II CZ 18/18

Sąd Najwyższy2018-04-20
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaterminy procesoweskarga o wznowieniepodrobienie dokumentuzasiedzenieSąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania z powodu uchybienia terminu.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które oddaliło wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania i odrzuciło samą skargę jako spóźnioną. Skarżąca zarzucała podrobienie dokumentu, jednak sąd uznał, że dowiedziała się o podstawie wznowienia już w toku pierwotnego postępowania, co skutkowało uchybieniem trzymiesięcznego terminu. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie K. C. na postanowienie Sądu Okręgowego w P., które oddaliło jej wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania oraz odrzuciło tę skargę jako spóźnioną. Skarżąca domagała się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem w sprawie o zasiedzenie, wskazując jako podstawę art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. (podrobienie dokumentu). Twierdziła, że doszło do podrobienia postanowienia Sądu Rejonowego w M. poprzez błędne oznaczenie nieruchomości. Sąd Okręgowy uznał jednak, że skarżąca dowiedziała się o podstawie wznowienia już w toku pierwotnego postępowania o zasiedzenie, co skutkowało uchybieniem trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi (art. 407 § 1 k.p.c.). Wniosek o przywrócenie terminu oddalono z powodu niewykazania braku winy w jego przekroczeniu. Sąd Najwyższy, analizując zażalenie, stwierdził, że skarżąca nie wniosła o kontrolę postanowienia oddalającego wniosek o przywrócenie terminu, a jedynie kwestionowała prawidłowość ustalenia złożenia zażalenia z opóźnieniem. Podkreślono, że bieg terminu z art. 407 § 1 k.p.c. rozpoczyna się z dniem powzięcia wiedzy o okolicznościach uprawdopodabniających podrobienie dokumentu, a nie z dniem uzyskania pewności. Skoro skarżąca miała wiedzę o wątpliwościach dotyczących oznaczenia nieruchomości już w 2014 r., niezachowanie terminu było oczywiste. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Termin rozpoczyna bieg od dnia powzięcia wiedzy o okolicznościach uprawdopodabniających podrobienie dokumentu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo wyjaśnił, że dla biegu terminu z art. 407 § 1 k.p.c. kluczowe jest dowiedzenie się o okolicznościach wskazujących na możliwość podrobienia dokumentu, a nie uzyskanie definitywnej pewności co do tego faktu. Skoro skarżąca miała taką wiedzę już w toku pierwotnego postępowania, termin został przez nią uchybiony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

uczestnicy postępowania (przeciwnicy skarżącej K. C.)

Strony

NazwaTypRola
K. C.osoba_fizycznaskarżąca
W. Z.osoba_fizycznawnioskodawca
J. M.osoba_fizycznauczestnik
W. M.osoba_fizycznauczestnik
J. M.osoba_fizycznauczestnik
B. W.osoba_fizycznauczestnik
E. W.osoba_fizycznauczestnik
Z. T.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 403 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 407 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 14

Kodeks postępowania cywilnego

Dz.U. 2016, poz. 1714 art. 16 § 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchybienie trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, liczonego od dnia powzięcia wiedzy o okolicznościach uprawdopodabniających podrobienie dokumentu. Brak wniosku o poddanie kontroli postanowienia oddalającego wniosek o przywrócenie terminu, co ogranicza zakres rozpoznania zażalenia.

Odrzucone argumenty

Zarzut podrobienia dokumentu jako podstawa wznowienia postępowania. Błąd w ustaleniach faktycznych Sądu Okręgowego skutkujący przyjęciem przekroczenia terminu.

Godne uwagi sformułowania

„dowiedzenie się o podstawie wznowienia” oznacza powzięcie wiedzy o okolicznościach uprawdopodabniających, a nie wykazujących, że do podrobienia dokumentu doszło bieg terminu z art. 407 § 1 k.p.c. rozpoczyna się z dniem, w którym strona dowiedziała się o podrobieniu lub sfałszowaniu dokumentu, co nie jest tożsame z uzyskaniem przez stronę pewności co do jego podrobienia lub przerobienia Chodzi tu zatem o dowiedzenie się o okolicznościach uprawdopodabniających fakt podrobienia lub sfałszowania dokumentu

Skład orzekający

Henryk Pietrzkowski

przewodniczący

Józef Frąckowiak

członek

Anna Owczarek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania z powodu podrobienia dokumentu oraz zasady rozpoznawania zażalenia na postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wznowieniem postępowania i terminami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z terminami w postępowaniu cywilnym, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera elementów zaskakujących dla szerszej publiczności.

Kiedy zaczyna biec termin na wznowienie postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową kwestię.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 18/18
POSTANOWIENIE
Dnia 20 kwietnia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)
‎
SSN Józef Frąckowiak
‎
SSN Anna Owczarek (sprawozdawca)
w sprawie ze skargi K. C.
‎
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem
Sądu Okręgowego w P. z dnia 3 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV Ca (…)
‎
wydanym w sprawie z wniosku W. Z.
‎
przy uczestnictwie K. C., J. M., W. M., J. M., B. W., E. W. i Z. T.
‎
o zasiedzenie,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 20 kwietnia 2018 r.,
‎
zażalenia uczestniczki postępowania K. C.
na postanowienie Sądu Okręgowego w P.
‎
z dnia 28 listopada 2017 r., sygn. akt IV Ca
(…)
,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 28 listopada 2017 r. Sąd Okręgowy w P. oddalił wniosek K. C. o przywrócenie terminu do złożenia skargi o  wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w P. z dnia 3 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV CA (…) oraz odrzucił skargę K. C. o wznowienie postępowania wniesioną w tej sprawie jako spóźnioną.
Sąd wskazał, że skarżąca powołała podstawę wznowienia z art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. twierdząc, że doszło do podrobienia postanowienia Sądu Rejonowego w M. z dnia 1 września 2011 r., sygn. akt I NS (…), poprzez błędne oznaczenie nieruchomości, której dotyczył wniosek W. Z. o stwierdzenie zasiedzenia. Podniosła, że o tym fakcie dowiedziała się w chwili zapoznania z treścią wniosku o stwierdzenie zasiedzenia, wszczynającego postępowanie, w którym uczestniczyła, błędnie jednak wskazując jego datę jako „27 marca 2017 r.” zamiast „27 marca 2014 r.” Zdaniem Sądu skarżąca nie zachowała trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi, bowiem „dowiedzenie się o podstawie wznowienia” oznacza powzięcie wiedzy o okolicznościach uprawdopodobniających, a nie wykazujących, że do podrobienia dokumentu doszło (art. 407 § 1 k.p.c.). Skoro okoliczność mająca uzasadniać wznowienie była jej znana w toku postępowania, powinna być już wówczas zgłoszona i odpowiednio wykazana. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania został oddalony wobec niewykazania przesłanki braku zawinienia.
Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie w całości, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, skutkujący przyjęciem, że doszło do przekroczenia terminu na złożenie skargi przewidzianego w art. 407 § 1 k.p.c., a tym samym bezpodstawnie odstąpiono od zbadania istoty sprawy.
Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 22 stycznia 2018 r. odrzucił zażalenie w części zaskarżającej oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania jako niedopuszczalne.
Sąd Najwyższy zważył:
Zażalenie nie zawiera wniosku o poddanie kontroli w trybie art. 380 w zw. z art. 13 §
2 k.p.c. postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 listopada 2017 r., którym oddalono wniosek K. C. o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Oznacza to, że ocena zasadności zażalenia musi ograniczać się do zarzutu kwestionującego prawidłowość ustalenia złożenia go z opóźnieniem. S
kargę o wznowienie wnosi się w terminie trzymiesięcznym, przy czym termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia (art. 407 § 1 k.c.). Skoro podstawa wznowienia była znana skarżącej już w toku postępowania, którego wznowienia dochodzi, gdyż powzięcie wiedzy o oznaczeniu nieruchomości i istniejących w tym zakresie wątpliwości powinno nastąpić już w 2014 r. niezachowanie terminu jest oczywiste, a odrzucenie skargi prawidłowe.
Judykatura zgodnie przyjmuje, że bieg terminu z art. 407 § 1 k.p.c. rozpoczyna się z dniem, w którym strona dowiedziała się o podrobieniu lub sfałszowaniu dokumentu, co nie jest tożsame z uzyskaniem przez stronę pewności co do jego podrobienia lub przerobienia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2013 r., II PZ 13/13, nie publ.). Chodzi tu zatem o dowiedzenie się o okolicznościach uprawdopodabniających fakt podrobienia lub sfałszowania dokumentu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2008 r., III CZ 20/08, nie publ.), a takie okoliczności bez wątpienia wystąpiły po stronie skarżącej jeszcze w toku postępowania o zasiedzenie.
Z tych względów
Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
14
w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c. oddalił zażalenie. O wynagrodzeniu ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącej orzeczono
zgodnie z § 16 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 3 października 2016 r. w
sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2016, poz. 1714).
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI