IV CZ 51/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieskutecznego doręczenia odpisu wyroku.
Sąd Apelacyjny oddalił wniosek powoda o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, uznając doręczenie odpisu wyroku za skuteczne na podstawie art. 139 § 1 k.p.c., mimo że powód przebywał w areszcie. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, stwierdzając, że doręczenie było nieskuteczne z powodu naruszenia wymogów formalnych przez doręczyciela, co skutkowało brakiem rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Sąd Apelacyjny w postanowieniu z dnia 19 marca 2008 r. oddalił wniosek powoda M. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 29 czerwca 2007 r. Sąd Apelacyjny uznał, że odpis wyroku z uzasadnieniem został skutecznie doręczony powodowi na podstawie art. 139 § 1 k.p.c., mimo jego pobytu w areszcie śledczym, co miało skutkować rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Powód wniósł zażalenie, kwestionując uznanie go za winnego niedochowania terminu. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że doręczenie na podstawie art. 139 § 1 k.p.c. było nieskuteczne, ponieważ doręczyciel nie dopełnił wymogów dwukrotnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w sposób przewidziany prawem (np. na drzwiach mieszkania i w skrzynce pocztowej). W związku z tym, termin do wniesienia skargi kasacyjnej nie rozpoczął biegu, a postępowanie wpadkowe o przywrócenie terminu stało się bezprzedmiotowe. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie na podstawie art. 139 § 1 k.p.c. nie jest skuteczne, jeśli doręczyciel nie dopełnił wymogów dwukrotnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w sposób przewidziany prawem, nawet jeśli adresat przebywa w areszcie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że rygorystyczne wymogi art. 139 § 1 k.p.c. i rozporządzenia wykonawczego muszą być przestrzegane, a naruszenie ich przez doręczyciela czyni doręczenie nieskutecznym. W tym przypadku pozostawienie zawiadomienia 'w firmie' zamiast na drzwiach mieszkania i w skrzynce pocztowej było niewystarczające.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
powód (M. S.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | powód |
| W. O. | inne | pozwany |
| Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji "W.(...)" Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 139 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skuteczność doręczenia per aviso zależy od dwukrotnego umieszczenia w drzwiach mieszkania adresata lub oddawczej skrzynce pocztowej zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki. Naruszenie tych wymogów czyni doręczenie nieskutecznym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 168 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^16
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczególnego trybu doręczenia pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym art. 9 § ust. 1 i 3
Określa wymogi dotyczące dwukrotnego umieszczenia zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieskuteczność doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem na podstawie art. 139 § 1 k.p.c. z powodu naruszenia wymogów formalnych przez doręczyciela. Brak rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu nieskutecznego doręczenia.
Odrzucone argumenty
Doręczenie na podstawie art. 139 § 1 k.p.c. było skuteczne, mimo pobytu powoda w areszcie, a jego działanie było mało staranne.
Godne uwagi sformułowania
Dolegliwe skutki procesowe, jakie wiążą się dla adresatów tego sposobu doręczenia wymagają rygorystycznego przestrzegania wymogów przewidzianych w art. 139 k.p.c. Tego wymaganienia – według treści wypełnionego formularza odbioru - nie spełnia pozostawienie przez doręczyciela dnia 30 lipca 2007 r. zawiadomienia „w firmie”.
Skład orzekający
Mirosława Wysocka
przewodniczący
Mirosław Bączyk
członek
Krzysztof Strzelczyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących skuteczności doręczeń pism sądowych w postępowaniu cywilnym, zwłaszcza w kontekście pobytu adresata w areszcie i wymogów art. 139 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z doręczeniem i pobytem w areszcie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu postępowania cywilnego – skuteczności doręczeń, co ma bezpośrednie przełożenie na możliwość dochodzenia praw przez strony. Interpretacja SN w kontekście pobytu w areszcie jest istotna dla praktyków.
“Czy pobyt w areszcie chroni przed utratą prawa do skargi kasacyjnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady doręczeń.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CZ 51/08 POSTANOWIENIE Dnia 3 lipca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) w sprawie z powództwa M. S. przeciwko W. O. i Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji "W.(...)" Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 lipca 2008 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt I ACa (…), uchyla zaskarżone postanowienie Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 19 marca 2008 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek powoda M. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 29 czerwca 2007 r. i jednocześnie odrzucił skargę kasacyjną jako wniesioną po upływie ustawowego terminu. Jak wskazał Sąd Apelacyjny, odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został wysłany na adres wskazany przez powoda. Pismo zostało dołączone do akt ze skutkiem doręczenia na podstawie art. 139 § 1 k.p.c. W tym czasie, od 26 lipca 2007 r. powód przebywał w Areszcie Śledczym w B. Nie interesował się biegiem sprawy, pomimo że nie reprezentował go już fachowy pełnomocnik. To, zdaniem Sądu świadczyło o mało starannym działaniu i nie jest wystarczające do wykazania braku winy. Z tej przyczyny 2 Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o przywrócenie terminu na podstawie art. 168 § 1 k.p.c. i odrzucił skargę kasacyjną z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. Powód wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające jego skargę kasacyjną, które w całości wypełniają zarzuty dotyczące odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Podniósł że uznanie jego winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest nieuzasadnione. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Doręczenie powodowi wyroku Sądu Okręgowego z uzasadnieniem nastąpiło w sposób określony w art. 139 § 1 k.p.c. O skuteczności doręczenia per aviso można mówić jedynie wówczas, gdy postępowanie listonosza uregulowane w tych przepisach było uzasadnione zaistniałymi okolicznościami. Chodzi o powstanie sytuacji, gdy nie było możliwe doręczenie właściwe (art. 133, art. 135 i art. 137 k.p.c.) lub zastępcze (art. 138 k.p.c.). Dolegliwe skutki procesowe, jakie wiążą się dla adresatów tego sposobu doręczenia wymagają rygorystycznego przestrzegania wymogów przewidzianych w art. 139 k.p.c. oraz w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczególnego trybu doręczenia pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697 ze zm.). W judykaturze przyjmuje się, że naruszenie tych wymogów przez doręczyciela czyni doręczenie nieskutecznym (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 1969 r., II CZ 208/68, OSNCP 1969, nr 9, poz. 164; z dnia 23 listopada 2000r., III CKN 1407/00 niepubl.; z dnia 15 listopada 2000 r., IV CKN 1390/00, niepubl.; z dnia 15 maja 2008 r., I CZ 35/08, niepubl. oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 1996 r., I CRN 7/96, niepubl. i z dnia 11 czerwca 1997 r., I CKU 88/97, niepubl.). W związku z tym wskazać należy, że zgodnie z art. 139 § 1 k.p.c. oraz § 9 ust. 1 i 3 wymienionego rozporządzenia, skuteczność doręczenia per aviso zależy od dwukrotnego umieszczenia w drzwiach mieszkania adresata lub oddawczej skrzynce pocztowej zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki. Tego wymagania – według treści wypełnionego formularza odbioru - nie spełnia pozostawienie przez doręczyciela dnia 30 lipca 2007 r. zawiadomienia „w firmie”. Wzmianka tej treści poczyniona przez doręczyciela informuje jedynie o miejscu pozostawienia zawiadomienia a nie o sposobie tego zawiadomienia. Nie wynika z niej gdzie doręczyciel umieścił zawiadomienie dla adresata zwłaszcza, iż jednocześnie zakreślił przewidziane w formularzu umieszczenie zawiadomienia na drzwiach mieszkania i w skrzynce pocztowej. 3 W tym stanie rzeczy niedopuszczalne było uznanie za doręczoną przesyłki z dnia 26 lipca 2007 r. zawierającej odpis wyroku wraz z uzasadnieniem i w związku z tym doręczeniem nie rozpoczął biegu termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wobec tego, że do prawidłowego doręczenia odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem doszło 21 stycznia 2008 r., postępowanie wpadkowe zmierzające do przywrócenia było bezprzedmiotowe. Sąd Najwyższy przyjął, że rozpatrywane zażalenie oparte w całości na zarzutach dotyczących nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, zawiera - w ten sposób wyrażony - wniosek umożliwiający na podstawie art. 380 k.p.c. w związku z art. 39821 oraz art. 3941 § 3 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt III UZ 12/06, OSNP 2008/3-4/50). Dlatego Sąd Najwyższy na podstawie art. 39816 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił w całości zaskarżone postanowienie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2006 r. I UZ 40/05 OSNP 2007/3-4/57).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI