IV CZ 51/08

Sąd Najwyższy2008-07-03
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
doręczenieskarga kasacyjnaprzywrócenie terminuart. 139 k.p.c.Sąd Najwyższyzażalenieskuteczność doręczenia

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieskutecznego doręczenia odpisu wyroku.

Sąd Apelacyjny oddalił wniosek powoda o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, uznając doręczenie odpisu wyroku za skuteczne na podstawie art. 139 § 1 k.p.c., mimo że powód przebywał w areszcie. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, stwierdzając, że doręczenie było nieskuteczne z powodu naruszenia wymogów formalnych przez doręczyciela, co skutkowało brakiem rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Sąd Apelacyjny w postanowieniu z dnia 19 marca 2008 r. oddalił wniosek powoda M. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 29 czerwca 2007 r. Sąd Apelacyjny uznał, że odpis wyroku z uzasadnieniem został skutecznie doręczony powodowi na podstawie art. 139 § 1 k.p.c., mimo jego pobytu w areszcie śledczym, co miało skutkować rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Powód wniósł zażalenie, kwestionując uznanie go za winnego niedochowania terminu. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że doręczenie na podstawie art. 139 § 1 k.p.c. było nieskuteczne, ponieważ doręczyciel nie dopełnił wymogów dwukrotnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w sposób przewidziany prawem (np. na drzwiach mieszkania i w skrzynce pocztowej). W związku z tym, termin do wniesienia skargi kasacyjnej nie rozpoczął biegu, a postępowanie wpadkowe o przywrócenie terminu stało się bezprzedmiotowe. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie na podstawie art. 139 § 1 k.p.c. nie jest skuteczne, jeśli doręczyciel nie dopełnił wymogów dwukrotnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w sposób przewidziany prawem, nawet jeśli adresat przebywa w areszcie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że rygorystyczne wymogi art. 139 § 1 k.p.c. i rozporządzenia wykonawczego muszą być przestrzegane, a naruszenie ich przez doręczyciela czyni doręczenie nieskutecznym. W tym przypadku pozostawienie zawiadomienia 'w firmie' zamiast na drzwiach mieszkania i w skrzynce pocztowej było niewystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

powód (M. S.)

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznapowód
W. O.innepozwany
Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji "W.(...)" Spółka Akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 139 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skuteczność doręczenia per aviso zależy od dwukrotnego umieszczenia w drzwiach mieszkania adresata lub oddawczej skrzynce pocztowej zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki. Naruszenie tych wymogów czyni doręczenie nieskutecznym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 168 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^16

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczególnego trybu doręczenia pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym art. 9 § ust. 1 i 3

Określa wymogi dotyczące dwukrotnego umieszczenia zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieskuteczność doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem na podstawie art. 139 § 1 k.p.c. z powodu naruszenia wymogów formalnych przez doręczyciela. Brak rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu nieskutecznego doręczenia.

Odrzucone argumenty

Doręczenie na podstawie art. 139 § 1 k.p.c. było skuteczne, mimo pobytu powoda w areszcie, a jego działanie było mało staranne.

Godne uwagi sformułowania

Dolegliwe skutki procesowe, jakie wiążą się dla adresatów tego sposobu doręczenia wymagają rygorystycznego przestrzegania wymogów przewidzianych w art. 139 k.p.c. Tego wymaganienia – według treści wypełnionego formularza odbioru - nie spełnia pozostawienie przez doręczyciela dnia 30 lipca 2007 r. zawiadomienia „w firmie”.

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

przewodniczący

Mirosław Bączyk

członek

Krzysztof Strzelczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących skuteczności doręczeń pism sądowych w postępowaniu cywilnym, zwłaszcza w kontekście pobytu adresata w areszcie i wymogów art. 139 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z doręczeniem i pobytem w areszcie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu postępowania cywilnego – skuteczności doręczeń, co ma bezpośrednie przełożenie na możliwość dochodzenia praw przez strony. Interpretacja SN w kontekście pobytu w areszcie jest istotna dla praktyków.

Czy pobyt w areszcie chroni przed utratą prawa do skargi kasacyjnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady doręczeń.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 51/08 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 Dnia 3 lipca 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) 
SSN Mirosław Bączyk 
SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) 
 
w sprawie z powództwa M. S. 
przeciwko W. O. i Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji "W.(...)" Spółce Akcyjnej w 
W. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 lipca 2008 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 19 marca 2008 r., sygn. 
akt I ACa (…), 
 
uchyla zaskarżone postanowienie 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 19 marca 2008 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek powoda 
M. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z 
dnia 29 czerwca 2007 r. i jednocześnie odrzucił skargę kasacyjną jako wniesioną po 
upływie ustawowego terminu. 
Jak wskazał Sąd Apelacyjny, odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został wysłany 
na adres wskazany przez powoda. Pismo zostało dołączone do akt ze skutkiem 
doręczenia na podstawie art. 139 § 1 k.p.c. W tym czasie, od 26 lipca 2007 r. powód 
przebywał w Areszcie Śledczym w B. Nie interesował się biegiem sprawy, pomimo że 
nie reprezentował go już fachowy pełnomocnik. To, zdaniem Sądu świadczyło o mało 
starannym działaniu i nie jest wystarczające do wykazania braku winy. Z tej przyczyny 

 
2 
Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o przywrócenie terminu na podstawie art. 168 § 1 k.p.c. 
i odrzucił skargę kasacyjną z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. 
Powód wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające jego 
skargę kasacyjną, które w całości wypełniają zarzuty dotyczące odmowy przywrócenia 
terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Podniósł że uznanie jego winy w 
niedochowaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest nieuzasadnione. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Doręczenie powodowi wyroku Sądu Okręgowego z uzasadnieniem nastąpiło 
w sposób określony w art. 139 § 1 k.p.c. O skuteczności doręczenia per aviso można 
mówić jedynie wówczas, gdy postępowanie listonosza uregulowane w tych przepisach 
było uzasadnione zaistniałymi okolicznościami. Chodzi o powstanie sytuacji, gdy nie 
było możliwe doręczenie właściwe (art. 133, art. 135 i art. 137 k.p.c.) lub zastępcze (art. 
138 k.p.c.). Dolegliwe skutki procesowe, jakie wiążą się dla adresatów tego sposobu 
doręczenia wymagają rygorystycznego przestrzegania wymogów przewidzianych w art. 
139 k.p.c. oraz w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w 
sprawie szczególnego trybu doręczenia pism sądowych przez pocztę w postępowaniu 
cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697 ze zm.). W judykaturze przyjmuje się, że naruszenie 
tych wymogów przez doręczyciela czyni doręczenie nieskutecznym (por. postanowienia 
Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 1969 r., II CZ 208/68, OSNCP 1969, nr 9, poz. 164; 
z dnia 23 listopada 2000r., III CKN 1407/00 niepubl.; z dnia 15 listopada 2000 r., IV CKN 
1390/00, niepubl.; z dnia 15 maja 2008 r., I CZ 35/08, niepubl. oraz wyroki Sądu 
Najwyższego z dnia 2 kwietnia 1996 r., I CRN 7/96, niepubl. i z dnia 11 czerwca 1997 r., 
I CKU 88/97, niepubl.). W związku z tym wskazać należy, że zgodnie z art. 139 § 1 
k.p.c.  oraz § 9 ust. 1 i 3 wymienionego rozporządzenia, skuteczność doręczenia per 
aviso zależy od dwukrotnego umieszczenia w drzwiach mieszkania adresata lub 
oddawczej skrzynce pocztowej zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki. Tego 
wymagania – według treści wypełnionego formularza odbioru - nie spełnia 
pozostawienie przez doręczyciela dnia 30 lipca 2007 r. zawiadomienia „w firmie”. 
Wzmianka tej treści poczyniona przez doręczyciela informuje jedynie o miejscu 
pozostawienia zawiadomienia a nie o sposobie tego zawiadomienia. Nie wynika z niej 
gdzie doręczyciel umieścił zawiadomienie dla adresata zwłaszcza, iż jednocześnie 
zakreślił przewidziane w formularzu umieszczenie zawiadomienia na drzwiach 
mieszkania i w skrzynce pocztowej. 

 
3 
W tym stanie rzeczy niedopuszczalne było uznanie za doręczoną przesyłki z dnia 26 
lipca 2007 r. zawierającej odpis wyroku wraz z uzasadnieniem i w związku z tym 
doręczeniem nie rozpoczął biegu termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wobec tego, 
że do prawidłowego doręczenia odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem doszło 21 
stycznia 2008 r., postępowanie wpadkowe zmierzające do przywrócenia było 
bezprzedmiotowe. 
Sąd Najwyższy przyjął, że rozpatrywane zażalenie oparte w całości na zarzutach 
dotyczących nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi 
kasacyjnej, zawiera - w ten sposób wyrażony - wniosek umożliwiający na podstawie art. 
380 k.p.c. w związku z art. 39821 oraz art. 3941 § 3 k.p.c. (por. postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt III UZ 12/06, OSNP 2008/3-4/50). 
Dlatego Sąd Najwyższy na podstawie art. 39816 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 
k.p.c. uchylił w całości zaskarżone postanowienie (por. postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 17 stycznia 2006 r. I UZ 40/05 OSNP 2007/3-4/57).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI