IV CZ 54/16

Sąd Najwyższy2016-10-06
SNCywilnespadkiŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaskarga o wznowieniespadekstwierdzenie nabycia spadkudział spadkuart. 679 k.p.c.Sąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania, uznając, że skarżący obrali niewłaściwą drogę prawną do kwestionowania kręgu spadkobierców.

Wnioskodawczyni i uczestnicy postępowania wnieśli skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego, wskazując na nowe dowody dotyczące charakteru działek. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając, że skarżący powinni dochodzić swoich praw w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku (art. 679 k.p.c.). Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego.

Skarżący wnieśli skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w B., które zmieniało postanowienie Sądu Rejonowego w części dotyczącej działu spadku. Jako podstawę wznowienia wskazali nowe okoliczności faktyczne i dowody w postaci pisma Urzędu Miejskiego, które miały świadczyć o nierolniczym charakterze działek w dacie śmierci spadkodawcy. Skarżący argumentowali, że miało to wpływ na ustalenie kręgu spadkobierców i ich udziałów. Sąd Okręgowy w B. odrzucił skargę, stwierdzając, że skarżący obrali niewłaściwą drogę prawną, a ich intencją jest weryfikacja kręgu spadkobierców, co powinno być przedmiotem postępowania o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku na podstawie art. 679 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na to postanowienie, podzielił stanowisko Sądu Okręgowego. Podkreślono, że skarga w istocie zmierzała do podważenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, a nie tylko do zmiany rozstrzygnięcia o dziale spadku. Dodatkowo wskazano, że pismo z Urzędu Miejskiego nie zawierało nowych okoliczności faktycznych, lecz informacje o aktach prawa miejscowego. W związku z tym zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, właściwym środkiem jest postępowanie o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku na podstawie art. 679 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że intencją skarżących było podważenie kręgu spadkobierców, a nie tylko zmiana rozstrzygnięcia o dziale spadku. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje szczególny tryb postępowania przewidziany w art. 679 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w B.

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaskarżący
J. T.osoba_fizycznawnioskodawczyni
A. W.osoba_fizycznauczestnik postępowania
Z. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. W.osoba_fizycznauczestnik postępowania
J. W.osoba_fizycznaspadkodawca
A. W.osoba_fizycznaspadkodawca

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 679

Kodeks postępowania cywilnego

Przewiduje szczególny tryb postępowania o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku, gdy skarżący kwestionuje krąg spadkobierców.

Pomocnicze

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis proceduralny dotyczący rozpoznawania zażaleń w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący obrali niewłaściwą drogę prawną, wnosząc skargę o wznowienie postępowania zamiast wniosku o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku. Pismo Urzędu Miejskiego nie stanowiło nowej okoliczności faktycznej uzasadniającej wznowienie postępowania.

Odrzucone argumenty

Skarga o wznowienie postępowania jest właściwym środkiem do zmiany rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego z dnia 12 lutego 2015 r.

Godne uwagi sformułowania

skarżący obrali niewłaściwą drogę prawną do ochrony swoich interesów intencją skarżących jest zweryfikowanie osób ustalonych jako spadkobiercy skarga w istocie bowiem zmierzała do podważenia uzupełniającego postanowienia Sądu Rejonowego w B. z 7 marca 2003 r. oraz zmiany kręgu spadkobierców

Skład orzekający

Bogumiła Ustjanicz

przewodniczący

Barbara Myszka

członek

Krzysztof Pietrzykowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazanie właściwej drogi prawnej w przypadku kwestionowania kręgu spadkobierców po prawomocnym stwierdzeniu nabycia spadku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą o wznowienie postępowania w sprawie spadkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową różnicę między skargą o wznowienie postępowania a wnioskiem o zmianę stwierdzenia nabycia spadku, co jest ważną kwestią proceduralną dla prawników zajmujących się sprawami spadkowymi.

Skarga o wznowienie postępowania czy wniosek o zmianę stwierdzenia nabycia spadku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 54/16
POSTANOWIENIE
Dnia 6 października 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący)
‎
SSN Barbara Myszka
‎
SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca)
w sprawie ze skargi M. K.
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem
Sądu Okręgowego w B.
z dnia 6 czerwca 2008 r., sygn. akt II Ca …/08,
w sprawie z wniosku M. K.
‎
przy uczestnictwie […]
‎
o stwierdzenie zasiedzenia,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 6 października 2016 r.,
‎
zażalenia M. K.
na postanowienie Sądu Okręgowego w B.
‎
z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt II Ca …/15,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Wnioskodawczyni J. T. oraz uczestnicy postępowania A. W. i Z. K. wnieśli skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w B. z dnia 12 lutego 2015 r., w którym, na skutek wniesionej przez nich apelacji, zmieniono w części zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 17 lipca 2013 r. W uzasadnieniu skargi jako podstawę wznowienia wskazali wykrycie po wydaniu postanowienia nowych okoliczności faktycznych i dowodów w postaci pisma Urzędu Miejskiego w B. z dnia 23 marca 2015 r.
z
załącznikami, z których miało wynikać, że w dniu śmierci J. W. wymienione w tym dokumencie działki stanowiące przedmiot tego postępowania miały nierolniczy charakter. W ocenie skarżących, dokumenty te miały istotny wpływ na wynik sprawy, bo powodowałyby określenie kręgu ustawowych spadkobierców J. W. i ich udziałów w spadku po małżonkach J. i A. W. stosownie do treści postanowienia Sądu Rejonowego B. z dnia 13 października 1995 r., a nie, jak błędnie przyjmowały Sądy obu instancji, według uzupełniającego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 7 marca 2003 r. Skarżący podkreślili, że tym samym należało ustalić inne udziały uczestników postępowania w majątku spadkowym po małżonkach W., a co za tym idzie także inny sposób działu spadku po tych osobach.
Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z dnia 29 maja 2015 r. odrzucił skargę. Podkreślił, że nie ulega wątpliwości, iż intencją skarżących jest  zweryfikowanie osób ustalonych jako spadkobiercy po J. W. Według  Sądu Okręgowego, skarżący obrali niewłaściwą drogę prawną do ochrony swoich interesów. Skoro ich intencją jest właściwe w ich przekonaniu ustalenie kręgu spadkobierców po J. W., to powinni podjąć starania o wszczęcie postępowania w przedmiocie uchylenia lub zmiany stwierdzenia nabycia spadku na podstawie art. 679 k.p.c.
Wnioskodawczyni J. T. oraz uczestnicy postępowania Z. K. i A. W. wnieśli do Sądu Najwyższego zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 29 maja 2015 r., zarzucając naruszenie art. 403 § 2 i art. 410 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W zażaleniu podkreślono, że skarga o wznowienie postępowania nie ma na celu
„zweryfikowania”
kręgu spadkobierców ustawowych po J. W. oraz zmiany lub uchylenia postanowienia Sądu Rejonowego w B. z 7 marca 2003 r., lecz zmierza jedynie do zmiany rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego z dnia 12 lutego 2015 r. polegającej na tym, że krąg spadkobierców w odniesieniu do działek mających stanowić gospodarstwo rolne powinien wynikać z postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 31 października 1995 r. stwierdzającego dziedziczenie po spadkodawcy na zasadach ogólnych. Sąd Okręgowy w B. trafnie jednak wyjaśnił, że intencja autorów skargi, a w konsekwencji niniejszego zażalenia, jest dokładnie przeciwna. Skarga w istocie bowiem zmierzała do podważenia uzupełniającego postanowienia Sądu Rejonowego w B. z 7 marca 2003 r. oraz zmiany kręgu spadkobierców, w takiej zaś sytuacji znajduje zastosowanie art. 679 k.p.c. przewidujący szczególny tryb postępowania o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku. Należy poza tym podkreślić, że uczestnik postępowania M. W. trafnie wskazał w odpowiedzi na zażalenie, że otrzymane przez skarżących pismo z Urzędu Miejskiego nie zawiera nowych, nieznanych dotąd okoliczności faktycznych, ale informacje dotyczące aktów prawa miejscowego, jawnych i znanych powszechnie od ich publikacji w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. nr 5 z dnia 30 marca 1974 r.
Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 398
14
w związku z art. 394
1
§ 1 i § 3 k.p.c.).
jw
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI