IV CZ 70/07

Sygn. akt IV CZ 70/07 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 11 października 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) 
SSN Mirosław Bączyk 
SSN Maria Grzelka (sprawozdawca) 
 
 
 
w sprawie z powództwa S.K. 
przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu […] 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 11 października 2007 r., 
zażalenia powoda  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt [..], 
 
 
oddala zażalenie i nie obciąża powoda kosztami procesu 
w postępowaniu zażaleniowym. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
 
Uzasadnienie 
 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił, jako nie opłaconą, 
apelację od wyroku Sądu Okręgowego w E. z dnia 10 sierpnia 2006   r., wniesioną 
przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego, ustanowionego z urzędu dla 
powoda zwolnionego przez sąd w całości od kosztów sądowych. Sąd Apelacyjny 
uznał, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 
2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 167, poz. 1398) oraz 
art. 1302 § 3 k.p.c.  
Zażalenie powoda na powyższe postanowienie Sąd Najwyższy uznał za 
bezzasadne.  
Wymóg opłacenia kwotą 30,- złotych apelacji powoda i to bez uprzedniego 
wezwania oraz rygor, w razie nie zachowania powyższego wymogu, wynikał 
z  przepisów zastosowanych w zaskarżonym postanowieniu. W szczególności, 
wbrew 
stanowisku 
skarżącego 
i 
wyrażanym 
niekiedy 
w 
piśmiennictwie 
i  orzecznictwie sądów powszechnych poglądom, opłata podstawowa w kwocie   
30,- złotych, obiektywnie rzecz biorąc, nie powinna budzić wątpliwości co do tego, 
czy jest opłatą w wysokości stałej, skoro na taki jej charakter wskazywało 
określenie opłaty podstawowej w kwocie nie uwarunkowanej jakimikolwiek 
zależnościami i nie podlegającej żadnym zmianom. Wnioskowanie skarżącego 
o różnej treści pojęcia „strona” w k.p.c. i art. 7 ust. 1 wymienionej ustawy o kosztach 
sądowych w celu przyjęcia, że pełnomocnik procesowy jest stroną w rozumieniu 
ustawy o kosztach sądowych oraz nie jest stroną zwolnioną od kosztów sądowych, 
wg kodeksu postępowania cywilnego, a zatem, że przy wniesieniu apelacji przez 
adwokata sama strona, której sąd udzielił zwolnienia, powinna być wezwana do 
uiszczenia opłaty podstawowej, nie uwzględnia, iż rozszerzone w w/w ustawie 
o  kosztach sądowych pojęcie strony zostało przewidziane na użytek sytuacji, 
w  której z udziałem określonych osób, nie będących podmiotami stosunku 
materialno – prawnego stanowiącego przedmiot sprawy, wiąże się ponoszenie 
kosztów sądowych. O ile zatem, trzeba się zgodzić, że przedstawiciel ustawowy 
mieści się w kręgu osób, do których odnosi się pojęcie strony w rozumieniu art. 7 

 
3 
ust. 1 w/w ustawy o kosztach, o tyle nie sposób przyjąć, że tego rodzaju status 
przysługuje pełnomocnikowi (art. 96 k.c. in fine); jest on reprezentantem 
zaangażowanego w stosunek cywilno   –   prawny podmiotu na podstawie 
oświadczenia reprezentowanego i to również w przypadku ustanowienia adwokata 
z urzędu (art. 118 k.p.c.). Jako taki nie jest odrębną od reprezentowanego podmiotu 
stroną ani w rozumieniu przepisów k.p.c. ani w świetle art. 7 ust. 1 w/w ustawy 
o kosztach sądowych. Nie jego, jako strony, dotyczy obowiązek uiszczenia opłaty 
podstawowej, natomiast jego, jako pełnomocnika, dotyczą przepisy art. 133 § 3 
i art. 1302 § 3 k.p.c.      
Co do okoliczności, w wyniku których nie została uiszczona opłata 
podstawowa od apelacji wniesionej przez adwokata, względnie w wyniku których 
opłata ta została uiszczona, to - ze względu na nie podlegający wyjątkom wymóg 
ustawy - pozostają one wyłącznie w sferze stosunków pomiędzy stroną 
i  reprezentującym ją adwokatem; skutki nieopłacenia apelacji, wniesionej przez 
adwokata, w każdym razie poddają się unormowaniu przewidzianemu w art. 1302 
§ 3  k.p.c.  
Odnośnie do naruszenia prawa powoda do sądu w związku z zarzucanym 
przez skarżącego naruszeniem art. 6 ust. 1 Konwencji z dnia 4 listopada 1950 r.  
o ochronie praw człowieka i podstawowych 
wolności, należy zauważyć, 
że podstawą wydania zaskarżonego postanowienia była obowiązująca ustawa, 
której nie zmieniła ze skutkiem wstecznym ustawa z dnia 14 grudnia 2006 r. 
o zmianie ustawy o kosztach sadowych w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 21, poz. 
123). W  kwestii niezgodności z Konstytucją RP przepisu art. 10 ust. 2 ustawy 
z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych należy 
natomiast stwierdzić, że w tym zakresie uprawnionym do orzekania jest Trybunał  
Konstytucyjny. Można dodać, że zasadę pobierania opłaty podstawowej od pism 
pochodzących od strony zwolnionej od kosztów sądowych przez sąd przewidywał 
art. 14 ust. 2  wymienionej ustawy, a nie art. 100 ust. 2, który dotyczył problematyki 
powtarzalności opłaty podstawowej.  
Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 39814 
w zw. z art. 3941 §  3  k.p.c.).         

 
4 
Mając na uwadze sytuację, która legła u podstaw udzielenia powodowi przez 
sąd całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych Sąd Najwyższy nie obciążył 
powoda kosztami procesu za postępowanie zażaleniowe (art. 102 k.p.c.).