IV CZ 59/12

Sąd Najwyższy2012-09-20
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zniesienie współwłasnościskarga kasacyjnawartość przedmiotu zaskarżeniadopuszczalność środka zaskarżeniapostępowanie nieprocesoweSąd Najwyższynieruchomość

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie o zniesienie współwłasności, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia była zbyt niska.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki M. K. w sprawie o zniesienie współwłasności, uznając ją za niedopuszczalną z powodu zbyt niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia (poniżej 150 000 zł). Uczestniczka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania. Sąd Najwyższy, analizując przepisy dotyczące skargi kasacyjnej w sprawach o zniesienie współwłasności, potwierdził, że decyduje o jej dopuszczalności wartość przedmiotu zaskarżenia podana przez stronę. Ponieważ uczestniczka sama określiła tę wartość na 125 000 zł, co było poniżej ustawowego progu, Sąd Najwyższy oddalił jej zażalenie.

Sprawa dotyczyła zażalenia uczestniczki postępowania M. K. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 28 września 2011 r., którym odrzucono jej skargę kasacyjną od postanowienia w sprawie o zniesienie współwłasności. Sąd Okręgowy uznał skargę kasacyjną za niedopuszczalną, powołując się na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia (125 000 zł) i przepisy art. 5191 § 2 k.p.c. oraz art. 3986 § 2 k.p.c. Uczestniczka zarzuciła w zażaleniu rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 233 k.p.c., 3986 § 2 k.p.c., 5191 § 2 k.p.c. i art. 64 Konstytucji. Sąd Najwyższy rozważył, że przepisy dotyczące skargi kasacyjnej, w tym art. 5191 k.p.c., nawiązują do systematyki spraw nieprocesowych. W sprawach o zniesienie współwłasności, zgodnie z art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c., dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że dla oceny tej dopuszczalności nie ma znaczenia wartość majątku, lecz wyłącznie wartość przedmiotu zaskarżenia podana przez stronę wnoszącą środek zaskarżenia. Ponieważ uczestniczka sama określiła wartość przedmiotu zaskarżenia na 125 000 zł, co jest poniżej ustawowego progu 150 000 zł dla spraw z zakresu prawa rodzinnego (do których analogicznie stosuje się przepisy o podziale majątku wspólnego), Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne i na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił je.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna w sprawach o zniesienie współwłasności jest niedopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c., który reguluje dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o zniesienie współwłasności. Podkreślił, że decydująca jest wartość przedmiotu zaskarżenia podana przez stronę wnoszącą środek zaskarżenia, a nie wartość całego majątku. Ponieważ uczestniczka sama określiła tę wartość poniżej ustawowego progu, skarga kasacyjna była niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

brak wskazania (utrzymanie w mocy postanowienia o odrzuceniu skargi)

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznawnioskodawca
M. K.osoba_fizycznauczestniczka postępowania

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 5191 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, w tym w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, ustanawiając granicę kwotową od stu pięćdziesięciu tysięcy złotych.

k.p.c. art. 5191 § § 4 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje kwestię dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o zniesienie współwłasności, uzależniając ją od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 3986 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucja art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 619

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przekazania sprawy do rozpoznania w sprawie o zniesienie współwłasności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wartość przedmiotu zaskarżenia określona przez uczestniczkę (125 000 zł) jest niższa niż wymagany próg (150 000 zł) dla dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o zniesienie współwłasności. Sąd Najwyższy nie może samodzielnie podwyższyć wartości przedmiotu zaskarżenia ponad tę określoną przez stronę.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna została wniesiona z rażącym naruszeniem przepisów postępowania (art. 233 k.p.c., 3986 § 2 k.p.c., 5191 § 2 k.p.c., art. 64 Konstytucji).

Godne uwagi sformułowania

Określenie w art. 5191 k.p.c. rodzaju spraw, w których przysługuje lub nie przysługuje skarga kasacyjna nawiązuje bezpośrednio do systematyki spraw poddanych rozpoznaniu w postępowaniu nieprocesowym Dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej w tych sprawach nie ma znaczenia wartość poszczególnych składników majątku, czy też wartość całego majątku wspólnego będącego przedmiotem podziału. Decyduje o niej bowiem wyłącznie wartość przedmiotu zaskarżenia podana przez wnoszącego skargę kasacyjną uczestnika postępowania

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

przewodniczący

Marian Kocon

członek

Marta Romańska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o zniesienie współwłasności i podział majątku, znaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia dla środków zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i wartości przedmiotu zaskarżenia. Interpretacja art. 5191 k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi kasacyjnej, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy skarga kasacyjna jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową kwestię wartości przedmiotu zaskarżenia.

Dane finansowe

WPS: 125 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 59/12 POSTANOWIENIE Dnia 20 września 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Marta Romańska (sprawozdawca) w sprawie z wniosku K. K. przy uczestnictwie M. K. o zniesienie współwłasności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 września 2012 r., zażalenia uczestniczki postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 28 września 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z 28 września 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki M. K. od postanowienia tego Sądu z 19 kwietnia 2011 r., wydanego w sprawie o zniesienie współwłasności. Sąd Okręgowy przyjął, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna z uwagi na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia i jako podstawę rozstrzygnięcia powołał art. 5191 § 2 k.p.c. oraz art. 3986 § 2 k.p.c. W zażaleniu na postanowienie z 28 września 2011 r. uczestniczka zarzuciła, że zapadło ono z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 233 k.p.c., 3986 § 2 k.p.c., 5191 § 2 k.p.c. i art. 64 Konstytucji. Uczestniczka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nadanie biegu wniesionej skardze kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Określenie w art. 5191 k.p.c. rodzaju spraw, w których przysługuje lub nie przysługuje skarga kasacyjna nawiązuje bezpośrednio do systematyki spraw poddanych rozpoznaniu w postępowaniu nieprocesowym w poszczególnych działach części pierwszej, księgi drugiej, tytułu II k.p.c. Przez określone według ich rodzaju sprawy, w których według art. 5191 k.p.c. przysługuje skarga kasacyjna należy zatem rozumieć sprawy odpowiadające tej systematyce (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 25 stycznia 2001 r., III CKN 1454/00, OSNC 2001, nr 7-8, poz. 116). O dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami rozstrzyga wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 5191 § 2 k.p.c.). Art. 5191 § 2 k.p.c. dopuszczając skargę kasacyjną w sprawach z zakresu prawa rodzinnego w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, ustanawia granicę kwotową od stu pięćdziesiąt tysięcy złotych. Według tej samej zasady w art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. ustawodawca uregulował kwestię dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o zniesienie współwłasności. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z 11 lipca 2001 r., IV CZ 106/01, (Prok. i Pr. 2002, nr 6) dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej 3 w tych sprawach nie ma znaczenia wartość poszczególnych składników majątku, czy też wartość całego majątku wspólnego będącego przedmiotem podziału. Decyduje o niej bowiem wyłącznie wartość przedmiotu zaskarżenia podana przez wnoszącego skargę kasacyjną uczestnika postępowania, który określa ją adekwatnie do wartości naruszonego orzeczeniem uprawnienia majątkowego. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte 11 października 2007 r. z inicjatywy K. K., który wniósł o zniesienie współwłasności nieruchomości lokalowej. Poza sporem pozostawało, że jedyny składnik podlegającego podziałowi majątku to nieruchomość lokalowa, kupiona przez K. K. i M. K. już po rozwodzie. W toku postępowania wszczętego przez K. K. - M. K. wystąpiła o uzgodnienie treści księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości lokalowej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez ujawnienie w niej, że nieruchomość jest przedmiotem współwłasności nie zaś wspólności ustawowej. Sprawa została zarejestrowana przez Sąd Rejonowy do sygn. I C … i – na podstawie art. 619 k.p.c. – przekazana do rozpoznania w sprawie o zniesienie współwłasności. Sąd Rejonowy uznał, że nieruchomość podlegająca podziałowi jest przedmiotem współwłasności stron w częściach po ½, co uczestniczka kwestionowała w apelacji i kwestionuje także w skardze kasacyjnej. Koniecznym elementem apelacji i skargi kasacyjnej jest określenie wartości przedmiotu sporu. Fachowo reprezentowana uczestnika w obu tych środkach zaskarżenia wartość tę określiła na 125.000 zł, co – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i zażalenia – odpowiada połowie wartości nieruchomości podlegającej podziałowi. Tak samo określiła też wartość przedmiotu zaskarżenia w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Nie może zatem uczestniczka oczekiwać, że Sąd drugiej instancji orzekający w sprawie, ale i Sąd Najwyższy, do którego wniosła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, oznaczy wartość przedmiotu zaskarżenia dla kwestionowanego przez nią rozstrzygnięcia na innym niż oznaczony przez nią poziomie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., zażalenie jako bezzasadne podlegało oddaleniu. 4 jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI