IV Cz 520/13

Sąd Okręgowy w SłupskuSłupsk2013-09-25
SAOSCywilnepostępowanie nieprocesoweŚredniaokręgowy
koszty sądoweopłata od apelacjikuratornieobecność stronyzażalenieSąd OkręgowySąd Rejonowyustawa o kosztach sądowych

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wnioskodawcy na zarządzenie o obowiązku uiszczenia opłaty od apelacji w sprawie o ustanowienie kuratora dla nieobecnego.

Wnioskodawca (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej) złożył zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Rejonowego wzywające do uiszczenia opłaty od apelacji w sprawie o ustanowienie kuratora dla nieobecnego. Wnioskodawca argumentował, że wniosek o ustanowienie kuratora nie podlega opłacie, powołując się na przepisy ustawy o kosztach sądowych. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że zwolnienie od opłat dotyczy jedynie wniosku, a nie środków odwoławczych, i że sprawa nie spełnia kryteriów zwolnienia podmiotowego.

Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawcy, Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Rejonowego z dnia 16.07.2013 r., sygn. akt III Ns 299/13, którym wezwano wnioskodawcę do uiszczenia opłaty od apelacji w wysokości 40 zł pod rygorem jej odrzucenia. Sąd Rejonowy uzasadnił swoje stanowisko tym, że wnioskodawca nie korzysta z całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, a zwolnienie od opłaty od wniosku o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu strony postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, nie rozciąga się na opłaty od środków odwoławczych. Wnioskodawca w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 95 ust. 1 pkt 4, art. 96 ust. 1 pkt 2 uksc oraz błąd w ustaleniach faktycznych co do wysokości opłaty. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że zasadą jest obowiązek uiszczania kosztów sądowych (art. 2 ust. 2 uksc), a zwolnienia od tych kosztów należy interpretować ściśle. Sąd wskazał, że art. 95 ust. 1 uksc zwalnia od opłaty jedynie od wniosku, a ustęp 2 tego artykułu enumeratywnie wymienia przypadki zwolnienia od opłaty od środka zaskarżenia, których w tej sprawie nie było. Sąd odrzucił również argumentację opartą na art. 96 ust. 1 pkt 2 uksc, wskazując, że dotyczy on podmiotowych zwolnień dla stron postępowań alimentacyjnych, a wnioskodawca nie jest taką stroną. Sąd uznał, że opłata od apelacji została prawidłowo ustalona na podstawie art. 23 ust. 1 uksc w wysokości 40 zł, a podstawa jej żądania wynika z art. 3 ust. 1 pkt 2 uksc. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako niezasadne na podstawie art. 397 kpc w zw. z art. 385 i art. 13 § 2 kpc.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zwolnienie od opłaty od wniosku o ustanowienie kuratora dla nieobecnego nie obejmuje opłaty od apelacji.

Uzasadnienie

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przewiduje zwolnienie od opłaty od wniosku, ale nie od środków odwoławczych, chyba że ustawa stanowi inaczej w sposób enumeratywny. Przepisy dotyczące zwolnień należy interpretować ściśle.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy (utrzymano w mocy zarządzenie)

Strony

NazwaTypRola
M. O. P. S. w K.instytucjawnioskodawca
D. N.osoba_fizycznauczestnik postępowania (nieobecny)

Przepisy (12)

Główne

uksc art. 2 § 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zasada obowiązku uiszczania kosztów sądowych przez strony i uczestników postępowania.

uksc art. 3 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Wymienia pisma podlegające opłacie, w tym środki zaskarżenia.

uksc art. 23 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Określa wysokość opłaty od wniosku w postępowaniu nieprocesowym (40 zł).

k.p.c. art. 397

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

uksc art. 95 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zwalnia od opłaty od wniosku o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu strony postępowania administracyjnego.

uksc art. 95 § 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Enumeratywnie wymienia przypadki zwolnienia od opłaty od środka zaskarżenia.

uksc art. 96 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Przewiduje podmiotowe zwolnienia od kosztów sądowych dla stron postępowań alimentacyjnych.

k.p.a. art. 34

Kodeks postępowania administracyjnego

k.r.i.o. art. 128-144

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.r.i.o. art. 27

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zwolnienie od opłaty od wniosku nie obejmuje opłaty od apelacji. Sprawa o ustanowienie kuratora nie jest sprawą alimentacyjną w rozumieniu art. 96 ust. 1 pkt 2 uksc. Przepisy dotyczące zwolnień od kosztów sądowych należy interpretować ściśle.

Odrzucone argumenty

Zażalenie wnioskodawcy na zarządzenie o obowiązku uiszczenia opłaty od apelacji.

Godne uwagi sformułowania

Zasadą, wynikającą z art. 2 ust. 2 uksc, jest obowiązek uiszczania kosztów sądowych przez strony, odpowiednio, uczestników postępowania w postepowaniu nieprocesowym. Jako jednak wyjątek od wskazanej wyżej zasady należy zapisy tego Tytułu interpretować ściśle , przede wszystkim zgodnie z literalnym brzmieniem przepisów i przy założeniu, iż tylko w sprawach w nim wymienionych lub w stosunku do wskazanych stron nie pobiera się należnych opłat. Zwolenienie to nie rozciąga się natomiast na opłaty od innych pism procesowych , w tym i od pism zawierających środek odwoławczy.

Skład orzekający

Mariola Watemborska

przewodniczący

Mariusz Struski

sędzia

Jolanta Deniziuk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat sądowych od środków odwoławczych w sprawach o ustanowienie kuratora oraz zastosowanie zwolnień podmiotowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o ustanowienie kuratora i opłaty od apelacji w postępowaniu nieprocesowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z opłatami sądowymi, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera elementów zaskakujących czy szeroko interesujących.

Czy opłata od apelacji w sprawie o kuratora jest zawsze należna? Wyjaśnia Sąd Okręgowy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Cz 520/13 POSTANOWIENIE Dnia, 25.09.2013r. Sąd Okręgowy w Słupsku IV Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie : Przewodniczący: SSO Mariola Watemborska Sędziowie SO Mariusz Struski , Jolanta Deniziuk ( spr. ) po rozpoznaniu w dniu 25 września 2013r.w Słupsku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. O. P. S. w. K. z udziałem D. N. o ustanowienie kuratora dla nieobecnego D. N. na skutek zażalenia wnioskodawcy na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Rejonowego z dnia 16.07.2013r. , sygn. akt III Ns 299/13 postanawia : oddalić zażalenie. IV Cz 520/13 UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 16.07.2013r. Przewodniczący wezwał apelującego-Miejski O. P. S. w K. , do uiszczenia w terminie 7 dni opłaty od apelacji w wysokości 40 zł pod rygorem jej odrzucenia. W uzasadnieniu wskazał, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie korzysta z całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Powód w przedmiotowej sprawie nie miał jedynie obowiązku uiszczenia opłaty od wniosku. W tym miejscu Sąd Rejonowy powołał się na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 24.11.2006r., sygn. akt III CZP 89/06 , gdzie Sąd Najwyższy przyjął, że na podstawie art. 95 ustęp 1 punkt 4 ustawy z dnia 28.07.2005r. o kosztach sądowych w spawach cywilnych, zgłoszony w trybie art.34 kpa wniosek o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu strony postępowania administracyjnego kierowany do sądu opiekuńczego, nie podlega opłacie. Zwolnienie to nie rozciąga się natomiast na opłaty od innych pism procesowych , w tym i od pism zawierających środek odwoławczy. Środek odwoławczy nie jest pismem składanym w wykonaniu obowiązku wynikającego z ustawy albo nałożonego przez sąd opiekuńczy. Wnioskodawca nie został także zwolniony od kosztów sądowych w całości . W przedmiotowej sprawie nie ma też zastosowanie art. 96 ustęp 1 pkt2 u.k.s ,bowiem wnioskodawca nie jest stroną dochodzącą roszczeń alimentacyjnych .Tym samym istniała podstawa do domagania się od wnioskodawcy uiszczenia opłaty od wywiedzionej przez niego apelacji. Opłatę od apelacji ustalono na podstawie art. 23 pkt 2 ustawy . Zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczenia opłaty od apelacji złożył wnioskodawca. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucając naruszenie: - art. 95 ustęp 1 pkt 4 poprzez jego niezastawanie i przyjęcie , iż w sprawach o ustanowienie kuratora dla osoby nieobecnej pobierana jest opłata sądowa, - art.96 ustęp 1 pkt 2 poprzez jego niezastosowanie ,mimo ,iż ustanowienie kuratora dotyczy dochodzenia roszczeń alimentacyjnych, -oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie ,iż w przedmiotowej sprawie wysokość opłaty sądowej winna wynosić 40 zł. W tych okolicznościach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Sąd Okręgowy zważył co następuje Zażalenie wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą, wynikającą z art. 2 ustęp 2 uksc, jest obowiązek uiszczania kosztów sądowych przez strony, odpowiednio, uczestników postępowania w postepowaniu nieprocesowym. Pisma podlegające opłacie wymienia zaś art. 3 uksc . I jedynie wtedy, kiedy wprost ustawa stanowi inaczej , odstępuje się od wyrażonej zasady pełnej odpłatności za postępowanie. Ustawa z dnia 28.07.2005r.o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (dalej nazwana uksc) przewiduje taką sytuację w Tytule IV - ,,Zwolnienie od kosztów sądowych”. Jako jednak wyjątek od wskazanej wyżej zasady należy zapisy tego Tytułu interpretować ściśle , przede wszystkim zgodnie z literalnym brzmieniem przepisów i przy założeniu, iż tylko w sprawach w nim wymienionych lub w stosunku do wskazanych stron nie pobiera się należnych opłat. I tak ustawodawca w art. 94 uksc jedynie w stosunku do Skarbu Państwa przewidział zwolnienie od obowiązek uiszczenia opłat , bez rozróżnienia, czy dotyczy to składanego pozwu, wniosku ,czy też wywiedzionych od orzeczeń środków zaskarżenia. Zwarte w tym artykule określenie: ,, zwolnienie od opłat”, odwołuje się wprost do treści art. 3 uksc. Pozostałe ustawowe zwolnienia przewidziane są w art. 95 i 96 uksc . Jak już wcześniej wskazano stanowią one wyjątek od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i tym samym nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Przepis art. 95 uksc , na który powołuje się skarżący, przewiduje w ustępie pierwszym sytuacje, w których wnioskujący w sprawach w nim wymienionych nie ponosi opłaty od złożonego wniosku. Zakreślony został więc nie tylko charakter spraw od których nie pobiera się opłat, ale także i zakres tego zwolnienia. Z literalnego brzmienia wynika zaś ,że w okoliczności wskazanych w ustępie 1 art. 95 uksc wnioskujący zwolniony jest jedynie od opłaty od wniosku. Natomiast ustęp 2 art. 95 uksc wymienia enumeratywnie przypadki ,w których wnioskujący nie ma obowiązku wnoszenia opłaty od wywiedzionego środka zaskarżenia. Odnosząc przedmiotowe uwagi do niniejszej sprawy , to bezspornie, zresztą tej okoliczności nie negował także Sąd Rejonowy, wnioskodawca nie ma obowiązku uiszczenia opłaty od wniosku o ustanowienie w postępowaniu administracyjnym kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu. Wnioskujący nie został więc wezwany o opłatę od wniosku, a zasadność tego rozstrzygnięcia potwierdzone zostało w cytowanym w uzasadnieniu postanowieniu Sądu Najwyższego. Przy czym wprost z tezy tego orzeczenia wynika ,że zwolnienie ustawowe od kosztów sądowych dotyczy wyłącznie złożonego w trybie art. 95ustęp 1 pkt 4 wniosku. Wbrew stanowisku skarżącego , zwolnienia od kosztów sądowych nie można w przedmiotowej sprawie rozciągnąć także na sytuacje, w których składane są środki odwoławcze w sprawach w których nie istniał wcześniej obowiązek uiszczenia opłaty od wniosku. Jeżeli ustawodawca przewiduje zwolnienie od kosztów sądowych również i w tym zakresie, to bądź, jak w przypadku spraw zainicjowanych przez Skarb Państwa, odwołuje się ogólnie do instytucji opłaty, bądź jak w art. 96 uksc do kosztów sądowych. Rację ma więc Sąd Rejonowy , że w przedmiotowej sprawie nie ma zastawnika art. 95 ustęp 2 uksc, co skutkowało obowiązkiem wezwania wnioskodawcę do uiszczenia opłaty od apelacji . Niezasadny jest także zarzut skarżącego poszukujący zwolnienia od kosztów w oparciu o przepis art. 96 ustęp1 pkt 2 uksc Przedmiotowa sprawa wprawdzie jest związana z szeroko rozumianą realizacją obowiązku alimentacyjnego, tym nie mniej cytowany przepis kierowany jest wyłącznie do strony postępowania alimentacyjnego Komentowany przepis wymienia bowiem nie przedmiotowe , a podmiotowe zwolnienia od kosztów. Przewidziane w ustępie 1 pkt 2 zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych dotyczy więc wyłącznie stron dochodzących roszczeń alimentacyjnych lub strony pozwanej w sprawie o obniżenie alimentów tj. roszczeń przewidzianych w przepisach art.128-144 1 oraz 27 kr i op . Wnioskodawca, jak zasadnie to podniósł w uzasadnieniu Sąd Rejonowy nie jest stroną tych postępowań. Nie jest zasadny także zarzut prawidłowo wskazanej podstawy pobrania opłaty od wywiedzionej apelacji. Bezsporne, że wniosek o ustanowienie kuratora rozpoznawany jest w postepowaniu nieprocesowym. Wysokość opłaty od wniosku ustalona została w oparciu o art. 23 ustęp 1 i wynosi w takim przypadku 40 zł. Natomiast podstawa domagania się uiszczenia opłaty od apelacji wynika z treści art. 3 ustęp 1 pkt 2 uksc. Mając powyższe na względzie . zażalenie jako niezasadne, na podstawie art. 397 kpc w zw. z art. 385 i art. 13§2 kpc , oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI