IV CZ 55/07

Sąd Najwyższy2007-09-26
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnadopuszczalnośćwartość przedmiotu zaskarżeniaprawo własnościochrona prawnawyłączenie sędziegopostanowienieSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że żądanie zaprzestania naruszenia prawa własności ma charakter majątkowy i podlega ograniczeniu wartości przedmiotu zaskarżenia.

Pozwany złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu jego skargi kasacyjnej, argumentując, że postanowienie wydał sędzia podlegający wyłączeniu oraz że sąd błędnie uznał żądanie zaprzestania naruszenia prawa własności za majątkowe. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej nie jest objęte przepisem o wyłączeniu sędziego, a żądanie ochrony prawa własności ma charakter majątkowy, co uzasadnia stosowanie wymogu minimalnej wartości przedmiotu zaskarżenia dla dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w B., które odrzuciło skargę kasacyjną pozwanego jako niedopuszczalną z powodu niższej wartości przedmiotu zaskarżenia niż wymagane 50.000 zł (art. 3982 § 1 k.p.c.). Pozwany zarzucił, że postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało wydane przez sędziego, który brał udział w wydaniu wyroku, co skutkuje nieważnością postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.). Podniósł również, że sąd błędnie zakwalifikował żądanie nakazania zaprzestania naruszenia prawa własności nieruchomości jako majątkowe. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. W uzasadnieniu wskazano, że postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej nie jest objęte przepisem o wyłączeniu sędziego, ponieważ nie stanowi ono ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie formalną ocenę dopuszczalności skargi w postępowaniu międzyinstancyjnym. Sąd Najwyższy podkreślił również, że żądanie ochrony prawa własności, które jest prawem majątkowym, ma charakter majątkowy, co potwierdza wcześniejsze orzecznictwo. W związku z tym, skarga kasacyjna w tej sprawie była dopuszczalna tylko przy spełnieniu wymogu wartości przedmiotu zaskarżenia, który nie został w tym przypadku przekroczony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej nie skutkuje nieważnością postępowania z powodu udziału sędziego, który brał udział w wydaniu wyroku, gdyż nie stanowi ono ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy.

Uzasadnienie

Przepis o wyłączeniu sędziego ma na celu zapewnienie kontroli instancyjnej poprzez ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy przez wyższy sąd. Postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej jest jedynie formalną oceną jej dopuszczalności w postępowaniu międzyinstancyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

A. P. (pozwanego)

Strony

NazwaTypRola
B. P. – T.innepowód
T. T.innepowód
A. P.innepozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 3982 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna jest dopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, o ile wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa niż 50.000 zł.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisów o zażaleniu na postanowienie sądu pierwszej instancji nie stosuje się do postanowień sądu drugiej instancji, chyba że ustawa stanowi inaczej.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Do zażaleń na postanowienia sądu drugiej instancji stosuje się odpowiednio przepisy o zażaleniach na postanowienia sądu pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania następuje m.in. gdy w wydaniu orzeczenia brał udział sędzia podlegający wyłączeniu z mocy ustawy.

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę wynikającą z właściwości, przeznaczenia i położenia nieruchomości.

k.p.c. art. 48 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Sędzia podlega wyłączeniu, jeżeli brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej nie jest objęte przepisem o wyłączeniu sędziego. Żądanie zaprzestania naruszenia prawa własności ma charakter majątkowy.

Odrzucone argumenty

Postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało wydane przez sędziego podlegającego wyłączeniu. Żądanie nakazania zaprzestania naruszenia prawa własności nieruchomości nie ma charakteru majątkowego.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej nie mieści się w pojęciu ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy. Majątkowy charakter prawa determinuje majątkowy charakter żądań podnoszonych w celu jego ochrony.

Skład orzekający

Teresa Bielska-Sobkowicz

przewodniczący

Irena Gromska-Szuster

członek

Marian Kocon

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe, w tym dotyczących ochrony prawa własności, oraz kwestie wyłączenia sędziego w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z odrzuceniem skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej i wyłączenia sędziego, co jest ważne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Dane finansowe

WPS: 50 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 55/07 POSTANOWIENIE Dnia 26 września 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Marian Kocon (sprawozdawca) w sprawie z powództwa B. P. – T. i T. T. przeciwko A. P. o zapłatę i nakazanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 września 2007 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 20 kwietnia 2007 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2007 r. Sąd Okręgowy w B. odrzucił skargę kasacyjną pozwanego jako niedopuszczalną, gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż 50.000 zł (art. 3982 § 1 k.p.c.). W zażaleniu pozwany zarzucił, że postanowienie o odrzucenia skargi kasacyjnej zostało wydane przez sędziego, który uczestniczył w wydaniu wyroku, którego dotyczyła ta skarga, co skutkuje nieważnością postępowania w tym zakresie (art. 379 pkt 4 k.p.c.). Ponadto, że sąd nietrafnie przyjął, iż żądanie, którego dotyczyła skarga kasacyjna, miało charakter majątkowy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Nietrafny jest zarzut, że postanowienie zostało wydane przez sędziego podlegającego wyłączeniu z mocy ustawy na podstawie art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. Ten przepis ma na celu zapewnienie prawidłowej kontroli instancyjnej, a więc ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy, przeprowadzanego przed hierarchicznie wyższy sąd. Postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej nie mieści się w tym pojęciu, skoro oznacza jedynie formalną ocenę jej dopuszczalności i następuje w trakcie postępowania międzyinstancyjnego, por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2005 r., II PZ 45/05, opubl. OSNP 2006, nr 21-22, poz. 332, z dnia 20 maja 2005 r., III CZ 11/05, nieopubl, z dnia 24 lutego 2003 r., II UZ 117/02, opubl. OSNP 2003 r., nr 16, poz. 8. Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 144 k.c. przez przyjęcie, że żądanie nakazania zaprzestania naruszenia prawa własności nieruchomości ma charakter majątkowy. Żądanie powodów, ze względu na przedmiot ochrony prawnej jak też wskazaną w pozwie podstawę prawną tej ochrony (art. 144 k.c.), jest ściśle związane z prawem własności, które jest prawem majątkowym. W prawie własności mieści się również możność spokojnego i bezpiecznego korzystania z rzeczy przez uprawnionego. Żądanie zaniechania działań zakłócających wykonywanie tych uprawnień właściciela może być uznane za ochronę przed naruszeniem prawa własności. Majątkowy charakter prawa determinuje majątkowy charakter żądań podnoszonych w celu jego ochrony (tak też Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 grudnia 2002 r., V CZ 162/02, opubl. OSNC 2004/2/31). Sprawa, w której wniesione zostało zażalenie, jest więc sprawą o prawo majątkowe. Skarga kasacyjna w tych sprawach jest dopuszczalna, o ile wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa niż 50.000 zł. Tej zaś kwoty nie przekracza roszczenie będące przedmiotem skargi. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.). jz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI