IV CZ 56/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie Skarbu Państwa na wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 11 marca 2015 r. Sąd Apelacyjny wcześniej uchylił wyrok Sądu Okręgowego w R. z dnia 13 lutego 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, argumentując, że sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz nie zbadał przesłanek z art. 410 § 2 w zw. z art. 411 k.c. Skarb Państwa zarzucił naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Najwyższy, powołując się na ugruntowane orzecznictwo, wyjaśnił, że nierozpoznanie istoty sprawy ma miejsce w ściśle określonych sytuacjach, które nie wystąpiły w niniejszej sprawie. Sąd Okręgowy odniósł się merytorycznie do żądania pozwu. Sąd Najwyższy podkreślił, że obecny model postępowania cywilnego zakłada pełną apelację, w ramach której sąd drugiej instancji powinien sam uzupełniać braki, a nie przekazywać sprawy do ponownego rozpoznania. W związku z tym, uznając zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. za uzasadniony, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego i pozostawił Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w orzeczeniu kończącym postępowanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy w kontekście apelacji pełnej oraz zasady rozpoznawania spraw przez sądy drugiej instancji.
Dotyczy specyfiki polskiego postępowania cywilnego i zasad apelacji pełnej.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji nieprawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że nierozpoznanie istoty sprawy ma miejsce tylko w ściśle określonych przypadkach, a sąd pierwszej instancji odniósł się merytorycznie do żądania pozwu. W ramach apelacji pełnej sąd drugiej instancji powinien sam uzupełniać braki, a nie przekazywać sprawy do ponownego rozpoznania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. A. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Prezes Sądu Rejonowego w R. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nierozpoznanie istoty sprawy ma miejsce wtedy, gdy zachodzi wadliwość rozstrzygnięcia polegająca na wydaniu przez sąd pierwszej instancji orzeczenia, które nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, bądź na zaniechaniu zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony z powodu bezpodstawnego przyjęcia, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 410 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 411
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji uchyla wyrok sądu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania, jeżeli nierozpoznano istoty sprawy w pierwszej instancji.
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny błędnie zastosował art. 386 § 4 k.p.c., ponieważ sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy. • W ramach apelacji pełnej sąd drugiej instancji powinien sam uzupełniać braki w postępowaniu dowodowym lub ocenie prawnej, a nie przekazywać sprawy do ponownego rozpoznania.
Odrzucone argumenty
Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2003 r. (sygn. K 28/02). • Konieczne było zbadanie przez sąd pierwszej instancji przesłanek z art. 410 § 2 w zw. z art. 411 k.c. • Konieczne było zbadanie prawidłowości obliczenia opłat składających się na kwotę dochodzoną w pozwie.
Godne uwagi sformułowania
nierozpoznanie istoty sprawy, o którym mowa w art. 386 § 4 k.p.c., ma miejsce wtedy, gdy zachodzi wadliwość rozstrzygnięcia polegająca na wydaniu przez sąd pierwszej instancji orzeczenia, które nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, bądź na zaniechaniu zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony z powodu bezpodstawnego przyjęcia, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie. • Obecny model postępowania cywilnego zakłada, że postępowanie przed sądem drugiej instancji, stanowiącej instancję merytoryczną, realizowane jest w oparciu o założenia tzw. apelacji pełnej, w ramach której rozpoznanie sprawy powinno nastąpić w razie konieczności ex novo i zakończyć się wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia kończącego spór pomiędzy stronami. • Tym samym ewentualne braki w postępowaniu dowodowym lub w ocenie prawnej (poza nieważnością postępowania i nieprzeprowadzeniem postępowania dowodowego w całości) nie uzasadniają uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący-sprawozdawca
Jan Górowski
członek
Anna Kozłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy w kontekście apelacji pełnej oraz zasady rozpoznawania spraw przez sądy drugiej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki polskiego postępowania cywilnego i zasad apelacji pełnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady postępowania cywilnego dotyczące apelacji pełnej i nierozpoznania istoty sprawy, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Sąd Najwyższy: Kiedy sąd drugiej instancji nie może po prostu odesłać sprawy z powrotem?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.