IV CZ 68/12

Sąd Najwyższy2012-10-12
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty procesuapelacjazażalenieSąd NajwyższySąd Okręgowyzasada odpowiedzialności za wynik sprawyart. 98 k.p.c.art. 100 k.p.c.

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, uznając, że wzajemne zniesienie kosztów między stronami było prawidłowe na mocy art. 100 k.p.c., mimo błędnego powołania przez Sąd Okręgowy art. 98 k.p.c.

Powód złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego dotyczące kosztów postępowania apelacyjnego, kwestionując wzajemne zniesienie kosztów między apelującymi. Twierdził, że pozwany powinien zostać obciążony kosztami zastępstwa procesowego, ponieważ jego apelacja została oddalona. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, uznał, że wzajemne zniesienie kosztów było prawidłowe na mocy art. 100 k.p.c., ponieważ obie strony w równym stopniu wygrały i przegrały w postępowaniu odwoławczym, a poniesione przez nie koszty były podobne. Oddalił zażalenie jako bezzasadne.

Sąd Okręgowy w O. wyrokiem z dnia 7 lutego 2012 r. oddalił apelacje powoda i pozwanego Osiedla T. Spółki z o.o. Spółki komandytowo – akcyjnej. W części dotyczącej kosztów postępowania apelacyjnego, Sąd Okręgowy zniósł je wzajemnie między apelującymi, a od powoda na rzecz pozwanego P. SA zasądził kwotę 1.200 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Powód, Syndyk masy upadłości T. T. Spółki z o.o., złożył zażalenie na postanowienie o wzajemnym zniesieniu kosztów, argumentując, że skoro apelacja pozwanego została oddalona, to powinien on zostać obciążony kosztami zastępstwa procesowego. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, odwołał się do zasady odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 k.p.c.) oraz zasady kompensaty (art. 100 k.p.c.). Stwierdził, że w sytuacji, gdy obie apelacje zostały oddalone, a koszty postępowania odwoławczego poniesione przez strony były zbliżone, wzajemne zniesienie kosztów było prawidłowym rozstrzygnięciem na mocy art. 100 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy popełnił jedynie błąd formalny, powołując art. 98 k.p.c. zamiast art. 100 k.p.c., jednak samo rozstrzygnięcie o kosztach było zgodne z prawem. W konsekwencji, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^14 w zw. z art. 394^2 § 1 k.p.c. oddalił zażalenie jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wzajemne zniesienie kosztów postępowania apelacyjnego między stronami, których apelacje zostały oddalone, jest prawidłowe, jeśli obie strony w równym stopniu wygrały i przegrały w postępowaniu odwoławczym, a poniesione przez nie koszty nie pozostają w dysproporcji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do zasady odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 k.p.c.) oraz zasady kompensaty (art. 100 k.p.c.). Stwierdził, że w sytuacji, gdy obie apelacje zostały oddalone, a koszty postępowania odwoławczego poniesione przez strony były zbliżone, wzajemne zniesienie kosztów było prawidłowym rozstrzygnięciem na mocy art. 100 § 1 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

P. SA i Osiedle T. Spółka z o.o. Spółka Komandytowo - Akcyjna

Strony

NazwaTypRola
Syndyk masy upadłości T. T. Spółki z o.o.spółkapowód
P. SAspółkapozwany
Osiedle T. Spółka z o.o. Spółka Komandytowo - Akcyjnaspółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 100 § zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach o częściowe uwzględnienie żądań stron, zamiast samodzielnych rozstrzygnięć o kosztach postępowania, dopuszczalne jest wydawanie postanowień o wzajemnym zniesieniu lub stosunkowym rozdzieleniu kosztów postępowania, po dokonaniu rozrachunku i odpowiednio do jego wyniku i treści orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy, zgodnie z którą strona przegrywająca zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość odstąpienia od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy w sytuacjach szczególnych uzasadnionych zasadą słuszności.

k.p.c. art. 103

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość odstąpienia od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy w przypadku zawinienia strony polegającego na niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniu.

k.p.c. art. 104

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość odstąpienia od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy w przypadku ugodowego załatwienia sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

W przypadku oddalenia apelacji pozwanego, powinien on zostać obciążony kosztami zastępstwa procesowego powoda w postępowaniu apelacyjnym, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Wzajemne zniesienie kosztów postępowania apelacyjnego między stronami, których apelacje zostały oddalone, jest prawidłowe na mocy art. 100 k.p.c., gdy obie strony w równym stopniu wygrały i przegrały, a poniesione koszty są zbliżone.

Godne uwagi sformułowania

zasada odpowiedzialności za wynik sporu zasada kompensaty strony w równym stopniu wygrały i przegrały proces

Skład orzekający

Józef Frąckowiak

przewodniczący

Anna Owczarek

sprawozdawca

Hubert Wrzeszcz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretację art. 100 k.p.c. w kontekście wzajemnego zniesienia kosztów postępowania apelacyjnego, gdy obie apelacje zostały oddalone."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie obie strony wniosły apelacje, które zostały oddalone, a koszty były zbliżone.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami postępowania, co jest istotne dla prawników praktyków, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy sąd znosi koszty apelacji mimo oddalenia obu środków zaskarżenia? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Dane finansowe

koszty zastępstwa procesowego: 1200 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 68/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 12 października 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) 
SSN Anna Owczarek (sprawozdawca) 
SSN Hubert Wrzeszcz 
 
 
w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości T. T. Spółki z o.o.  
przeciwko P. SA i Osiedlu T. Spółce z o.o. Spółce Komandytowo - Akcyjnej o 
zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej 
w dniu 12 października 2012 r., 
zażalenia strony powodowej 
na postanowienie o kosztach postępowania zawarte w punkcie drugim wyroku  
Sądu Okręgowego  
z dnia 7 lutego 2012 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
Sąd Okręgowy w O. wyrokiem z dnia 7 lutego 2012 r. oddalił apelację 
powoda i apelację pozwanego Osiedle T Spółki z o.o. Spółki komandytowo – 
akcyjnej, zniósł wzajemnie między apelującymi koszty procesu w drugiej instancji, 
zasądził od powoda na rzecz pozwanego P. SA kwotę 1.200 zł tytułem kosztów 
zastępstwa 
procesowego 
w postępowaniu 
apelacyjnym. 
Uzasadniając 
rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania odwoławczego Sąd odwołał 
się do zasady odpowiedzialności za wynik sporu i przytoczył art. 98 § 1 k.p.c. 
Na powyższe orzeczenie, w części odnoszącej się do zniesienia kosztów 
postępowania drugoinstancyjnego między apelującymi,  złożył zażalenie powód 
syndyk Masy Upadłości T. – T. Spółka z o.o. Wskazując, iż apelacja pozwanego 
została oddalona w całości jako bezzasadna, zarzucił że powinien on być 
obciążony obowiązkiem zwrotu na rzecz powoda kosztów zastępstwa procesowego 
za drugą instancję. Inne rozstrzygnięcie – zdaniem skarżącego – stoi w 
sprzeczności z art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca obowiązana 
jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego 
dochodzenia prac i celowej obrony. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
Zgodnie z regułą odpowiedzialności za wynik sprawy, zawartą w art. 98 
k.p.c., w postępowaniu procesowym strona przegrywająca zobowiązana jest 
zwrócić przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu (por. m. in. uchwała 
składu siedmiu sędziów SN – zasada prawna z dnia 23 czerwca 1951 r., C 67/51, 
OSNC 1951, nr 3, poz. 63). Odstąpienie od niej jest możliwe w wypadku wydania 
rozstrzygnięć o częściowym uwzględnieniu żądań, jeżeli przeciwnik uległ 
co  do  nieznacznej części żądania albo określenie należnej mu sumy zależało 
od  wzajemnego obrachunku lub oceny sądu (art. 100 zd. 2 k.p.c.),  ugodowego 
załatwienia 
sprawy 
(art. 
104 
k.p.c.), 
bądź 
w 
sytuacjach 
szczególnych 
uzasadnionych zasadą słuszności (art. 102 k.p.c.), zawinieniem strony polegającym 
na niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniu (art. 103 k.p.c.). 
Odpowiednikiem wskazanej zasady w odniesieniu do rozstrzygnięć o częściowym 
uwzględnieniu żądań stron jest art. 100 zd. 1 k.p.c. Ze względów pragmatycznych 
ustawodawca dopuścił jednak w tych sprawach, w miejsce samodzielnych 
rozstrzygnięć o kosztach postępowania, po dokonaniu rozrachunku i odpowiednio 

 
3 
do jego wyniku i treści orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie wydawanie 
postanowień o wzajemnym zniesieniu lub stosunkowym rozdzieleniu kosztów 
postępowania. Oznacza to, że uzupełnieniem reguły odpowiedzialności za wynik 
sprawy jest zasada kompensaty. Podjęcie postanowienia w oparciu o art. 100 zd. 1 
k.p.c. wymaga ustalenia proporcji między zgłoszonymi a uwzględnionymi żądaniami 
i zarzutami stron a wynikiem procesu. Jeżeli strony w równym lub zbliżonym 
stopniu wygrały i przegrały proces, a poniesione przez nie koszty nie pozostają 
w dysproporcji, właściwym rozstrzygnięciem jest zniesienie wyłożonych kosztów 
postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 1985 r., II CZ 
56/85, nie publ., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 1991 r., II CZ 
255/90, OSP 1991, nr 11, poz. 279, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 
2002 r., I PKN 932/00, OSNP 2004, nr 4, poz. 63).  
 
W przedmiotowej sprawie apelacje powoda Syndyka Upadłości T.-T. Olsztyn 
Spółki z o.o. oraz pozwanego Osiedla T. Spółki z o.o. Spółki komandytowo - 
akcyjnej zostały oddalone, przy czym skarżący ponieśli koszty postępowania 
odwoławczego w takiej samej wysokości (odpowiednio: powód opłata sądowa 
1.263 zł,  pozwany opłata sądowa 1.263 zł, wynagrodzenie pełnomocników po 
1.200 zł). Tym samym strony w równym stopniu wygrały i przegrały w 
postępowaniu odwoławczym, zatem  rozstrzygnięcie o zniesieniu kosztów tego 
postępowania co do zasady było prawidłowe i znajdowało oparcie w przepisie art. 
100 zd. 1 k.p.c. Uchybieniem Sądu Okręgowego było jedynie powołanie art. 98 
k.p.c., jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania także 
w odniesieniu do skarżących stron. Niemniej, mimo błędnego wskazania 
wskazanego przepisu, orzeczenie wydane w tym przedmiocie odpowiada prawu.  
Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. 
z art. 3942 § 1 k.p.c. oddalił zażalenie jako bezzasadne. 
 
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI