacji tylko w  niewielkim zakresie i jej oddalenia w pozostałej części, traktuje go więc jako „przegrywającego apelację”. Nie uwzględnia jednak specyfiki spraw o podział majątku wspólnego. W tego rodzaju sprawach nie występuje sprzeczność interesów, o której mowa w art. 520 § 2 i 3 k.p.c., niezależnie od stanowiska stron i  zgłaszanych przez nie twierdzeń i wniosków w przedmiocie składu, wartości i  sposobu podziału majątku wspólnego. W postępowaniu tym strony są także w  równym stopniu zainteresowane rozstrzygnięciem i ich interesy są wspólne o  tyle, że celem postępowania jest wyjście ze wspólności majątkowej i  uregulowanie wzajemnych stosunków majątkowych (por. niepubl. postanowienia SN z dnia 6 czerwca 2012 r., IV CZ 13/12 i z dnia 9 sierpnia 2012 r., V CZ 30/12).
W konsekwencji, wniesienie apelacji od postanowienia sądu pierwszej instancji o podziale majątku wspólnego przez uczestnika, który kwestionuje sposób podziału, w tym wysokość spłaty, nie stwarza stanu sprzeczności jego interesów z  interesem innego uczestnika, akceptującego ten podział oraz niewnoszącego apelacji. Nie uzasadnia więc obciążenia skarżącego kosztami postępowania apelacyjnego (por. postanowienie SN z dnia 19 listopada 2010 r., III CZ 46/10, OSNC 2011, nr 7-8, poz. 88).
W tym stanie rzeczy, zażalenie wnioskodawczyni podlegało, jako bezzasadne oddaleniu, na podstawie art.
art. 394
1
§ 3 w związku z 398
14
k.p.c. w  związku z art. 13 § 2 k.p.c.
es

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI