IV CZ 57/10

Sygn. akt IV CZ 57/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 24 września 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Irena Gromska-Szuster 
SSN Zbigniew Kwaśniewski 
 
w sprawie z wniosku Gminy W. 
przy uczestnictwie M. S., C. S. i Skarbu Państwa - Starosty W. 
o rozgraniczenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 września 2010 r., 
zażalenia uczestnika postępowania C. S.  
na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 4 września 2009 r., sygn. akt I Ca (…), 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 7 maja 2009 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił apelację 
uczestników postępowania małżonków M. i C. S. od postanowienia Sądu Rejonowego w 
W. z dnia 13 listopada 2008 r. 
Od orzeczenia Sądu Okręgowego została wniesiona w imieniu uczestnika C. S. 
skarga kasacyjna (błędnie nazwana kasacją). 
Wobec tego, że pełnomocnictwo złożone w toku postępowania nie upoważniało 
adwokata 
uczestnika 
do 
reprezentowania 
go 
przed 
Sądem 
Najwyższym 
w 
postępowaniu 
kasacyjnym, 
a 
do 
skargi 
kasacyjnej 
nie 
zostało 
dołączone 
pełnomocnictwo, obejmujące takie umocowanie, zarządzeniem z dnia 21 lipca 2009 r. 

 
2 
Przewodniczący w Sądzie drugiej instancji wezwał pełnomocnika skarżącego do 
uzupełnienia braku w tym zakresie w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia 
środka zaskarżenia.  
W wykonaniu wezwania adwokat T. B. złożył pełnomocnictwo obejmujące 
umocowanie do zastępowania uczestnika „(...) w sprawie skargi kasacyjnej od 
orzeczenia Sądu Okręgowego w W. sygn. I Ca (…) przed sądami (...)” 
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 września 2009 r. Sąd Okręgowy w W. 
odrzucił skargę kasacyjną, stwierdzając, że z treści złożonego pełnomocnictwa nie 
wynika umocowanie do podejmowania czynności przed Sądem Najwyższym. Skarżący 
mimo precyzyjnego wezwania nie uzupełnił braku skargi i nie złożył prawidłowego 
pełnomocnictwa, co uzasadniało orzeczenie stosownie do art. 3986 § 2 k.p.c. 
W zażaleniu na to postanowienie uczestnik, wnosząc o jego uchylenie, zarzucił, 
że Sąd dokonał ustaleń sprzecznych z treścią przedłożonego pełnomocnictwa. Jego 
treść wskazuje, że pełnomocnik został umocowany do zastępowania uczestnika w 
sprawie skargi kasacyjnej, tym samym udzielone pełnomocnictwo upoważniało 
adwokata do reprezentowania uczestnika przed Sądem Najwyższym, który jest jedynie 
władny 
rozpoznać 
skargę. 
Treść udzielonego 
pełnomocnictwa 
nie 
pozostawia 
wątpliwości, że wolą uczestnika było, ażeby adwokat zastępował go przed Sądem 
Najwyższym. 
W odpowiedzi na zażalenie Skarb Państwa - Starosta W. wniósł o jego oddalenie. 
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym 
obowiązuje 
przymus 
adwokacko-radcowski. 
Skarżący 
musi 
być 
zatem 
w tym postępowaniu 
zastępowany 
przez 
profesjonalnego 
pełnomocnika, 
który 
obowiązany jest wykazać swoje umocowanie, przedstawiając stosowne pełnomocnictwo 
(art. 3984 § 3 zd. 1 w zw. z art. 126 § 3 k.p.c.). Ponieważ pełnomocnictwo udzielone 
przez skarżącego w toku postępowania było jedynie pełnomocnictwem procesowym do 
prowadzenia sprawy, które nie obejmuje z mocy prawa umocowania do wniesienia 
skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym (por. uchwała składu siedmiu 
sędziów Sądu Najwyższego, mająca moc zasady prawnej, z dnia 5 czerwca 2008 r., III 
CZP 142/07, OSNC 2008, nr 11, poz. 122), konieczne było wezwanie pełnomocnika na 
podstawie art. 3986 § 1 k.p.c. do uzupełnienia braku formalnego skargi i przedstawienia 
pełnomocnictwa, które upoważniałoby do zastępowania mocodawcy w tym zakresie 
(por. np. postanowienie SN z dnia 4 września 2008 r., IV CZ 68/08, niepubl.). 

 
3 
Przewodniczący w Sądzie drugiej instancji prawidłowo zatem wezwał adwokata T. B. do 
złożenia takiego pełnomocnictwa. 
Pomimo prawidłowego wezwania, pełnomocnik uczestnika złożył dokument 
pełnomocnictwa, którego treść nie została sformułowana w sposób precyzyjny 
i niebudzący wątpliwości co do jego zakresu. Nie zwalniało to Sądu Okręgowego 
od analizy treści pełnomocnictwa oraz jego interpretacji, przy uwzględnieniu także 
kontekstu udzielenia umocowania przez skarżącego (sporządzenie i wniesienie skargi 
kasacyjnej). Sąd Okręgowy jednak poprzestał na stwierdzeniu, że w pełnomocnictwie 
nie oznaczono wyraźnie umocowania do podejmowania czynności przed Sądem 
Najwyższym. 
Tymczasem, ocena treści pełnomocnictwa prowadzi do wniosku, że skarżący 
udzielił adwokatowi umocowania do zastępstwa w postępowaniu ze skargi, które jest 
prowadzone przed Sądem Najwyższym, a w każdym razie – do wniesienia skargi 
kasacyjnej. Na taką wolę uczestnika wskazuje konkretyzujące zakres udzielonego 
pełnomocnictwa stwierdzenie, że skarżący upoważnia adwokata „do zastępowania w 
sprawie skargi kasacyjnej”. Trzeba mieć także na względzie, że wezwanie do 
uzupełnienia braku wiązało się bezpośrednio z wniesieniem w imieniu uczestnika 
określonego środka zaskarżenia - skargi kasacyjnej. Interpretacja użytych w tym 
kontekście w pełnomocnictwie sformułowań przemawia na rzecz stanowiska, że wolą 
skarżącego było udzielenie umocowania do reprezentowania go w postępowaniu 
kasacyjnym, które jest prowadzone przed Sądem Najwyższym, w szczególności – do 
wniesienia skargi. Pełnomocnictwo nie zawiera ograniczenia umocowania do działania 
przed sądami powszechnymi, czy w toku instancji. 
Mimo więc, że treść przedłożonego pełnomocnictwa wymagała dokonania 
pewnych zabiegów interpretacyjnych, nie stało to na przeszkodzie uznaniu, 
iż brak skargi, do uzupełnienia którego wezwano pełnomocnika skarżącego, został 
przez niego usunięty i że nie zachodziła podstawa do odrzucenia skargi. Z tych 
względów należało orzec, jak w sentencji (art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).