IV CZ 65/10

Sąd Najwyższy2010-10-07
SAOSCywilneprawa rzeczoweŚrednianajwyższy
spółdzielnia mieszkaniowauchwałaopłaty eksploatacyjnelokale użytkoweskarga kasacyjnadopuszczalnośćwartość przedmiotu sporuprawo spółdzielczezasada równości

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki, uznając skargę kasacyjną za niedopuszczalną z powodu niewłaściwej oceny wartości przedmiotu sporu jako majątkowej.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sąd Apelacyjny uznał skargę za niedopuszczalną, ponieważ wartość przedmiotu sporu (1438,56 zł) była poniżej progu wymaganego dla spraw majątkowych. Powódka argumentowała, że sprawa ma charakter mieszany, majątkowo-niemajątkowy, ze względu na naruszenie zasady równości członków spółdzielni. Sąd Najwyższy uznał jednak, że sprawa o stwierdzenie nieważności uchwały spółdzielni dotyczącej opłat eksploatacyjnych ma przede wszystkim charakter majątkowy, nawet jeśli zawiera elementy niemajątkowe, co uzasadniało odrzucenie skargi kasacyjnej.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie powódki B. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jej skargę kasacyjną od wyroku oddalającego powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej P.(...) w R. Uchwała ta dotyczyła ustalenia wysokości stawek opłat eksploatacyjnych i czynszowych dla lokali użytkowych. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, uznając ją za niedopuszczalną na podstawie art. 398^2 § 1 k.p.c., ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia, określona przez powódkę na 1438,56 zł, wskazywała na sprawę majątkową, która nie spełniała wymogów dopuszczalności skargi kasacyjnej. Powódka w zażaleniu podnosiła, że jej roszczenie ma charakter mieszany, majątkowo-niemajątkowy, gdyż dotyczy naruszenia zasady równości członków spółdzielni (art. 18 § 1 prawa spółdzielczego) poprzez nieuzasadnione różnicowanie opłat dla lokali mieszkalnych i użytkowych. Twierdziła, że jej roszczenie ma charakter niemajątkowy, a jego skutki dotyczą wszystkich członków spółdzielni. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, zważył, że zarzut naruszenia art. 398^2 § 1 k.p.c. nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił, że dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy przyjął, że sprawa o stwierdzenie nieważności uchwały organu spółdzielni ma charakter majątkowy, jeśli przedmiot kwestionowanej uchwały rozstrzyga o prawach majątkowych członków. Kluczowym kryterium jest wpływ uchwały na sferę interesów ekonomicznych członków. W tym przypadku, żądanie stwierdzenia nieważności uchwały dotyczącej zmiany opłat czynszowych i eksploatacyjnych dla lokali użytkowych zmierzało do wywołania skutków prawnych w sferze majątkowej członków. Nawet jeśli dostrzec elementy niemajątkowe, jak równe traktowanie, to mają one przede wszystkim charakter majątkowy. Wartość tego prawa majątkowego ma decydujące znaczenie dla dopuszczalności kontroli kasacyjnej. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako bezzasadne na podstawie art. 398^14 w zw. z art. 394^1 § 3 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sprawa ma przede wszystkim charakter majątkowy, nawet jeśli zawiera elementy niemajątkowe, takie jak naruszenie zasady równości członków.

Uzasadnienie

Charakter sprawy rozstrzyga jej przedmiot, czyli dobro, którego ochrony powód żąda. Sprawa o stwierdzenie nieważności uchwały spółdzielni jest majątkowa, gdy uchwała rozstrzyga o prawach majątkowych członków lub wpływa na ich interesy ekonomiczne. Wartość tego prawa majątkowego decyduje o dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Spółdzielnia Mieszkaniowa P.(...)

Strony

NazwaTypRola
B. S.osoba_fizycznapowódka
Spółdzielnia Mieszkaniowa P.(...)spółkapozwana
W. M.osoba_fizycznainterwenient uboczny po stronie powodowej

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe w zależności od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^2 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazuje na decydujące znaczenie wartości prawa majątkowego dla dopuszczalności kontroli kasacyjnej.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

pr. spółdz. art. 18 § § 1

Prawo spółdzielcze

Dotyczy zasady równości członków spółdzielni.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa o stwierdzenie nieważności uchwały spółdzielni dotyczącej opłat ma charakter majątkowy. Wartość przedmiotu sporu decyduje o dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Roszczenie ma charakter mieszany, majątkowo-niemajątkowy. Naruszenie zasady równości członków spółdzielni nadaje sprawie charakter niemajątkowy.

Godne uwagi sformułowania

o majątkowym bądź niemajątkowym charakterze sprawy rozstrzyga wyłącznie jej przedmiot Sprawa o uchylenie albo stwierdzenie nieważności uchwały organu spółdzielni będzie miała charakter majątkowy, jeśli przedmiot kwestionowanej uchwały rozstrzyga o prawach majątkowych członków Zasadniczym kryterium oceny charakteru tej uchwały jest jej wpływ na sferę interesów ekonomicznych członków.

Skład orzekający

Marek Sychowicz

przewodniczący

Bogumiła Ustjanicz

sprawozdawca

Anna Kozłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru sprawy (majątkowy/niemajątkowy) dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących uchwał spółdzielni mieszkaniowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej w Sądzie Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z dopuszczalnością skargi kasacyjnej w sprawach spółdzielczych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy skarga kasacyjna w sprawie spółdzielczej jest dopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 1438,56 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 65/10 POSTANOWIENIE Dnia 7 października 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Sychowicz (przewodniczący) SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca) SSA Anna Kozłowska w sprawie z powództwa B. S. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej P.(...) w R. z udziałem interwenienta ubocznego po stronie powodowej - W. M. o stwierdzenie nieważności uchwały, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 października 2010 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 marca 2010 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powódki od wyroku tego Sądu z dnia 12 listopada 2009 r., którym oddalił jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 10 czerwca 2009 r., oddalającego powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Nadzorczej pozwanej Spółdzielni nr (…)/2005 z dnia 14 grudnia 2005 r. w zakresie, w jakim ustala wysokość stawek opłat eksploatacyjnych i czynszowych dla lokali użytkowych. Sąd ten uznał, że określona przez powódkę wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 1438,56 zł wskazuje, że 2 skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, stosownie do art. 3982 § 1 k.p.c. Nie ma znaczenia dla oceny dopuszczalności tego środka zaskarżenia twierdzenie powódki, że roszczenie ma mieszany charakter majątkowo-niemajątkowy. Powódka w zażaleniu domagała się uchylenia postanowienia, zarzucając że niesłusznie jej roszczenie zostało ocenione jako tylko majątkowe. Pomija natomiast jego podstawę, którą jest naruszenie zasady równości członków, przewidzianej w art. 18 § 1 prawa spółdzielczego, przez nieuzasadnione różnicowanie obowiązków związanych z wysokością opłat eksploatacyjnych i czynszowych członków posiadających spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego i członków posiadających spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego. Przemawia to za stanowiskiem, że zgłoszone roszczenie ma charakter niemajątkowy, a wobec tego, że skutkami orzeczenia sądowego objęci zostaną pozostali członkowie pozwanej Spółdzielni, zachodzi konieczność stwierdzenia, czy działania jej organów są zgodne z prawem. Nietrafnie roszczenie to zaskarżonym postanowieniem ocenione zostało jedynie przez pryzmat rozliczeń finansowych powódki z pozwaną. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 3982 § 1 k.p.c. Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe uzależniona jest od wartości przedmiotu zaskarżenia. Pojęcie „sprawa o prawo majątkowe„ nie zostało wyjaśnione w przepisach prawa procesowego. Powszechnie jednak przyjęte zostało w doktrynie i orzecznictwie sądowym, że o majątkowym bądź niemajątkowym charakterze sprawy rozstrzyga wyłącznie jej przedmiot, a jest nim dobro, którego ochrony powód żąda lub interes, którego zaspokojenia dochodzi. Sprawa o uchylenie albo stwierdzenie nieważności uchwały organu spółdzielni będzie miała charakter majątkowy, jeśli przedmiot kwestionowanej uchwały rozstrzyga o prawach majątkowych członków (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2004 r., III CZP 100/03, OSNC 2005/2/29). Zasadniczym kryterium oceny charakteru tej uchwały jest jej wpływ na sferę interesów ekonomicznych członków. Ścisłe powiązanie istotnego przedmiotu uchwały z mieniem powoda albo bezpośredni jego wpływ na stan mienia lub jego bezpieczeństwa stanowią o majątkowym charakterze uchwały, a także sprawy poddanej pod osąd. Żądanie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Nadzorczej pozwanej Spółdzielni w sprawie zatwierdzenia zmiany opłat czynszowych i eksploatacyjnych dla lokali użytkowych zmierza do wywołania skutków prawnych w sferze majątkowej 3 członków, których treść jej dotyczy, a także pozostałych członków. Nawet gdyby dostrzec w dochodzonym uprawnieniu elementy niemajątkowe, jak dotyczące równego traktowania członków, czy zapewnienia kontroli czynności organów Spółdzielni, to przyjąć należy, że ma ono przede wszystkim majątkowy charakter, który może łączyć się również z niemajątkowymi podstawami. Wartość tego prawa majątkowego ma decydujące znaczenie dla dopuszczalności kontroli kasacyjnej wydanego rozstrzygnięcia, co wskazane zostało w art. 3982 § 2 k.p.c. Z powyższych względów zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw podlegało oddaleniu w oparciu o art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI