IV CZ 70/12

Sąd Najwyższy2012-10-12
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty zastępstwa procesowegozażalenieuzasadnienie postanowieniawartość przedmiotu zaskarżeniaSąd NajwyższySąd OkręgowySąd Rejonowykodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o kosztach procesu w części dotyczącej kwoty 1050 zł i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu wadliwego uzasadnienia sądu niższej instancji.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powodowej Wspólnoty Mieszkaniowej na postanowienie o kosztach procesu. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powódki i zasądził od niej na rzecz pozwanego 1200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Powódka zaskarżyła to postanowienie w części przekraczającej 150 zł, twierdząc, że zasądzone koszty są zbyt wysokie. Sąd Najwyższy uznał uzasadnienie Sądu Okręgowego za wadliwe, ponieważ nie wyjaśniało ono podstawy prawnej rozstrzygnięcia i nie odnosiło się do zarzutów skarżącej dotyczących wysokości kosztów.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie strony powodowej, Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. O. 60/61 w G., przeciwko postanowieniu o kosztach procesu zawartemu w orzeczeniu Sądu Okręgowego w G. z dnia 19 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 10 czerwca 2011 r., którym zasądzono od powódki na rzecz pozwanego 2417 zł kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy zasądził od powódki na rzecz pozwanego 1200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. Powódka zaskarżyła to postanowienie w części, w której zasądzono zwrot kosztów przekraczający 150 zł, argumentując, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie uzasadnia tak wysokiej kwoty. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje orzecznictwo, stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest wadliwe, ponieważ nie wyjaśnia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i nie odnosi się do zarzutów skarżącej. W szczególności Sąd Okręgowy nie wyjaśnił, dlaczego uznał wartość przedmiotu zaskarżenia za wyższą niż wskazywała powódka, co miało kluczowe znaczenie dla ustalenia opłaty za czynności adwokata. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej kwoty 1050 zł i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie postanowienia o kosztach procesu powinno zawierać nie tylko przytoczenie przepisów prawa, ale także wyjaśnienie, dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają zastosowanie powołane przepisy i w jaki sposób wpływają one na rozstrzygnięcie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 361 k.p.c. do postanowień o kosztach stosuje się odpowiednio art. 328 § 2 k.p.c. Oznacza to, że uzasadnienie musi być wyczerpujące i wyjaśniać podstawę prawną oraz motywy rozstrzygnięcia, co jest niezbędne do oceny zasadności środka zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości położonej przy ul. O. 60/61 w G.innepowódka
M. P.innepozwany

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten, stosowany odpowiednio do postanowień o kosztach procesu (art. 361 k.p.c.), wymaga, aby uzasadnienie zawierało wyjaśnienie podstawy prawnej i motywów rozstrzygnięcia.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygania o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 39814 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje podstawę uchylenia postanowienia w postępowaniu zażaleniowym.

rozporządzenie MS art. 6 § pkt 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Określa stawkę opłaty za czynności adwokackie w zależności od wartości przedmiotu zaskarżenia.

rozporządzenie MS art. 2 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Określa kryteria ustalenia wysokości opłaty za czynności adwokata.

rozporządzenie MS art. 4 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Dotyczy opłat za czynności adwokackie.

rozporządzenie MS art. 13 § ust. 2 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Dotyczy opłat za czynności adwokackie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, że do postanowień o kosztach procesu stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące uzasadnienia orzeczeń.

k.p.c. art. 395 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przewiduje możliwość uchylenia zaskarżonego postanowienia ze względu na oczywistą zasadność zażalenia.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uzasadnienie postanowienia o kosztach procesu jest wadliwe, ponieważ nie wyjaśnia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i nie odnosi się do zarzutów skarżącego. Sąd nie wyjaśnił, dlaczego uznał wartość przedmiotu zaskarżenia za wyższą niż wskazywała strona skarżąca, co miało kluczowe znaczenie dla ustalenia wysokości opłaty za czynności adwokata.

Godne uwagi sformułowania

Nie jest bowiem rolą Sądu Najwyższego poszukiwanie motywów, jakimi kierował się sąd orzekając o kosztach procesu, niezbędnych do oceny zasadności zażalenia. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest dotknięte wadą polegającą na niewyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, uniemożliwiającym odparcie zarzutów skarżącego...

Skład orzekający

Józef Frąckowiak

przewodniczący

Anna Owczarek

członek

Hubert Wrzeszcz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia postanowień o kosztach procesu, w tym konieczność wyjaśnienia podstawy prawnej i motywów rozstrzygnięcia, a także prawidłowego ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z zażaleniem na postanowienie o kosztach, ale ogólne zasady dotyczące uzasadnienia mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnego aspektu postępowania cywilnego, jakim są koszty procesu i wymogi formalne uzasadnienia postanowień w tym zakresie. Jest to istotne dla praktyków prawa.

Wada uzasadnienia postanowienia o kosztach procesu – co musisz wiedzieć?

Dane finansowe

WPS: 2417 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1200 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 70/12 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 12 października 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) 
SSN Anna Owczarek 
SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości 
położonej przy ul. O. 60/61 w G. 
przeciwko M. P. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej 
w dniu 12 października 2012 r., 
zażalenia strony powodowej 
na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim orzeczenia 
Sądu Okręgowego w G. 
z dnia 19 grudnia 2011 r.,  
 
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie co do kwoty 1050 (tysiąc 
pięćdziesiąt) zł i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi 
Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania, pozostawiając 
temu 
Sądowi 
rozstrzygnięcie 
o 
kosztach 
postępowania 
zażaleniowego. 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
 
Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2011r. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie 
powódki i zasądził od powódki na rzecz pozwanego 1200 zł tytułem zwrotu kosztów 
zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. 
 
Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że zostało ono wydane po 
rozpoznaniu zażalenia powódki na punkt piąty postanowienia Sądu Rejonowego z 
dnia 10 czerwca 2011 r., którym zasądzono od powódki na rzecz pozwanego 2417 
zł kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach 
postępowania zażaleniowego, Sąd odwoławczy przytoczył tylko przepisy art. 108 § 
1 w związku z art. 98 § 1 i 2 k.p.c. oraz § 2 ust. 1 i 2, § 4 ust. 1 i § 13 ust. 2 pkt 1 w 
związku z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 
2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb 
Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, 
poz. 1348 ze zm.; dalej: „rozporządzenie MS”). 
 
Postanowienie Sądu odwoławczego zaskarżył powódka co do kosztów 
postępowania zażaleniowego w części zasądzającej zwrot kosztów zastępstwa 
procesowego w kwocie przekraczającej 150 zł. Zdaniem skarżącej zasądzone 
koszty postępowania zażaleniowego, nie powinny być, ze względu na wartość 
przedmiotu zaskarżenia (2417 zł.), wyższe niż 150 zł. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że postanowienie 
o kosztach procesu, do którego – zgodnie z art. 361 k.p.c. – stosuje się 
odpowiednio art. 328 § 2 k.p.c., powinno zawierać nie tylko przytoczenie 
stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia przepisów prawa, ale także 
wyjaśnienie, dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają zastosowanie powołane 
przepisy prawa i w jaki sposób wpływają one na rozstrzygnięcie. Nie jest bowiem 
rolą Sądu Najwyższego poszukiwanie motywów, jakimi kierował się sąd orzekając 
o kosztach procesu, niezbędnych do oceny zasadności zażalenia. Niewskazanie 
podstawy prawnej, jak również motywów, którymi kierował się sąd orzekając 

 
3 
o kosztach postępowania odwoławczego, oznacza, że uzasadnienie nie odpowiada 
wymogom art. 328 § 2 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 
25 lutego 2010 r. V CZ 7/10, OSNC-ZD 2010, nr 4, poz. 104). 
 
Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest dotknięte wadą polegającą 
na niewyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, uniemożliwiającym odparcie 
zarzutów skarżącego, że wadliwie została ustalona wysokość zasądzonych 
kosztów z tytułu zastępstwa procesowego. Dotyczy to zwłaszcza związanego 
z przytoczeniem § 6 pkt 5 rozporządzenia MS ustalenia wartości przedmiotu 
zaskarżenia. Sąd nie wyjaśnił dlaczego uznał, co ma zasadnicze znaczenie dla 
ustalenia wysokości opłaty za czynności adwokata, że wartość przedmiotu 
zaskarżenia w sprawie jest wyższa niż 10 000 zł., mimo wskazania w zażaleniu 
innej wartości przedmiotu zaskarżenia. Wątpliwości w tym zakresie pogłębia 
nieskorzystanie przez Sąd z możliwości przewidzianej  w art. 395 § 2 k.p.c., 
wskazujące, że nie zachodzi – w jego ocenie – możliwość uchylenia zaskarżonego 
postanowienia ze względu na oczywistą zasadność zażalenia. Również 
przytoczenie jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia 
MS wymaga – czego nie ma w sprawie – odpowiedniego wyjaśnienia, jakie 
przewidziane w tych przepisach kryteria ustalenia wysokości opłaty za czynności 
adwokata znalazły zastosowanie w sprawie.  
 
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji 
postanowienia (art. 39814 § 1 i 108 § 2 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). 
 
 
 
 
 
 
db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI