IV Cz 466/13

Sąd Okręgowy w SłupskuSłupsk2013-08-14
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneWysokaokręgowy
bankowy tytuł egzekucyjnyklauzula wykonalnościodsetkiprawo bankowepostępowanie cywilnezażalenieSąd OkręgowySąd Rejonowy

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wierzyciela, uznając, że bankowy tytuł egzekucyjny nie zawierał wystarczająco precyzyjnego określenia odsetek po dacie jego wystawienia.

Wierzyciel domagał się nadania klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, jednak Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek jedynie częściowo, odrzucając możliwość egzekucji odsetek powstałych po dacie wystawienia tytułu z powodu nieprecyzyjnego ich określenia. Sąd Rejonowy uznał, że odsetki powinny być określone poprzez wskazanie stopy procentowej, kwoty bazowej i okresu naliczania, a nie w sposób opisowy. Wierzyciel złożył zażalenie, argumentując, że opisowa formuła nie narusza interesów dłużnika. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła wniosku wierzyciela, Banku (...) S.A., o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu wystawionemu przeciwko dłużnikowi, P. P., na podstawie umowy o kredyt gotówkowy hipoteczny. Sąd Rejonowy w Człuchowie, po analizie formalnej tytułu, uznał, że spełnia on wymogi jedynie w części, oddalając wniosek w zakresie odsetek powstałych po dacie wystawienia tytułu. Powodem było nieprawidłowe określenie tych odsetek – zdaniem sądu, powinny być one sprecyzowane poprzez wskazanie stopy procentowej, kwoty bazowej i okresu naliczania, a nie opisowo, np. poprzez odwołanie do stopy kredytu lombardowego NBP. Wierzyciel wniósł zażalenie, twierdząc, że opisowa formuła nie szkodzi dłużnikowi, gdyż stopa NBP jest publicznie dostępna. Sąd Okręgowy w Słupsku oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że bankowy tytuł egzekucyjny, jako wyjątek od reguły postępowania rozpoznawczego, musi spełniać rygorystyczne wymogi formalne i materialne, w tym precyzyjne określenie wysokości zobowiązania wraz z odsetkami i terminami ich płatności. Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2009 roku (sygn. III CZP 145/08), która stwierdza, że formuła „czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP” nie spełnia wymogów art. 96 ust. 2 Prawa bankowego. Precyzyjne określenie odsetek jest kluczowe dla umożliwienia dłużnikowi weryfikacji zadłużenia i podjęcia obrony prawnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, bankowy tytuł egzekucyjny musi precyzyjnie określać wysokość odsetek, wskazując stopę procentową, kwotę bazową i okres ich naliczania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przywilej bankowych tytułów egzekucyjnych jest wyjątkiem i musi być interpretowany ściśle. Precyzyjne określenie odsetek jest gwarancją dla dłużnika i umożliwia mu weryfikację zadłużenia oraz obronę prawną. Odwołano się do uchwały SN III CZP 145/08.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

dłużnik

Strony

NazwaTypRola
Bank (...) S.A.spółkawierzyciel
P. P.osoba_fizycznadłużnik

Przepisy (5)

Główne

Pr. bank. art. 96 § ust. 2

Prawo bankowe

Wymaga precyzyjnego wskazania wysokości zobowiązania dłużnika wraz z odsetkami i terminami ich płatności, w tym określenia stopy procentowej, kwoty bazowej i okresu naliczania odsetek.

Pomocnicze

Pr. bank. art. 97

Prawo bankowe

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bankowy tytuł egzekucyjny musi precyzyjnie określać wysokość odsetek, w tym stopę procentową, kwotę bazową i okres naliczania. Opisowe określenie odsetek, np. poprzez odwołanie do stopy kredytu lombardowego NBP, nie spełnia wymogów Prawa bankowego. Przywilej bankowych tytułów egzekucyjnych wymaga ścisłej interpretacji.

Odrzucone argumenty

Opisowa formuła wysokości odsetek maksymalnych nie narusza interesów dłużników, gdyż stopa NBP jest ogłaszana i wynika z przepisów prawa. Do obliczenia dalszych odsetek wystarczą proste obliczenia matematyczne.

Godne uwagi sformułowania

zakres tego przywileju musi być interpretowany ściśle wymogi formalne stawiane bankowym tytułom egzekucyjnym mają zatem charakter gwarancyjny oznaczenie w bankowym tytule egzekucyjnym stopy odsetek za opóźnienie poprzez posłużenie się formułą „czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego NBP” nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Prawo bankowe

Skład orzekający

Andrzej Jastrzębski

przewodniczący-sprawozdawca

Jolanta Deniziuk

sędzia

Elżbieta Jaroszewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Precyzyjne określanie odsetek w bankowych tytułach egzekucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji bankowych tytułów egzekucyjnych i sposobu określania odsetek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego i ochrony praw dłużnika przed nieprecyzyjnymi zapisami w dokumentach bankowych, co jest istotne dla wielu podmiotów.

Czy bank może dowolnie określać odsetki w tytule egzekucyjnym? Sąd mówi 'nie'!

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Cz 466/13 POSTANOWIENIE Dnia 14.08.2013r. r. Sąd Okręgowy w Słupsku, IV Wydział Cywilny, w składzie Przewodniczący: SSO Andrzej Jastrzębski (spr.) Sędziowie SO : Jolanta Deniziuk, Elżbieta Jaroszewicz po rozpoznaniu w dniu 14.08.2013r. roku w Słupsku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela Bank (...) S.A. z siedzibą we W. z udziałem dłużnika P. P. o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu na skutek zażalenia wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Człuchowie z dnia 23 kwietnia 2013r. wydanego w sprawie o sygn. akt I Co 348/13 postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt IV Cz 466/13 UZASADNIENIE Wierzyciel domagał się nadania klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu wystawionemu przeciwko dłużnikom na podstawie umowy o kredyt gotówkowy hipotecznego zawartej w dniu27września 2011r. Sąd Rejonowy w Człuchowie po sprawdzeniu wymogów formalnych przedstawionego bankowego tytułu egzekucyjnego i ustaleniu, że spełnia on jedynie w części warunki o których mowa w art. 96 Prawa Bankowego , uwzględniając częściowo skargę i oddalił wniosek w zakresie odsetek powstałych po dacie wystawienia tytułu. Zdaniem sądu w przedstawionym bankowym tytule egzekucyjnym nie określono prawidłowo odsetek powstałych po dacie wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego. Wysokość odsetek powinna być określona poprzez wskazanie stopy procentowej, kwoty stanowiącej podstawę ich naliczania, a także okresu ich obliczania. Stopa procentowa nie może być natomiast określana w sposób opisowy np. w formie klauzuli odwołującej się do aktualnej stopy oprocentowania kredytu lombardowego NBP. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył wierzyciel, wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku w całości. Uzasadniając swoje stanowisko, skarżący wskazał, że opisowa formuła wysokości odsetek maksymalnych w żaden sposób nie narusza interesów dłużników albowiem wysokość stopy kredytu lombardowego NBP jest ogłaszana i wynika z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Wierzyciel wskazał przy tym, że do obliczenia dokładnej wysokości dalszych odsetek wystarczy zastosowanie prostych obliczeń matematycznych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Bankowy tytuł egzekucyjny powinien spełniać przesłanki materialno prawne i formalne wskazane zawarte w art. 96 i art. 97 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (tekst jedn. Dz.U. z 2002 nr 72, poz. 665 ze zm.). Do przesłanek tych zalicza się między innymi oznaczenie wysokości zobowiązania głównego dłużnika wraz z odsetkami i terminem ich płatności. Należy mieć przy tym na uwadze, że przewidziany w przepisach Prawa bankowego przywilej wystawiania przez banki bankowych tytułów egzekucyjnych i prowadzenia na ich podstawie egzekucji bez konieczności przeprowadzania postępowania rozpoznawczego ma charakter wyjątkowy , co z kolei oznacza, że zakres tego przywileju musi być interpretowany ściśle. Wymogi formalne stawiane bankowym tytułom egzekucyjnym mają zatem charakter gwarancyjny. Ich funkcją jest zapobieżenie ewentualnym nadużyciom przez banki wskazanego wyżej przywileju oraz umożliwienie dłużnikowi zweryfikowania wysokości własnego zadłużenia wynikającego z bankowego stosunku obligacyjnego i podjęcia skutecznej obrony prawnej. Powyższe uwagi prowadzą z kolei do wniosku, że wymagane w przepisie art. 96 ust. 2 Prawa bankowego wskazanie "wysokości zobowiązań dłużnika wraz z odsetkami i terminami ich płatności" oznacza nie tylko określenie zadłużenia dłużnika od strony strukturalnej (zadłużenie główne, zadłużenie uboczne), lecz także rozmiaru tego zadłużenia w odniesieniu do długu głównego i pozostałych należności. Innymi słowy, umieszczone w bankowym tytule egzekucyjnym odsetki za opóźnienie powinny być strukturalnie wyodrębnione z innych pozycji składających się na dług dłużnika i jednocześnie odpowiednio określone co do wysokości poprzez wskazanie kwoty stanowiącej podstawę ich obliczenia, stopy procentowej i okresu ich obliczenia tj. okresu opóźnienia dłużnika (tak: Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 12 lutego 2009 roku w sprawie o sygn. III CZP 145/08, Biul. SN z 2009 r. Nr 2 poz. 7). Egzekucja na podstawie bankowego tytułu wykonawczego odbywa się na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego , co oznacza, że podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy. Tytuł ten wyznacza podmiotowe i przedmiotowe granice prawidłowej realizacji przymusu państwowego, co z kolei prowadzi do wniosku, że dokładne i niebudzące wątpliwości określenie wysokości stopy procentowej jest niezbędne dla uznania bankowego tytułu egzekucyjnego za nadający się do wykonania i, co za tym idzie, zapewnienia prawidłowego przebiegu postępowania egzekucyjnego. Podkreślenia przy tym wymaga, że wskazane wyżej wymogi dotyczą każdego rodzaju odsetek, a więc zarówno odsetek umownych, jak i odsetek, których wysokość jest określana przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia przepisu art. 96 ust. 2 Prawa bankowego nie sposób wywieść wniosku, by w zależności od rodzaju odsetek zasadne było stosowanie odmiennych rygorów. Ponadto, jak już wyżej wskazano, precyzyjne określenie wysokości odsetek jest niezbędne dla weryfikacji prawidłowości dokonanego przez wierzyciela obliczenia wysokości zadłużenia dłużnika (tak również: Sąd Najwyższy w powołanej wyżej uchwale z dnia 12 lutego 2009 roku). Przedłożony tytuł egzekucyjny, wbrew stanowisku żalącego, nie zawiera powyższych danych co do wskazanych w nim odsetek należnych po dniu wystawienia tytułu. Zgodnie z powoływaną uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2009r., która doprecyzowała stanowisko SN wyrażone w orzeczeniu z dnia 7 lipca 2000r. wydane w sprawie III CZP 27/00 (OSNC2001/1,poz.3) oznaczenie w bankowym tytule egzekucyjnym stopy odsetek za opóźnienie poprzez posłużenie się formułą „czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego NBP” nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Prawo bankowe . Podzielają powyższe stanowisko i stanowisko Sądu I instancji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, zażalenie a mocy art. 397 § 2 kpc w związku z art. 385 kpc i art. 13 §2 kpc należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI