IV CZ 55/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie o odebranie dzieci, uznając ją za niedopuszczalną.
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy w sprawie o odebranie dzieci, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ sprawy dotyczące władzy rodzicielskiej nie są objęte katalogiem spraw, w których skarga kasacyjna przysługuje. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, potwierdził to stanowisko, wskazując, że skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach o wydanie małoletniego na podstawie Konwencji Haskiej, a kwestie wykonalności orzeczenia zagranicznego nie podlegają kontroli w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym dopuszczalności skargi.
Sąd Okręgowy w L. postanowieniem z dnia 16 stycznia 2013 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy M. S. R. od postanowienia oddalającego jego apelację w sprawie o odebranie dzieci. Jako podstawę odrzucenia wskazano, że sprawy dotyczące władzy rodzicielskiej nie znajdują się w zamkniętym katalogu spraw, w których przysługuje skarga kasacyjna (art. 519¹ k.p.c.). Sąd Okręgowy podniósł również, że orzeczenie sądu z Brukseli, na które powoływał się wnioskodawca, nie zostało uznane przez sąd polski, a wnioskodawca nie wskazał podstawy prawnej do wydania dzieci. Dodatkowo, sprawa nie toczyła się w trybie Konwencji Haskiej, w której skarga kasacyjna jest dopuszczalna. Wnioskodawca w zażaleniu na to postanowienie domagał się jego uchylenia, argumentując, że orzeczenie sądu w Brukseli jest wykonalne w Polsce bez potrzeby jego uznania i że sądy naruszyły prawo europejskie, w tym rozporządzenia Rady WE. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, zważył, że zgodnie z art. 519¹ § 2 k.p.c. skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, z wyjątkiem spraw o przysposobienie i w ograniczonym zakresie w sprawach o podział majątku wspólnego. Sąd Najwyższy potwierdził również stanowisko judykatury, że skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach o wydanie małoletniego na podstawie Konwencji Haskiej. Sąd uznał, że wywody wnioskodawcy dotyczące wykonalności i uznania orzeczenia zagranicznego mają charakter merytoryczny i nie podlegają kontroli w postępowaniu zażaleniowym, którego przedmiotem jest jedynie dopuszczalność skargi kasacyjnej. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 398¹⁴ k.p.c. w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach o wydanie małoletniego na podstawie Konwencji Haskiej, ponieważ nie są one objęte katalogiem spraw, w których taka skarga jest dopuszczalna zgodnie z art. 519¹ § 2 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na art. 519¹ § 2 k.p.c. oraz utrwaloną judykaturę, stwierdził, że sprawy z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, w tym sprawy o wydanie małoletniego na podstawie Konwencji Haskiej, nie są objęte zakresem dopuszczalności skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. R. | inne | wnioskodawca |
| J. S. R. | inne | uczestnik |
| D. S. | inne | uczestnik |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 519¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten wyłącza dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, z pewnymi wyjątkami, które nie obejmują spraw o odebranie dziecka na podstawie Konwencji Haskiej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.r.o. art. 100
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przepis ten stanowi materialnoprawną podstawę odebrania dziecka podlegającego władzy rodzicielskiej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, w tym w sprawach o wydanie małoletniego na podstawie Konwencji Haskiej, zgodnie z art. 519¹ § 2 k.p.c. Kwestie merytoryczne dotyczące uznania i wykonalności orzeczenia zagranicznego nie podlegają kontroli w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym dopuszczalności skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Orzeczenie Sądu w Brukseli jest wykonalne w Polsce bez potrzeby jego uznania. Sądy naruszyły prawo europejskie, w tym Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna nie przysługuje także w prowadzonych w trybie postępowania nieprocesowego, jako sprawy z zakresu praw rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, sprawach o wydanie małoletniego w oparciu o Konwencje haską. Bez znaczenia dla oceny zasadności zażalenia pozostają zawarte w uzasadnieniu zażalenia wywody, odnoszące się do kwestii wykonalności i uznania orzeczenia wydanego w trybie tej Konwencji, dotyczące merytorycznego aspektu sprawy, który nie podlega kontroli w ramach niniejszego postępowania zażaleniowego...
Skład orzekający
Iwona Koper
przewodniczący, sprawozdawca
Mirosław Bączyk
członek
Anna Kozłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach rodzinnych, w szczególności dotyczących odebrania dziecka na podstawie orzeczeń zagranicznych i Konwencji Haskiej."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie kwestii dopuszczalności skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o odebranie dziecka.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa rodzinnego i międzynarodowego, jakim jest odebranie dziecka na podstawie orzeczenia zagranicznego, a także procedury kasacyjnej. Pokazuje złożoność prawną takich spraw.
“Czy skarga kasacyjna jest możliwa w sprawie o odebranie dziecka na podstawie orzeczenia z zagranicy?”
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CZ 55/13 POSTANOWIENIE Dnia 20 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Anna Kozłowska w sprawie z wniosku M. S. R. przy uczestnictwie J. S. R. i D. S. o odebranie dzieci, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 czerwca 2013 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w L. z dnia 16 stycznia 2013 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy w L. odrzucił, jako niedopuszczalną skargę kasacyjną wnioskodawcy M. S. R. od postanowienia tego Sądu oddalającego apelację wnioskodawcy w sprawie o odebranie dzieci. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że sprawy dotyczące władzy rodzicielskiej nie zostały ujęte w zamkniętym katalogu spraw zawartym w art. 5191 k.p.c., w których taka skarga przysługuje. Nadto podniósł, że wnioskodawca żądał wydania dzieci w oparciu o orzeczenie wydane przez Sąd pierwszej instancji w Brukseli, które nie zostało uznane przez sąd polski, a przy tym nie wskazał przepisu prawa krajowego, na podstawie którego miałoby nastąpić wydanie dzieci. Stwierdził również, że przedmiotowe postępowanie nie toczyło się na podstawie Konwencji haskiej z dnia 25 października 1980 r. o cywilnych aspektach uprowadzenia dziecka za granicę (Dz. U. z 1995 r., nr 108, poz. 528, sprostowanie Dz.U. z 1999 r., Nr 93, poz. 1085 - dalej jako Konwencja haska) dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka, w których skarga kasacyjna jest dopuszczalna. W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca wniósł o jego uchylenie w całości podnosząc, że uzyskane przez niego orzeczenie Sądu w Brukseli z dnia 9 stycznia 2009 r., wydane w kontynuacji procedury związanej z uprowadzeniem dziecka za granicę jest wykonalne bez potrzeby jego uznania w Polsce i bez możliwości jego nieuznania w jakiejkolwiek procedurze krajowej. Wykonanie takiego orzeczenia w Polsce powinno sprowadzać się do odpowiedniego zastosowania procedury cywilnej w zakresie spraw o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką. Skarżący zarzucił, że Sądy obu instancji w niniejszej sprawie, odrzucając całość wiążącego Polskę prawodawstwa Unii Europejskiej (w tym znajdujących bezpośrednie zastosowanie Rozporządzeń Rady WE), skoncentrowały się wyłącznie na dowodzeniu braku uznania orzeczenia Sądu w Brukseli, co jest wnioskiem oczywiście bezzasadnym i narusza art. 11 ust. 8, art. 40 ust. 1 lit. b, 42 ust. 1 i 2 oraz art. 43 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003. Zaskarżone postanowienie narusza więc podstawowe zasady prawa europejskiego, 3 wynikające z wiążących Polskę traktatów oraz utrwalonej linii orzeczniczej Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżący kwalifikuje przedmiotową sprawę jako dotyczącą odebrania osoby podlegającej władzy rodzicielskiej, na podstawie wykonalnego na terenie Polski orzeczenia Sądu w Brukseli, wydanego w trybie Konwencji haskiej. Według Sądu Okręgowego właściwą podstawą jej rozpoznania są przepisy art. 5981 i nast. k.p.c. Zakres spraw objętych tym postępowaniem obejmuje sprawy, w których materialnoprawną podstawę odebrania dziecka podlegającego władzy rodzicielskiej stanowią przepisy art. 100 kro oraz przepisy Konwencji haskiej. W sprawach tych, stosownie do art. 5191 § 2 k.p.c., skarga kasacyjna nie przysługuje. W sprawach z zakresu prawa rodzinnego opiekuńczego i kurateli wskazany przepis dopuszcza skargę kasacyjną jedynie w sprawach o przysposobienie oraz w ograniczonym zakresie w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami. Zgodnie ze stanowiskiem judykatury (m. innymi postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2012 r. IV CZ 148/12, nie publ. oraz dalsze powołane w jego uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego), odmiennie niż przyjmuje to Sąd Okręgowy, skarga kasacyjna nie przysługuje także w prowadzonych w trybie postępowania nieprocesowego, jako sprawy z zakresu praw rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, sprawach o wydanie małoletniego w oparciu o Konwencje haską. Bez znaczenia dla oceny zasadności zażalenia pozostają zawarte w uzasadnieniu zażalenia wywody, odnoszące się do kwestii wykonalności i uznania orzeczenia wydanego w trybie tej Konwencji, dotyczące merytorycznego aspektu sprawy, który nie podlega kontroli w ramach niniejszego postępowania zażaleniowego, mającego za przedmiot jedynie dopuszczalność wniesionej przez wnioskodawcę i odrzuconej przez Sąd Okręgowy skargi kasacyjnej. Z tych przyczyn zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI