IV CZ 53/14

Sąd Najwyższy2014-09-26
SAOSnieruchomościrozgraniczenie nieruchomościŚrednianajwyższy
rozgraniczenienieruchomościpostępowanie dowodowesąd najwyższyzażaleniesąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawców na postanowienie sądu okręgowego uchylające postanowienie sądu rejonowego o rozgraniczeniu nieruchomości, uznając, że sąd okręgowy prawidłowo zastosował przepis o konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.

Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawców na postanowienie sądu okręgowego, które uchyliło postanowienie sądu rejonowego o rozgraniczeniu nieruchomości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd okręgowy uzasadnił to koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, skupił się na prawidłowości zastosowania przez sąd okręgowy przepisów proceduralnych dotyczących uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Stwierdzono, że zarzuty wnioskodawców nie podważyły skutecznie oceny sądu okręgowego o konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawców na postanowienie Sądu Okręgowego w Z., które uchyliło postanowienie Sądu Rejonowego w Z. o rozgraniczeniu nieruchomości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy dokonał rozgraniczenia nieruchomości położonej w Z., stanowiącej własność A. i H. małżonków S., z działkami będącymi w wieczystym użytkowaniu J. P. Sąd Okręgowy, na skutek apelacji uczestnika, uchylił to postanowienie, wskazując na art. 386 § 4 k.p.c. i stwierdzając konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Wnioskodawcy zarzucili naruszenie tego przepisu przez jego nieuzasadnione zastosowanie i brak wskazania przyczyny uchylenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że kontrola zażalenia na orzeczenie kasatoryjne obejmuje jedynie prawidłowość zastosowania art. 386 § 2 lub § 4 k.p.c., bez wdawania się w merytoryczne podłoże sprawy. Sąd Najwyższy stwierdził, że wnioskodawcy nie podważyli skutecznie stanowiska sądu okręgowego o konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, a ich zarzut o „pochopnym uchyleniu sprawy” nie był wystarczający. Orzeczono o oddaleniu zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd okręgowy prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że kontrola zażalenia na orzeczenie kasatoryjne obejmuje jedynie prawidłowość zastosowania art. 386 § 2 lub § 4 k.p.c. Wnioskodawcy nie podważyli skutecznie oceny sądu okręgowego o konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, a zarzut o „pochopnym uchyleniu sprawy” był niewystarczający.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Uczestnik J. P. (pośrednio, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia sądu okręgowego)

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznawnioskodawca
H. K.-S.osoba_fizycznawnioskodawca
J. P.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Sąd Najwyższy badał, czy sąd okręgowy prawidłowo zastosował ten przepis.

Pomocnicze

k.p.c. art. 3941 § § 11

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zakres kontroli Sądu Najwyższego przy rozpoznawaniu zażalenia na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 386 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przypadków nieważności postępowania, które również mogą być podstawą uchylenia orzeczenia.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Najwyższy bada jedynie prawidłowość zastosowania przez sąd drugiej instancji przepisów proceduralnych dotyczących uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 386 § 2 lub § 4 k.p.c.). Zarzuty wnioskodawców nie podważyły skutecznie oceny sądu okręgowego o konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie. Zarzut braku wskazania przez Sąd Okręgowy przyczyny uchylenia postanowienia Sądu I instancji. Argument, że Sąd Okręgowy „zbyt pochopnie uchylił sprawę do ponownego rozpoznania”.

Godne uwagi sformułowania

Zakresem kontroli Sądu Najwyższego przy rozpoznawaniu przewidzianego w art. 3941 § 11 k.p.c. zażalenia na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji objęte jest jedynie to, czy sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 386 § 2 lub § 4 k.p.c. Ocena, czy istniała formalna, procesowa podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku (odpowiednio postanowienia w postępowaniu nieprocesowym) i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania powinna być przeprowadzona bez szerszego wdawania się w merytoryczne podłoże samej sprawy. Żalący nie podważyli skutecznie stanowiska Sądu, że wydanie postanowienia wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości (art. 384 § 4 in fine k.p.c.).

Skład orzekający

Bogumiła Ustjanicz

przewodniczący

Dariusz Dończyk

członek

Elżbieta Fijałkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie kasatoryjne sądu drugiej instancji oraz stosowania art. 386 § 4 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z uchyleniem postanowienia o rozgraniczeniu nieruchomości i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z postępowaniem sądowym, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sporu o rozgraniczenie nieruchomości. Jest to typowa sprawa z zakresu kontroli instancyjnej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 53/14 POSTANOWIENIE Dnia 26 września 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk SSA Elżbieta Fijałkowska (sprawozdawca) w sprawie z wniosku A. S. i H. K.-S. przy uczestnictwie J. P. o rozgraniczenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 września 2014 r., zażalenia wnioskodawców na postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 29 stycznia 2014 r., Oddala zażalenie. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 25 września 2013 r. Sąd Rejonowy w Z. dokonał rozgraniczenia nieruchomości położonej w Z. przy ul. K. oznaczonej Nr 39/3, stanowiącej własność A. i H. małżonków S. mającą urządzoną księgę wieczystą […] z działkami położonymi w Z. przy ul. K. oznaczonymi Nr 34/9, 34/10 mające urządzoną księgę wieczystą […] i działką Nr 34/3 mającą urządzoną księgę wieczystą […] wszystkie prowadzone przez Sąd Rejonowy w Z. będącą w wieczystym użytkowaniu J. P. w ten sposób, że granica przebiegać będzie linia koloru żółtego przez pkt. 468-930-857-25 na mapie sporządzonej przez biegłego geodetę K. K. opinią z dnia 14 stycznia 2012 roku zapisanej do zasobu składnicy i geodezyjnej Prezydenta Miasta Z. za Nr […] dnia 16 stycznia i 2012 roku stanowiącą integralną część niniejszego orzeczenia. Sąd Okręgowy w Z. postanowieniem z dnia 29 stycznia 2014 r. na skutek apelacji uczestnika, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Z. do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. Jako podstawę swojego rozstrzygnięcia Sąd wskazał przepis art. 386 § 4 k.p.c. i stwierdził, że zakres postępowania dowodowego obejmuje przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości, tak w zakresie dowodu z dokumentów, dowodów osobowych, oględzin nieruchomości i opinii biegłego geodety. W ocenie Sądu, zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania w całości, a nie tylko w znacznym jego zakresie by rozpoznać prawidłowo przedmiot sporu, a więc przebieg granicy między nieruchomościami stanowiącymi obecnie własność i użytkowanie wieczyste stron. Postanowienie to zostało zaskarżone przez wnioskodawców, którzy w zażaleniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia, tj.: art. 386 § 4 k.p.c. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie i bezpodstawne uchylenie postanowienia Sądu I instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, gdy tymczasem nie zachodziły przesłanki do uchylenia postanowienia Sądu I instancji, o których mowa w 3 naruszonym przepisie, co więcej Sąd Okręgowy, mimo ciążącego na nim obowiązku - uchylając wymienione postanowienie - w żaden sposób nie wskazał przyczyny tego uchylenia, czym również naruszył wskazany przepis procedury. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zakresem kontroli Sądu Najwyższego przy rozpoznawaniu przewidzianego w art. 3941 § 11 k.p.c. zażalenia na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji objęte jest jedynie to, czy sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 386 § 2 lub § 4 k.p.c. Ocena, czy istniała formalna, procesowa podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku (odpowiednio postanowienia w postępowaniu nieprocesowym) i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania powinna być przeprowadzona bez szerszego wdawania się w merytoryczne podłoże samej sprawy. Sąd Najwyższy rozpatrując zażalenie, sprawdza jedynie, czy rzeczywiście doszło do nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo, że wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości (art. 386 § 4 k.p.c.), bądź też, że w rachubę wchodziła podstawa nieważności postępowania (art. 386 § 2 k.p.c.). Kontrola Sądu Najwyższego w tak określonych granicach nie polega na merytorycznym badaniu apelacji ani stanowiska sądu drugiej instancji, co do przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. Żalący nie podważyli skutecznie stanowiska Sądu, że wydanie postanowienia wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości (art. 384 § 4 in fine k.p.c.). Zarzucili wyłącznie, że Sąd „zbyt pochopnie uchylił sprawę do ponownego rozpoznania”, co przyczyni się do „wydłużenia postępowania rozgraniczeniowego”. Tak lapidarnie uzasadniony zarzut nie zdołał podważyć oceny o koniecznym do przeprowadzenia zakresie postępowania dowodowego. Argument, że Sąd odwoławczy jest sądem merytorycznym nie uzasadnia prowadzenia wszystkich dowodów przez ten Sąd. Rozpoznanie sprawy w rozsądnym czasie powinno być oczywiście priorytetem, ale wbrew opinii żalących nie ma uzasadnionej pewności, że cel ten zostanie zrealizowany, gdy sprawa rozpoznana będzie od początku przez Sąd odwoławczy. 4 Z tych względów orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI