IV CZ 66/15

Sygn. akt IV CZ 66/15
POSTANOWIENIE
Dnia 16 grudnia 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Antoni Górski (przewodniczący)
‎
SSN Irena Gromska-Szuster
‎
SSN Maria Szulc (sprawozdawca)
w sprawie ze skargi pozwanego S. L.
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnymi wyrokami:
Sądu Okręgowego w Gdańsku
z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt IX GC 223/06
oraz Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z dnia 5 lutego 2010 r., sygn. akt I ACa 1353/09,
w sprawie z powództwa W.
Spółki Akcyjnej w W.
‎
przeciwko S. L.  i Ł. P.
‎
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 16 grudnia 2015 r.,
‎
zażalenia pozwanego S. L.
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
‎
z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt I ACa 643/14,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny w Gdańsku odrzucił na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. skargę powoda o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnymi wyrokami Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 19 sierpnia 2009 r. sygn. IX GC 223/06  oraz Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 5 lutego 2010 r. sygn. I ACa 1353/09 wskazując na brak ustawowych przesłanek wznowienia postępowania, o których w art. 403 § 2 k.p.c. oraz niezachowanie terminu określonego w art. 407 § 1 k.p.c. Wskazane dowody w postaci opinii zostały sporządzone po prawomocnym zakończeniu postępowania, a świadek L. K.  składał zeznania w sprawie wznawianej, co uchybia przesłankom nowości dowodów i ich wykrycia.  Wiedzę o informacjach posiadanych przez świadka M. S.  skarżący powziął natomiast z oświadczenia z dnia 29 września 2012 r., a więc  złożył skargę z przekroczeniem trzymiesięcznego terminu biegnącego od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucając naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. oraz art. 407 § 1 k.p.c. wniósł o jego zmianę poprzez orzeczenie o wznowieniu postępowania, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c.
można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Nowymi okolicznościami faktycznymi lub środkami dowodowymi, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, są takie fakty i dowody, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym i które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia. "Wykrycie" natomiast, o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych. (por. postanowienie z dnia 26 października 2011 r., III CZ 57/11, nie publ. oraz postanowienie z dnia 25 maja 2011 r., II CZ 20/11, nie publ. i powołane w nim postanowienia).W rezultacie możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2
in fine
k.p.c. jest uzależniona od łącznego zaistnienia trzech przesłanek, po pierwsze - wykrycia po uprawomocnieniu się wyroku nowych faktów lub dowodów, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim powołane, po drugie - możliwości ich wpływu na wynik sprawy oraz po trzecie - niemożności skorzystania z nich przez stronę w poprzednim postępowaniu.
Prawidłowa jest ocena Sądu Apelacyjnego, że powołane przez skarżącego dowody w postaci kilku opinii oraz zeznań świadka L.K.  ani nie zostały wykryte, ani nie noszą cech nowości w rozumieniu omawianego przepisu. Dowody te albo nie istniały w toku postępowania w sprawie wznawianej (opinie), albo były przeprowadzone w toku postępowania (zeznania świadka). Fakt, że wówczas skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, nie wyjaśnił wszystkich okoliczności za pomocą zeznań tego świadka, a uzyskał je dopiero w  bezpośredniej rozmowie już po zakończenia postępowania, nie daje podstaw do zakwalifikowania tego dowodu jako nowego i wykrytego dopiero po prawomocnym wyroku. Przesłanka natomiast niemożności skorzystania z dowodów przez stronę w poprzednim postępowaniu odnosi się do okoliczności i dowodów wówczas istniejących, nieznanych stronie i dla niej niedostępnych, natomiast nie dotyczy takich okoliczności i dowodów, które strona mogła powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu, mając ku temu obiektywnie istniejącą możliwość. Skarżący twierdząc, że w postępowaniu w sprawie wznawianej faktycznie nie mógł skorzystać z dowodu w postaci aktualnie przedstawionych opinii sporządzonych w 2011 r. z przyczyny braku środków finansowych, pomija okoliczność, że dowody te powstały już po prawomocnym zakończeniu postępowania a nadto strona spełniająca przesłanki określone w art. 102 u.k.s.c. nie ponosi wydatków, a więc jej zła sytuacja materialna nie stoi na przeszkodzie przeprowadzeniu dowodu (art. 101 u.k.s.c.). Z takiej możliwości, mimo że był reprezentowany przed Sądem pierwszej instancji przez pełnomocnika z wyboru a w toku postępowania apelacyjnego przez pełnomocnika z urzędu, skarżący nie skorzystał. Na marginesie jedynie można dodać, że nawet w razie hipotetycznego uznania wskazanych opinii za nowe środki dowodowe, nie został zachowany trzymiesięczny termin określony w art. 407 § 1 k.p.c.
Trzymiesięczny termin do wniesienia skargi nie został dotrzymany także w zakresie podstawy z art. 403 § 2 k.p.c. w odniesieniu do dowodu z zeznań świadka M. S., skoro skarżący dowiedział się o niej  we wrześniu 2012 r. a skargę złożył w kwietniu 2014 r. Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania jest terminem ustawowym, a dokonanie tej czynności procesowej po jego upływie czyni ją bezskuteczną (art. 167 k.p.c.) wobec czego podlega odrzuceniu na podstawie art. 410 § 1 k.p.c.  Brak wiedzy strony o terminie wniesienia tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, nie uchyla uregulowania ustawowego.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 398
14
w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c.