IV CZ 51/07

Sąd Najwyższy2007-09-26

SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy

skarga kasacyjnakoszty sądowezwolnienie od kosztówbraki formalneSąd Najwyższypostępowanie zażaleniowe

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie spółki na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że spółka nie wykazała braku środków na uiszczenie kosztów sądowych.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną spółki z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w terminie. Spółka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów o kosztach sądowych i twierdząc, że nie otrzymała zwolnienia mimo trudnej sytuacji majątkowej. Sąd Najwyższy uznał, że spółka prawidłowo nadała odpis skargi kasacyjnej, jednak nie wykazała w sposób wystarczający braku środków na pokrycie kosztów sądowych, a przedstawione dowody nie były wystarczająco nowe, aby uzasadnić ponowny wniosek o zwolnienie.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powoda, B. Spółki z o.o., z powodu niewykonania zarządzenia o usunięciu braków formalnych, polegającego na niezłożeniu brakującego odpisu skargi i jej nieopłaceniu. Powód wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 398^6 § 2 k.p.c. i twierdząc, że odpis skargi został nadany listem poleconym w terminie, a odmowa zwolnienia od kosztów sądowych była bezzasadna. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący prawidłowo wykazał nadanie odpisu skargi kasacyjnej w terminie. Jednakże, rozpatrując zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieopłacenia, Sąd Najwyższy zbadał również wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Apelacyjny uznał, że spółka nie wykazała braku wystarczających środków na uiszczenie kosztów, ponieważ do wniosku o zwolnienie dołączono jedynie oświadczenie o posiadaniu nieruchomości i braku majątku ruchomego, bez innych dowodów finansowych. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska, że ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może być uwzględniony tylko wtedy, gdy okoliczności uzasadniające wniosek są nowe, a sytuacja majątkowa strony uległa pogorszeniu od czasu poprzedniego wniosku. W niniejszej sprawie przedstawione dowody finansowe nie były wystarczająco nowe, a spółka nie wykazała pogorszenia swojej sytuacji majątkowej. W związku z tym, zażalenie zostało oddalone na podstawie art. 398^14 k.p.c. w zw. z art. 394^1 § 3 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 165 § 2 k.p.c. jest to równoznaczne z wniesieniem jej w tym dniu do sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że dowód nadania listem poleconym w placówce pocztowej przed upływem terminu jest wystarczający do uznania, że odpis skargi kasacyjnej został wniesiony w terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

[…] Bank SA w W.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
B. Spółka z o.o. w W.	spółka	powód
[…] Bank SA w W.	spółka	pozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

u.o.k.s. art. 103

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zwolnienie od kosztów sądowych może być przyznane osobie prawnej, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 165 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Doręczenie odpisu skargi kasacyjnej w placówce pocztowej przed upływem terminu jest równoznaczne z wniesieniem jej w tym dniu do sądu.

k.p.c. art. 398^6 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 126 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wezwanie do usunięcia braku formalnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie odpisu skargi kasacyjnej w placówce pocztowej przed upływem terminu jest równoznaczne z wniesieniem jej do sądu.

Odrzucone argumenty

Odmowa przyznania zwolnienia od kosztów sądowych była bezzasadna w świetle sytuacji majątkowej strony. Złożone dowody finansowe uzasadniają ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Godne uwagi sformułowania

odpis skargi kasacyjnej został nadany w Urzędzie Pocztowym W. 1 dnia 15 lutego 2007 r., co zgodnie art. 165 § 2 k.p.c. jest równoznaczne z wniesieniem go w tym dniu do sądu. dla uzasadnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych skarżący złożył jedynie oświadczenie, że posiada nieruchomość, nie posiada natomiast majątku ruchomego. nie zostało wykazane, że skarżący nie ma wystarczających środków na uiszczenie kosztów sądowych. okoliczności przytaczane na uzasadnienie nowego wniosku o zwolnienie od kosztów powinny być rzeczywiście „nowe”, to znaczy inne, niż powoływane poprzednio.

Skład orzekający

Teresa Bielska-Sobkowicz

przewodniczący, sprawozdawca

Irena Gromska-Szuster

członek

Marian Kocon

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wnoszenia skargi kasacyjnej, doręczania pism procesowych oraz zasad przyznawania zwolnienia od kosztów sądowych dla osób prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania przez spółkę braku środków na koszty sądowe i nieprzedstawienia wystarczająco nowych dowodów w ponownym wniosku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące skargi kasacyjnej i zwolnienia od kosztów sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć.

“Kiedy brak środków na koszty sądowe może zamknąć drogę do Sądu Najwyższego? Analiza orzeczenia w sprawie IV CZ 51/07.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów

Drafting pism i dokumentów

Odpowiedzi na pytania prawne

Pogłębiona analiza z doktryny

Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

skarga kasacyjna koszty sądowe zwolnienie od kosztów braki formalne Sąd Najwyższy postępowanie zażaleniowe

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony

Sygn. akt IV CZ 51/07

POSTANOWIENIE

Dnia 26 września 2007 r.
Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
(przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Irena Gromska-Szuster
SSN Marian Kocon

w sprawie z powództwa B. Spółki z o.o. w W.
przeciwko […] Bank SA w W.
o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 26 września 2007 r.,
zażalenia strony powodowej
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 13 marca 2007 r.,

oddala zażalenie

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 13 marca 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę
kasacyjną powoda B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w uzasadnieniu
podając, że powód nie wykonał w zakreślonym terminie zarządzenia z dnia 8 lutego
2007 r. do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie
brakującego odpisu oraz jej opłacenia.
W zażaleniu od powyższego postanowienia powód zarzucił naruszenie art.
3986 § 2 k.p.c., wywodząc, że odpis skargi strona przesłała listem poleconym,
o czym świadczy dowód nadania go w placówce pocztowej, zaś odmowa
przyznania zwolnienia od kosztów sądowych była w świetle sytuacji majątkowej
strony bezzasadna i pozbawiała ją, mimo korzystania ze zwolnienia od kosztów
sądowych w postępowaniu przed sądem pierwszej i drugiej instancji, prawa do
kontroli kasacyjnej. Wskazując na powyższe zarzuty i ich uzasadnienie, powód
wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie zażalenia
na postanowienie Sądu Apelacyjnego oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów
sądowych w zakresie opłaty od skargi kasacyjnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarżący trafnie podnosił, że doręczył w terminie odpis skargi kasacyjnej.
Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych doręczono pełnomocnikowi powoda
w dniu 8 lutego 2007 r. (k. 244); przedstawiając kopię pocztowego dowodu nadania
(k. 251) powód wykazał, że odpis skargi kasacyjnej został nadany w Urzędzie
Pocztowym W. 1 dnia 15 lutego 2007 r., co zgodnie art. 165 § 2 k.p.c. jest
równoznaczne z wniesieniem go w tym dniu do sądu.
Pomimo
tego
zażalenie
nie
zasługiwało
na
uwzględnienie.
Przy rozpoznawaniu
zażalenia
na
postanowienie
sądu
drugiej
instancji
odrzucające skargę kasacyjną wobec jej nieopłacenia, kognicją Sądu Najwyższego
objęty jest także wniosek skarżącego o zbadanie prawidłowości rozstrzygnięcia
w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek został

3
złożony, trzeba zatem zwrócić uwagę, że dla uzasadnienia wniosku o zwolnienie od
kosztów
sądowych
skarżący
złożył
jedynie
oświadczenie,
że
posiada
nieruchomość, nie posiada natomiast majątku ruchomego. Do oświadczenia tego
nie dołączono żadnych dowodów, w postaci bilansu spółki, wyciągu z kont
bankowych, czy też innych, obrazujących sytuację majątkową spółki. Trafnie uznał
Sąd Apelacyjny, że nie zostało wykazane, że skarżący nie ma wystarczających
środków na uiszczenie kosztów sądowych. Zgodnie z art. 103 u.o.k.s., zwolnienie
od kosztów sądowych może być przyznane osobie prawnej jeżeli wykazała, że nie
ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. W sytuacji, gdy strona składająca
taki wniosek nie złoży jakiegokolwiek dowodu na potwierdzenie tego faktu, lub nie
poda jakichkolwiek informacji w tym zakresie, należy ją wezwać do usunięcia tego
braku w trybie art. 126 § 1 pkt 3 k.p.c. W niniejszej sprawie jednak nie istniała
potrzeba wydawania zarządzenia w tym przedmiocie, bowiem informacja dotycząca
sytuacji majątkowej spółki została złożona, tyle tylko, że poza dowodem
z oświadczenia prezesa zarządu spółki żadnego innego dowodu na potwierdzenie
potrzeby uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych nie złożono. W tej sytuacji
Sąd Apelacyjny miał podstawy do uznania, że twierdzenie o braku dostatecznych
środków na uiszczenie kosztów sądowych nie zostało udowodnione. Dowody
w postaci bilansu, rachunku zysków, deklaracji CIT i VAT, zaświadczenia
bankowego, oświadczeń zarządu i raportów kasowych zostały złożone już po
wydaniu zaskarżonego postanowienia, są więc spóźnione. Nawet gdyby traktować
ich złożenie jako ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (takiego
jednak skarżący nie złożył), to należy zwrócić uwagę na następujące kwestie.
Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie przychyla się
do poglądu przedstawionego w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2006 r., IV CZ
45/06 (LEX nr 187060), zgodnie z którym ponowny wniosek o zwolnienie
od kosztów
sądowych,
złożony
przed
upływem
terminu
wyznaczonego
do uiszczenia kosztów po prawomocnej odmowie uwzględnienia pierwszego
wniosku, przerywa bieg tego terminu. Jednakże okoliczności przytaczane na
uzasadnienie nowego wniosku o zwolnienie od kosztów powinny być rzeczywiście
„nowe”, to znaczy inne, niż powoływane poprzednio. Nie uzasadniają zatem
ponowienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, w świetle art. 103 u.k.s.c.,

4
te same argumenty, na które strona powoływała się przy rozpoznaniu
poprzedniego, prawomocnie oddalonego wniosku, nawet jeśli są one poparte
nowymi dowodami; nowe okoliczności, które uzasadniałyby kolejny wniosek
o zwolnienie od kosztów, powinny natomiast wynikać z pogorszenia się sytuacji
majątkowej strony w czasie, jaki przypada od złożenia poprzedniego wniosku.
Trzeba zatem wskazać, że wraz ze skargą kasacyjną powód składał wniosek
o zwolnienie od kosztów sądowych (k. 213), składając pisemne oświadczenie
(k. 219) na okoliczność posiadania nieruchomości i brak majątku ruchomego.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu drugiej instancji do uzupełnienia braku
formalnego w postaci opłaty od skargi kasacyjnej po oddaleniu wniosku
o zwolnienie od kosztów sądowych pełnomocnik skarżącego przedstawił to samo
pismo, z uzupełnieniem jedynie o sprawozdanie finansowe i deklaracje podatkowe
sporządzone na dzień 30 listopada 2006 r., zaświadczenie Banku […],
oświadczenie Zarządu powoda o posiadanych rachunkach bankowych i raporty
kasowe (k. 227-238). Powyższe okoliczności nie są „nowe” — oświadczenie
bowiem, że powodowa spółka nie posiada żadnego majątku ruchomego, oznacza,
że aktywa spółki stanowi wyłącznie nieruchomość i właściwie tę samą okoliczność
żalący udokumentował Sądowi przez przedstawienie nowych dokumentów. Powód
nie wykazał natomiast, że od rozpoznania poprzedniego wniosku o zwolnienie od
kosztów sądowych pogorszyła się jego sytuacja majątkowa, co dodatkowo wpłynęło
na brak możliwości uiszczenia wpisu.
Mając na względzie powyższe, zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie
art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI