IV CZ 62/07

Sąd Najwyższy2007-10-03
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneWysokanajwyższy
egzekucjanieruchomośćprzybicieskarga kasacyjnakasacjak.p.c.sąd najwyższypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie dłużnika na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, potwierdzając, że w sprawach wszczętych przed 5 lutego 2005 r. stosuje się przepisy o zaskarżaniu obowiązujące przed tą datą, a skarga kasacyjna nie przysługuje na postanowienia wydane po 6 lutego 2005 r.

Dłużnik S.M. złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło jego skargę kasacyjną od postanowienia o udzieleniu przybicia nieruchomości. Sąd Okręgowy uznał, że w sprawie zastosowanie mają przepisy sprzed nowelizacji z 2004 r., ale błędnie zidentyfikował środek zaskarżenia jako skargę kasacyjną zamiast kasacji. Sąd Najwyższy, analizując zmiany w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące zaskarżania postanowień w postępowaniu egzekucyjnym, stwierdził, że postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej, mimo niepełnego uzasadnienia, ostatecznie odpowiada prawu, ponieważ skarga kasacyjna nie przysługuje na postanowienia wydane po 6 lutego 2005 r.

Sprawa dotyczyła zażalenia dłużnika S.M. na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 16 maja 2007 r., które odrzuciło jego skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 17 stycznia 2007 r. oddalającego zażalenie na postanowienie o udzieleniu przybicia nieruchomości. Sąd Okręgowy błędnie wskazał, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 7751 § 2 k.p.c. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2004 r., ale jednocześnie odrzucił skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy rozważył ewolucję przepisów dotyczących zaskarżania postanowień w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności art. 7751 k.p.c. i późniejszego art. 7674 § 2 k.p.c. Zwrócono uwagę na przejście od środka zaskarżenia zwanego „kasacją” do „skargi kasacyjnej” oraz na przepisy przejściowe. Kluczowe było ustalenie, że postępowania egzekucyjne wszczęte przed 5 lutego 2005 r. toczą się według przepisów dotychczasowych, ale zmiana stanu prawnego z 6 lutego 2005 r. wprowadziła zakaz wnoszenia skargi kasacyjnej od postanowień sądu drugiej instancji wydanych po tej dacie. Ponieważ postanowienie Sądu Okręgowego o oddaleniu zażalenia na przybicie zapadło 17 stycznia 2007 r., a postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej 16 maja 2007 r., oba po 6 lutego 2005 r., skarga kasacyjna nie mogła być wniesiona. Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej, mimo niepełnego uzasadnienia, odpowiada prawu, i oddalił zażalenie dłużnika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowień wydanych po dniu 6 lutego 2005 r., nawet jeśli postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed tą datą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że mimo iż postępowania egzekucyjne wszczęte przed 5 lutego 2005 r. toczą się według przepisów dotychczasowych, to zmiana stanu prawnego z 6 lutego 2005 r. wprowadziła zakaz wnoszenia skargi kasacyjnej od postanowień sądu drugiej instancji wydanych po tej dacie, zastępując kasację skargą kasacyjną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

wierzyciel (ZUS)

Strony

NazwaTypRola
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjawierzyciel
S.M.osoba_fizycznadłużnik
K.M.osoba_fizycznadłużnik
B.K.osoba_fizycznauczestnik (nabywca)
C.K.osoba_fizycznauczestnik (nabywca)

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 7751 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

§ 1 nie ma zastosowania do postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie przybicia i przysądzenia własności nieruchomości nabytej w drodze licytacji oraz w przedmiocie planu podziału między wierzycieli sumy uzyskanej z egzekucji (w brzmieniu sprzed 5 lutego 2005 r.).

k.p.c. art. 7674 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Na postanowienie sądu drugiej instancji wydane po rozpoznaniu zażalenia kasacja nie przysługuje (w brzmieniu od 5 lutego 2005 r.).

k.p.c. art. 7674 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Na postanowienie sądu drugiej instancji wydane po rozpoznaniu zażalenia skarga kasacyjna nie przysługuje (w brzmieniu od 6 lutego 2005 r.).

Pomocnicze

k.p.c. art. 7751 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Na postanowienie sądu drugiej instancji, wydane po rozpoznaniu zażalenia, kasacja nie przysługuje.

Ustawa o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 7

Postępowania egzekucyjne wszczęte przed dniem 5 lutego 2005 r. toczą się według przepisów dotychczasowych.

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 3

Sprawy wszczęte przed dniem wejścia w życie tej ustawy (6 lutego 2005 r.) toczą się od tego dnia według jej przepisów, z tym że do złożenia i rozpoznania kasacji od orzeczenia wydanego przed dniem wejścia w życie tej ustawy, a także do odmowy przyjęcia jej do rozpoznania, stosuje się przepisy dotychczasowe.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowień wydanych po 6 lutego 2005 r., niezależnie od daty wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 7751 § 1 k.p.c. zamiast art. 7751 § 2 k.p.c. przez Sąd Okręgowy. Możliwość zaskarżenia postanowienia o przybiciu skargą kasacyjną w postępowaniu wszętym przed 5 lutego 2005 r.

Godne uwagi sformułowania

Zmiana stanu prawnego dokonana z dniem 5 lutego 2005 r. dawała więc podstawy do zajęcia stanowiska, które znalazło wyraz w zaskarżonym postanowieniu Sądu Okręgowego z dnia 16 maja 2007 r., że jeżeli postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed dniem 5 lutego 2005 r., to wydane w toku tego postępowania postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie przybicia i przysądzenia własności nieruchomości nabytej w drodze licytacji oraz w przedmiocie planu podziału między wierzycieli sumy uzyskanej z egzekucji podlegały zaskarżeniu - choćby zapadły po dniu 4 lutego 2005 r. - na zasadach obowiązujących przed dniem 5 lutego 2005 r., a więc przy zastosowaniu art. 7751 k.p.c. w brzmieniu sprzed tej daty. Zmiana ta łączyła się z wprowadzeniem wymienioną ustawą do kodeksu postępowania cywilnego z tym dniem zamiast środka odwoławczego noszącego miano „kasacji” środka zaskarżenia nazwanego „skargą kasacyjną”. W konsekwencji zmiany stanu prawnego dokonanej z dniem 6 lutego 2005 r. nastąpiło zatem zacieśnienie dopuszczalności zaskarżania postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie przybicia i przysądzenia własności nieruchomości nabytej w drodze licytacji oraz w przedmiocie planu podziału między wierzycieli sumy uzyskanej z egzekucji w porównaniu z możliwością zaskarżania tych postanowień w świetle stanu 4 prawnego wprowadzonego dzień wcześniej. Postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 16 maja 2007 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej dłużnika na postanowienie tego Sądu z dnia 17 stycznia 2007 r., oddalające jego zażalenie na postanowienie o udzieleniu przybicia nieruchomości, choć nie zostało w pełni trafnie uzasadnione, odpowiada zatem ostatecznie prawu.

Skład orzekający

Henryk Pietrzkowski

przewodniczący

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Kazimierz Zawada

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących zaskarżania postanowień w postępowaniu egzekucyjnym po nowelizacjach k.p.c. z lat 2004-2005, zwłaszcza w kontekście przybicia i przysądzenia własności nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w latach 2005-2007 i specyficznych przepisów przejściowych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do obecnych przepisów, ale stanowi ważny punkt odniesienia w historii orzecznictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych związanych ze zmianami przepisów i ich stosowaniem w czasie, co jest kluczowe dla praktyków prawa egzekucyjnego.

Zmiany przepisów k.p.c. a prawo do zaskarżenia w egzekucji z nieruchomości – co musisz wiedzieć?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 62/07 POSTANOWIENIE Dnia 3 października 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Katarzyna Tyczka-Rote SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) w sprawie z wniosku wierzyciela Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z udziałem dłużników S.M. i K.M. przy uczestnictwie nabywców B.K. i C.K. o egzekucję z nieruchomości, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 października 2007 r., zażalenia dłużnika S.M. na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt [...] oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 16 maja 2007 r. odrzucił skargę kasacyjną dłużnika S.M. na postanowienie tego Sądu z dnia 17 stycznia 2007 r. oddalające zażalenie na postanowienie o udzieleniu przybicia nieruchomości. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 7751 § 2 k.p.c. w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 172, poz. 1804), gdyż postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed dniem 5 lutego 2005 r. (art. 7 powołanej ustawy). Zgodnie art. 7751 § 2 k.p.c. w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, od wskazanych w nim postanowień przysługuje kasacja, a dłużnik, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł na postanowienie Sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie o udzieleniu przybicia nieruchomości nie kasację, lecz skargę kasacyjną. W zażaleniu na postanowienie z dnia 16 maja 2007 r. dłużnik zarzucił Sądowi Okręgowemu zastosowanie art. 7751 § 1 k.p.c. zamiast art. 7751 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Artykuł 7751 k.p.c. dodany z mocą od 1 lipca 1996 r. w §1 stanowił, że na postanowienie sądu drugiej instancji, wydane po rozpoznaniu zażalenia, kasacja nie przysługuje, a w § 2 - że § 1 nie ma zastosowania do postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie przybicia i przysądzenia własności nieruchomości nabytej w drodze licytacji oraz w przedmiocie planu podziału między wierzycieli sumy uzyskanej z egzekucji. Z dniem 5 lutego 2005 r. przytoczona wyżej regulacja zawarta w art. 7751 k.p.c. została zastąpiona z mocy art. 1 pkt 109 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 7674 § 2 k.p.c., zgodnie z którym na postanowienie sądu drugiej instancji wydane po rozpoznaniu zażalenia kasacja nie przysługuje. Według art. 7 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, postępowania egzekucyjne wszczęte przed dniem 3 wejścia w życie tej ustawy, tj. przed dniem 5 lutego 2005 r., toczą się według przepisów dotychczasowych. Zmiana stanu prawnego dokonana z dniem 5 lutego 2005 r. dawała więc podstawy do zajęcia stanowiska, które znalazło wyraz w zaskarżonym postanowieniu Sądu Okręgowego z dnia 16 maja 2007 r., że jeżeli postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed dniem 5 lutego 2005 r., to wydane w toku tego postępowania postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie przybicia i przysądzenia własności nieruchomości nabytej w drodze licytacji oraz w przedmiocie planu podziału między wierzycieli sumy uzyskanej z egzekucji podlegały zaskarżeniu - choćby zapadły po dniu 4 lutego 2005 r. - na zasadach obowiązujących przed dniem 5 lutego 2005 r., a więc przy zastosowaniu art. 7751 k.p.c. w brzmieniu sprzed tej daty. Lecz w dniu 6 lutego 2005 r. nastąpiła kolejna zmiana stanu prawnego. Artykuł 7674 § 2 k.p.c., który wszedł w życie w dniu 5 lutego 2005 r., otrzymał z mocą od 6 lutego 2005 r. na podstawie art. 1 pkt 26 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. nr 13, poz. 98) następujące brzmienie: „na postanowienie sądu drugiej instancji wydane po rozpoznaniu zażalenia skarga kasacyjna nie przysługuje”. Zmiana ta łączyła się z wprowadzeniem wymienioną ustawą do kodeksu postępowania cywilnego z tym dniem zamiast środka odwoławczego noszącego miano „kasacji” środka zaskarżenia nazwanego „skargą kasacyjną”. Według art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, sprawy wszczęte przed dniem wejścia w życie tej ustawy toczą się od tego dnia według jej przepisów, z tym że do złożenia i rozpoznania kasacji od orzeczenia wydanego przed dniem wejścia w życie tej ustawy, a także do odmowy przyjęcia jej do rozpoznania, stosuje się przepisy dotychczasowe. W konsekwencji zmiany stanu prawnego dokonanej z dniem 6 lutego 2005 r. nastąpiło zatem zacieśnienie dopuszczalności zaskarżania postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie przybicia i przysądzenia własności nieruchomości nabytej w drodze licytacji oraz w przedmiocie planu podziału między wierzycieli sumy uzyskanej z egzekucji w porównaniu z możliwością zaskarżania tych postanowień w świetle stanu 4 prawnego wprowadzonego dzień wcześniej. W myśl art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych tylko wydane przed dniem 6 lutego 2005 r. postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie przybicia i przysądzenia własności nieruchomości nabytej w drodze licytacji oraz w przedmiocie planu podziału między wierzycieli sumy uzyskanej z egzekucji mogą być zaskarżone na zasadach przewidzianych w art. 7751 k.p.c. w pierwotnym brzmieniu, natomiast wydane po dniu 5 lutego 2005 r. – już nie, choćby postępowanie egzekucyjne, w toku którego zapadły, zostało wszczęte przed dniem 5 lutego 2005 r. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2006 r., IV CZ 4/06, LEX nr 192050). Postanowienie Sądu Okręgowego oddalające zażalenie na postanowienie o udzieleniu przybicia nieruchomości zostało – jak wiadomo – wydane w dniu 17 stycznia 2007 r. W świetle powyższych uwag nie mogło więc być zaskarżone ani skargą kasacyjną, ze względu na brzmienie art. 7674 § 2 k.p.c., ani kasacją na zasadach przewidzianych w art. 7751 k.p.c. w pierwotnym brzmieniu, ze względu na treść rozwiązania przyjętego w art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych. Postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 16 maja 2007 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej dłużnika na postanowienie tego Sądu z dnia 17 stycznia 2007 r., oddalające jego zażalenie na postanowienie o udzieleniu przybicia nieruchomości, choć nie zostało w pełni trafnie uzasadnione, odpowiada zatem ostatecznie prawu. Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI