IV CZ 72/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o nieważności postępowania z powodu błędnej interpretacji uchwały wspólnoty mieszkaniowej dotyczącej wyboru zarządu.
Sąd Apelacyjny uznał postępowanie przed sądem pierwszej instancji za nieważne z powodu braku należytej reprezentacji pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej, która nie miała wybranego zarządu. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, uznając, że uchwała nr 15/2011, mimo sformułowania o "uzupełnieniu składu zarządu", skutecznie powołała członków zarządu, zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o własności lokali. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na potrzebę interpretacji uchwał wspólnot zgodnie z ich celem i zasadami współżycia społecznego.
Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stwierdzając nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Przyczyną nieważności miał być brak należytej reprezentacji pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej, która nie dokonała wyboru zarządu, a pełnomocnictwo procesowe zostało podpisane przez osoby nieuprawnione. Pozwana Wspólnota zaskarżyła to postanowienie zażaleniem do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, uznał stanowisko Sądu Apelacyjnego za niezasadne. Podkreślił, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o własności lokali, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze zarządu. Uchwała nr 15/2011, mimo użycia sformułowania o "uzupełnieniu składu zarządu", jednoznacznie wyrażała wolę właścicieli powołania wskazanych osób do zarządu. Sąd Najwyższy wskazał, że treść uchwały powinna być tłumaczona zgodnie z okolicznościami jej podjęcia i zasadami współżycia społecznego, a od uczestników obrotu nie należy wymagać profesjonalizmu prawniczego. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zauważył, że Sąd Apelacyjny nie uwzględnił istnienia wcześniejszej uchwały nr 17/III/2007 powołującej do zarządu L. C., co dodatkowo potwierdzałoby możliwość uzupełnienia składu zarządu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał zarzuty naruszenia przepisów k.p.c. i ustawy o własności lokali za uzasadnione i uchylił zaskarżony wyrok.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała taka jest skuteczna, jeśli wyraża wolę właścicieli powołania wskazanych osób do pełnienia funkcji członków zarządu, nawet jeśli użyte sformułowanie nie jest precyzyjne prawniczo.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że należy kierować się celem uchwały i zasadami współżycia społecznego, a od nieprofesjonalnych uczestników obrotu nie można wymagać profesjonalizmu w doborze określeń. Uchwała nr 15/2011 skutecznie powołała członków zarządu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie zaskarżonego wyroku
Strona wygrywająca
Wspólnota Mieszkaniowa "T."
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. | osoba_fizyczna | powód |
| Wspólnota Mieszkaniowa "T." | inne | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.w.l. art. 20 § 1
Ustawa o własności lokali
k.p.c. art. 398 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 379 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 65 § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 67 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 68
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 86
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 89
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała nr 15/2011 skutecznie powołała członków zarządu wspólnoty mieszkaniowej, mimo sformułowania o "uzupełnieniu składu". Sąd Apelacyjny błędnie stwierdził nieważność postępowania z powodu braku należytej reprezentacji pozwanej.
Odrzucone argumenty
Pozwana Wspólnota Mieszkaniowa nie miała wybranego zarządu, co skutkowało nieważnością postępowania przed sądem pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Nie można bowiem uzupełnić czegoś, co nie istnieje. Treść czynności prawnej, którą jest także uchwała wspólnoty mieszkaniowej, powinna być tłumaczona, jak tego wymagają okoliczności, w których została dokonana, a także zasady współżycia społecznego (art. 65 § 1 k.c.). Te przemawiają za tym, aby od treści uchwał podejmowanych przez nieprofesjonalnych uczestników obrotu nie wymagać profesjonalizmu właściwego prawnikom w doborze odpowiednich do celu uchwał określeń.
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
przewodniczący, sprawozdawca
Irena Gromska-Szuster
członek
Marian Kocon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyboru i reprezentacji zarządu wspólnoty mieszkaniowej, zasady wykładni uchwał wspólnot, kontrola sądowa stwierdzenia nieważności postępowania przez sąd drugiej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zarządu i interpretacji uchwały o "uzupełnieniu składu" w kontekście ustawy o własności lokali.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest właściwe rozumienie i interpretacja uchwał wspólnot mieszkaniowych, a także jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia orzeczeń niższych instancji. Jest to praktyczny przykład z życia wspólnot.
“Czy uchwała o "uzupełnieniu zarządu" może powołać go do życia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CZ 72/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 września 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Marian Kocon w sprawie z powództwa J. P. przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej "T." o uchylenie uchwały, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 września 2013 r., zażalenia strony pozwanej na wyrok Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 9 kwietnia 2013 r., uchyla zaskarżony wyrok. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2013 r., Sąd Apelacyjny na skutek apelacji powoda J. P. uchylił wyrok Sądu Okręgowego w L. oddalający powództwo o uchylenie uchwały nr 23/2011 pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej „T.", zniósł postępowanie przed Sądem pierwszej instancji w całości i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd Apelacyjny wskazał, że postępowanie przed Sądem pierwszej instancji dotknięte było nieważnością, której przyczyną był brak należytej reprezentacji pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej. Ta bowiem nie dokonała wyboru zarządu, co spowodowało także, iż pełnomocnictwo procesowe zostało podpisane przez osoby nieuprawnione. Pozwana zaskarżyła wyrok w całości zażaleniem wniesionym w trybie art. 394 1 § 1 1 k.p.c., żądając jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 67 § 1, 68, 86, 89, 233 § 1 k.p.c. oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. - o własności lokali (jedn. tekst: Dz. U. z 2000 r., nr 80, poz. 903, ze zm. - dalej" „u.w.l."). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia wniesionego na podstawie art. 394 1 § 1 1 k.p.c. na orzeczenie o uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, Sąd Najwyższy poddaje kontroli prawidłowość stwierdzenia nieważności postępowania przez sąd drugiej instancji (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2012 r., III CZ 77/12, OSNC 2013, nr 4, poz. 54 oraz z dnia 15 lutego 2013 r., I CZ 5/13, nie publ.). Z ustalonych w sprawie okoliczności wynika, że pozwana Wspólnota Mieszkaniowa podejmowała naprzemiennie uchwały powołujące zarząd oraz uchwały uchylające te uchwały. W konsekwencji Sąd Apelacyjny uznał, że jeżeli odwołano wszystkich członków zarządu pozwanej nie była skuteczna uchwała tej Wspólnoty z dnia 14 marca 2011 r. nr 15/2011, którą jedynie uzupełniono skład zarządu o wymienione w nim osoby: D. S. i T. S. Nie można bowiem uzupełnić czegoś, co nie istnieje. W takiej sytuacji możliwe było jedynie powołanie nowego zarządu, a dopiero wtedy ewentualne jego uzupełnienie. Przedstawione wyżej stanowisko Sądu drugiej instancji uznać należy za niezasadne. Zgodnie z art. 20 ust. 1 u.w.l., jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Spełnia wymagania tego przepisu uchwała nr 15/2011, z której wynika jednoznacznie wola właścicieli lokali powołania wymienionych w nim osób fizycznych do zarządu pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej. Uwzględniając powyższe skuteczności tej uchwały nie pozbawia użycie w niej sformułowania o „uzupełnieniu składu zarządu". Tym bardziej, że powołany wyżej przepis nie rozróżnia uchwał o powołaniu zarządu oraz o uzupełnieniu zarządu. Decydujące znaczenie należy więc nadać celowi podjętej uchwały, którym było to, aby wymienione w niej osoby pełniły funkcje członków zarządu. Treść czynności prawnej, którą jest także uchwała wspólnoty mieszkaniowej, powinna być tłumaczona, jak tego wymagają okoliczności, w których została dokonana, a także zasady współżycia społecznego (art. 65 § 1 k.c.). Te przemawiają za tym, aby od treści uchwał podejmowanych przez nieprofesjonalnych uczestników obrotu nie wymagać profesjonalizmu właściwego prawnikom w doborze odpowiednich do celu uchwał określeń. Ubocznie tylko należy podnieść, że dokonując oceny uchwały nr 15/2011, Sąd Apelacyjny nie uwzględnił okoliczności, zgodnie podnoszonej przez obie strony na etapie przed Sądem pierwszej i drugiej instancji, iż na zebraniu pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej w dniu 30 marca 2007 r. podjęto uchwałę nr 17/III/2007 - która nie została później uchylona - powołującą do zarządu Wspólnoty L. C. Wprawdzie obie strony inaczej oceniały skuteczność prawną tej uchwały, jednakże co do istnienia i skuteczności uchwały powołującej L. C. do zarządu Wspólnoty w ogóle nie odniósł się Sąd Apelacyjny. W razie zaś przyjęcia istnienia tej uchwały tym bardziej byłaby czytelna użyta w uchwale nr 15/2011 z dnia 14 marca 2011 r. formuła o uzupełnieniu składu zarządu wspólnoty mieszkaniowej. Z tych względów uzasadnione były zarzuty naruszenia art. 67 § 1, 68, 86, 89 oraz art. 20 ust. 1 u.w.l. na skutek przyjęcia, że pozwana nie miała organu uprawnionego do jej reprezentowania, a pełnomocnik procesowy przedłożył pełnomocnictwo procesowe podpisane przez osoby nieuprawnione do jej reprezentacji. Pozbawiona znaczenia była przy tym okoliczność, że pełnomocnik procesowy dla wykazania prawidłowej reprezentacji pozwanej powołał się także na treść uchwały nr 14A/II/2006 z dnia 29 lipca 2006 r. pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej, a nie - jak błędnie podał Sąd drugiej instancji (str. 4 uzasadnienia) - zarządu, która została uchylona uchwałą nr 13/2011. Błędne przyjęcie przez Sąd Apelacyjny, że postępowanie przed Sądem pierwszej instancji było dotknięte nieważnością z przyczyny wymienionej w art. 379 pkt 2 k.p.c., spowodowało nieprawidłowe uznanie, że zachodziły przesłanki do wydania orzeczenia na podstawie art. 386 § 2 k.p.c. Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 § 1 zd. 1 w zw. z art. 394 1 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI