IV CZ 73/14

Sąd Najwyższy2014-11-07
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
dział spadkuzniesienie współwłasnościskarga kasacyjnawartość przedmiotu zaskarżeniadopuszczalnośćSąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie osiągnęła wymaganego progu 150.000 zł.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki A. G. od postanowienia o dziale spadku i zniesieniu współwłasności, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż 150.000 zł. Uczestniczka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących dopuszczalności skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę, podzielił stanowisko Sądu Okręgowego i oddalił zażalenie, wskazując, że łączna wartość interesu uczestniczki w zaskarżeniu była niższa od ustawowego progu.

Sprawa dotyczyła zażalenia uczestniczki postępowania A. G. na postanowienie Sądu Okręgowego w S., który odrzucił jej skargę kasacyjną od postanowienia o dziale spadku i zniesieniu współwłasności. Sąd Okręgowy uznał skargę za niedopuszczalną z uwagi na treść art. 5191 § 2 k.p.c., wskazując, że wartość przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego była niższa niż wymagane 150.000 zł. Uczestniczka w zażaleniu zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych, twierdząc, że Sąd Okręgowy błędnie określił wartość przedmiotu zaskarżenia, nie uwzględniając w pełni jej roszczeń dotyczących nakładów i spłat. Sąd Najwyższy rozważył przepisy dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o zniesienie współwłasności i dział spadku, podkreślając, że wartość przedmiotu zaskarżenia musi wynosić co najmniej 150.000 zł. Analizując konkretne zarzuty uczestniczki dotyczące obciążenia spłatami, nieuwzględnienia nakładów i sposobu podziału, Sąd Najwyższy uznał, że łączna wartość jej interesu w zaskarżeniu była niższa od ustawowego progu. W związku z tym, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako niedopuszczalne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej w sprawach o zniesienie współwłasności i dział spadku musi wynosić nie mniej niż 150.000 zł.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. i wyjaśnia, że wartość przedmiotu zaskarżenia odnosi się do konkretnego interesu skarżącego, który w tym przypadku nie osiągnął wymaganego progu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w S.

Strony

NazwaTypRola
M. F.innewnioskodawca
B. F.inneuczestnik postępowania
Z. F.inneuczestnik postępowania
A. G.inneuczestniczka postępowania
K. S.inneuczestnik postępowania
Ł. F.inneuczestnik postępowania

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 519¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o podział majątku, zniesienie współwłasności i dział spadku.

k.p.c. art. 519¹ § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymóg wartości przedmiotu zaskarżenia nie niższą niż 150.000 zł dla dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o zniesienie współwłasności i dział spadku.

Pomocnicze

k.p.c. art. 3986 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 394 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów do postępowań.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej w sprawach o dział spadku i zniesienie współwłasności nie osiągnęła wymaganego progu 150.000 zł. Łączna wartość interesu skarżącej w zaskarżeniu (spłaty i nakłady) była niższa niż ustawowy próg dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 5191 § 2 k.p.c. poprzez niezasadne uznanie, że wartość przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego stanowi wartość przyznanej nieruchomości rolnej, w którą wliczone są zarówno roszczenie o zwrot wydatków i nakładów oraz wysokość spłat zasądzonych od skarżącej, w sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca nierozliczenie jej roszczenia o zasądzenie nakładów jak i samą zasadę podziału.

Godne uwagi sformułowania

Wartość przedmiotu zaskarżenia jest wartością konkretnego interesu tj. roszczenia, żądania lub składnika majątkowego, którego dotyczy wniesiona skarga. Co do zasady w sprawach tych wartość przedmiotu zaskarżenia nie może przekraczać wartości udziału należącego do skarżącego. Wyjątkowo, gdy uczestnik podważa samą zasadę podziału, do której nie należy sam sposób jego dokonania, np. zarzucając, że dzielony majątek nie stanowi współwłasności albo, gdy zaskarża rozstrzygnięcie dotyczące roszczeń dochodzonych z tytułu posiadania rzeczy wspólnej lub tytułem zwrotu pożytków, albo rozliczenia nakładów w wysokości przekraczającej wartość udziału, wartość przedmiotu zaskarżenia może być wyższa niż wartość jego udziału.

Skład orzekający

Anna Owczarek

przewodniczący

Mirosław Bączyk

członek

Iwona Koper

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Określanie wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej w sprawach o dział spadku i zniesienie współwłasności, zwłaszcza gdy kwestionowane są spłaty i nakłady."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego progu kwotowego (150.000 zł) i specyfiki spraw o dział spadku/zniesienie współwłasności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach majątkowych, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Czy Twoja skarga kasacyjna jest warta 150.000 zł? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 276 799,49 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 73/14 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Iwona Koper (sprawozdawca) w sprawie z wniosku M. F. przy uczestnictwie B. F., Z. F., A. G., K. S. i Ł. F. o dział spadku i zniesienie współwłasności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 listopada 2014 r., zażalenia uczestniczki postępowania A. G. na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 6 marca 2014 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE 2 Postanowieniem z dnia 6 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w S. na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. odrzucił, jako niedopuszczalną, z uwagi na treść art. 5191 § 2 k.p.c., skargę kasacyjną uczestniczki postępowania A. G. od postanowienia tego Sądu z dnia 19 listopada 2013 r. w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia został określona na kwotę 276.799,49 zł. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że wartość przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego wynosi co najwyżej 136.898 zł, co odpowiada zakresowi kwestionowanego w skardze kasacyjnej rozstrzygnięcia i jednocześnie wartości przedmiotu zaskarżenia wskazanego przez uczestniczkę w apelacji. W zażaleniu uczestniczka zarzuciła naruszenie art. 5191 § 2 k.p.c. poprzez niezasadne uznanie, że wartość przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego stanowi wartość przyznanej jej nieruchomości rolnej, w którą wliczone są zarówno roszczenie o zwrot wydatków i nakładów oraz wysokość spłat zasądzonych od skarżącej, w sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca nierozliczenie jej roszczenia o zasądzenie nakładów jak i samą zasadę podziału. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W sprawach dotyczących zniesienia współwłasności i działu spadku skarga kasacyjna jest dopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi nie mniej niż 150.000 zł (art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c.). Wartością przedmiotu zaskarżenia jest wartość konkretnego interesu tj. roszczenia, żądania lub składnika majątkowego, którego dotyczy wniesiona skarga. Co do zasady w sprawach tych wartość przedmiotu zaskarżenia nie może przekraczać wartości udziału należącego do skarżącego. Wyjątkowo, gdy uczestnik podważa samą zasadę podziału, do której nie należy sam sposób jego dokonania, np. zarzucając, że dzielony majątek nie stanowi współwłasności albo, gdy zaskarża rozstrzygnięcie dotyczące roszczeń dochodzonych z tytułu posiadania rzeczy wspólnej lub tytułem zwrotu pożytków, albo rozliczenia nakładów w wysokości 3 przekraczającej wartość udziału, wartość przedmiotu zaskarżenia może być wyższa niż wartość jego udziału (m. in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2002 r., III CZ 98/02, OSNC 2004, nr 1, poz. 11, z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, OSNC 2004, nr 4, poz. 60). Także w sytuacji, gdy ze względu na zasadę integralności postanowienia działowego musi dojść do uchylenia postanowienia działowego w całości – mimo zaskarżenia go tylko w części – wartość przedmiotu zaskarżenia z reguły nie może przekraczać wartości udziału należącego do uczestnika wnoszącego środek odwoławczy (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1977 r., III CZP 7/77, OSNCP 1977, nr 11, poz. 205). Uczestniczka kwestionuje w skardze kasacyjnej obciążenie jej spłatami w nadmiernej wysokości wynoszącej 80 000 zł, która - jak wynika z wniosków apelacji uczestniczki - nie powinna przekraczać 30 000 zł, nieuwzględnienie przez Sąd jej nakładów na przedmiot działu w kwocie 58.161 zł oraz nie rozważenie innego sposobu zniesienia współwłasności. Odpowiadająca im łączna wartość interesu uczestniczki w zaskarżeniu postanowienia Sądu Okręgowego jest więc – jak trafnie przyjął ten Sąd – niższa niż określony ustawowo kwotowy próg dopuszczalności skargi kasacyjnej. Z tych względów, podzielając stanowisko zaskarżonego postanowienia o niedopuszczalności skargi kasacyjnej, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 39814 w zw. z art. 394 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI