Orzeczenie · 2025-12-22

I NZ 32/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-12-22
SNAdministracyjnekoncesjeWysokanajwyższy
koncesjaprawo energetycznepostępowanie administracyjnesąd najwyższysąd apelacyjnynierozpoznanie istoty sprawykontrola instancyjna

Sąd Najwyższy w niniejszym postanowieniu uchylił w całości wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który wcześniej uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła zmiany decyzji koncesyjnej wydanej przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) na rzecz W. L. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżoną decyzję, jednak Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy z powodu błędów w sentencji i uzasadnieniu wyroku, w szczególności dotyczących wskazania punktów koncesji, które miały ulec zmianie. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na to postanowienie, stwierdził, że Sąd Apelacyjny nieprawidłowo zastosował przepis art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że nierozpoznanie istoty sprawy ma miejsce tylko w ściśle określonych przypadkach, a wady orzeczenia sądu pierwszej instancji, takie jak błędy w wykładni prawa materialnego czy procesowego, nie uzasadniają uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli sąd pierwszej instancji zbadał materialną podstawę żądania i merytoryczne zarzuty strony. W ocenie Sądu Najwyższego, Sąd Okręgowy rozpoznał istotę sprawy, dokonując ustaleń faktycznych i oceny prawnej żądania powoda, a kwestia prawidłowości tej oceny powinna być przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez Sąd Apelacyjny, a nie podstawą do kasacji. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących nierozpoznania istoty sprawy przez sąd drugiej instancji oraz zakresu kontroli zażaleniowej orzeczeń kasatoryjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki kontroli orzeczeń kasatoryjnych w polskim postępowaniu cywilnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. poprzez uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd drugiej instancji nieprawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, dokonując ustaleń faktycznych i oceny prawnej żądania powoda. Wady orzeczenia sądu pierwszej instancji, takie jak błędy w sentencji czy uzasadnieniu, nie stanowią podstawy do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli sąd pierwszej instancji zbadał materialną podstawę żądania i merytoryczne zarzuty strony.

Czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, uchylając decyzję Prezesa URE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy dokonał ustaleń faktycznych i oceny prawnej żądania zgłoszonego w odwołaniu, a uchylenie decyzji Prezesa URE było zgodne z istotą sporu zakwestionowanym w odwołaniu. Kwestia prawidłowości tej oceny jest wtórna i powinna być przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez sąd drugiej instancji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
pozwanego

Strony

NazwaTypRola
W. L.osoba_fizycznapowód
Prezes Urzędu Regulacji Energetykiorgan_państwowypozwany

Przepisy (21)

Główne

k.p.c. art. 386 § 1 i 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 15 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw art. 16 § 1 i 2

p.e. art. 30 § 1

Prawo energetyczne

p.e. art. 3 § 3b

Prawo energetyczne

u.s.d.g. art. 47

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

u.s.d.g. art. 48 § 1

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

p.e. art. 23 § 2 pkt 1

Prawo energetyczne

p.e. art. 37 § 1 pkt 5

Prawo energetyczne

p.e. art. 1 § 2

Prawo energetyczne

p.e. art. 3 § 15

Prawo energetyczne

p.e. art. 50

Prawo energetyczne

u.s.d.g. art. 63

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

k.p.c. art. 479 § 53 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 384

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny niezasadnie uznał, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy. • Wady orzeczenia sądu pierwszej instancji nie uzasadniają uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli sąd pierwszej instancji zbadał materialną podstawę żądania i merytoryczne zarzuty strony. • Sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, dokonując ustaleń faktycznych i oceny prawnej żądania powoda.

Odrzucone argumenty

Sąd Apelacyjny prawidłowo uznał, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy z powodu błędów w sentencji i uzasadnieniu wyroku.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy bada jedynie to, czy sąd ten prawidłowo zastosował art. 386 § 2 lub § 4 k.p.c. • Prawidłowość merytorycznego poglądu prawnego sądu drugiej instancji, odnoszącego się do materii będącej przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie, pozostaje zasadniczo poza zakresem kontroli zażaleniowej, z wyjątkiem oceny, czy miała miejsce nieważność postępowania. • Do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, gdy sąd zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony, bezpodstawnie przyjmując, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie. • To, że w ocenie Sądu odwoławczego określone ustalenia i ocena prawna zostały przeprowadzone w sposób niekompletny lub błędny, nie jest równoznaczne z nierozpoznaniem istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c.

Skład orzekający

Marek Dobrowolski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nierozpoznania istoty sprawy przez sąd drugiej instancji oraz zakresu kontroli zażaleniowej orzeczeń kasatoryjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki kontroli orzeczeń kasatoryjnych w polskim postępowaniu cywilnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest nierozpoznanie istoty sprawy, co często pojawia się w praktyce prawniczej i ma kluczowe znaczenie dla przebiegu postępowań sądowych.

Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania?

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst