IV CZ 48/13

Sąd Najwyższy2013-06-13
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
zażaleniesąd najwyższysąd okręgowysąd apelacyjnywłaściwość sąduprzekazanie sprawypostępowanie międzyinstancyjnespadki

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu zażalenia, uznając, że sąd niewłaściwy powinien przekazać sprawę sądowi właściwemu, a nie odrzucać środek odwoławczy.

Uczestniczka postępowania zaskarżyła postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające jej apelację. Zażalenie na to postanowienie zostało odrzucone przez Sąd Okręgowy jako niedopuszczalne, ponieważ zostało skierowane do niewłaściwego sądu (Sądu Apelacyjnego zamiast Sądu Najwyższego). Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów (III CZP 91/12), zgodnie z którą sąd niewłaściwy powinien przekazać zażalenie sądowi właściwemu.

Sprawa dotyczyła zażalenia uczestniczki postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w R., które odrzuciło jej apelację w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd Okręgowy następnie odrzucił zażalenie uczestniczki na to postanowienie, uznając je za niedopuszczalne, ponieważ zostało skierowane do niewłaściwego sądu (Sądu Apelacyjnego zamiast Sądu Najwyższego), zgodnie z art. 373 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. Uczestniczka wniosła kolejne zażalenie do Sądu Najwyższego, przyznając się do błędu w skierowaniu poprzedniego zażalenia, ale argumentując, że nie powinno to skutkować jego odrzuceniem. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 394^1 § 2 k.p.c. oraz uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 15 maja 2013 r. (sygn. akt III CZP 91/12), uznał, że sąd niewłaściwy, do którego skierowano zażalenie, powinien je przekazać do rozpoznania sądowi właściwemu na podstawie art. 200 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 i art. 397 § 2 k.p.c. W związku z tym Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie i uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd niewłaściwy, do którego skierowano zażalenie, powinien je przekazać do rozpoznania sądowi właściwemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów (III CZP 91/12) oraz odpowiednie stosowanie art. 200 § 1 k.p.c. do sytuacji, w której środek odwoławczy został skierowany do sądu niewłaściwego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

uczestniczka postępowania M. E. K.

Strony

NazwaTypRola
B. E. K.innewnioskodawca
M. E. K.inneuczestniczka postępowania
in.inneuczestnik postępowania

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 394^1 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 200 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stosuje się odpowiednio do sytuacji, w której środek odwoławczy został skierowany do sądu niewłaściwego do jego rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^16

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd niewłaściwy powinien przekazać sprawę sądowi właściwemu, a nie odrzucać środek odwoławczy. Zażalenie do Sądu Najwyższego jest dopuszczalne na podstawie art. 394^1 § 2 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Zażalenie skierowane do niewłaściwego sądu powinno zostać odrzucone jako niedopuszczalne.

Godne uwagi sformułowania

sąd niewłaściwy, do którego skierowano zażalenie, przekazuje je do rozpoznania Sądowi właściwemu dopuszczalność zażalenia na postanowienie Sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

przewodniczący

Marian Kocon

członek

Zbigniew Kwaśniewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przekazywania spraw przez sądy niewłaściwe oraz dopuszczalności zażaleń do Sądu Najwyższego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z zażaleniem na postanowienie sądu drugiej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą właściwości sądu i przekazywania spraw, co jest kluczowe dla praktyków prawa procesowego.

Sąd Najwyższy: Błąd w adresie zażalenia nie zawsze oznacza jego odrzucenie!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 48/13 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 13 czerwca 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) 
SSN Marian Kocon 
SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z wniosku B. E. K. 
przy uczestnictwie M. E. K. i in.,  
o stwierdzenie nabycia spadku, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 13 czerwca 2013 r., 
zażalenia uczestniczki postępowania M. E. K.  
na postanowienie Sądu Okręgowego w R. 
z dnia 18 lutego 2013 r.,  
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
 
Uczestniczka postępowania  zaskarżyła  zażaleniem, skierowanym do Sądu 
Apelacyjnego, za pośrednictwem Sądu Okręgowego, postanowienie Sądu 
Okręgowego z dnia 29 listopada 2012 r. odrzucające jej apelację w sprawie 
o stwierdzenie nabycia spadku.  
Zażalenie to odrzucił Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 18 lutego 
2013 r. wydanym na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 
k.p.c. Uznał zażalenie za niedopuszczalne, wobec skierowania go przez adwokata 
do niewłaściwego Sądu, ponieważ Sądem właściwym do jego rozpoznania nie był 
Sąd Apelacyjny, ale Sąd Najwyższy na podstawie art. 13 § 2  k.p.c.   
Ostatnio wymienione postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające 
zażalenie  zaskarżyła  uczestniczka  postępowania zażaleniem  skierowanym  do 
Sąd Najwyższego za pośrednictwem Sądu Okręgowego, wnosząc o uchylenie tego 
postanowienia i rozpoznanie jej zażalenia na postanowienie z dnia 29 listopada 
2012 r. odrzucające jej apelację. Żaląca przyznała, że dopuściła się oczywistej   
pomyłki wnosząc poprzednie zażalenie do niewłaściwego Sądu, co jednak nie 
powinno skutkować jego odrzuceniem.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:    
Zażalenie do Sądu Najwyższego jest dopuszczalne na podstawie art. 3941 
§ 2 k.p.c., ponieważ zostało wniesione w sprawie kasacyjnej na postanowienie  
Sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie.  
W judykaturze istniała rozbieżność stanowisk w kwestii możliwości  
odrzucenia zażalenia skierowanego do niewłaściwego Sądu  przez profesjonalnego 
pełnomocnika procesowego. Rozbieżność ta poskutkowała przekazaniem przez 
zwykły skład Sądu Najwyższego postanowieniem z dnia 20 września 2012 r. 
zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia składowi powiększonemu Sądu 
Najwyższego. 
 
Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów podjął w dniu 15 maja 2013 r. 
(sygn. akt III CZP 91/12) uchwałę tej treści, że sąd niewłaściwy, do którego 

 
3 
skierowano zażalenie, przekazuje je do rozpoznania Sądowi właściwemu (art. 200 
§ 1 w związku z art. 391 § 1 i art. 397 § 2 k.p.c.). 
 
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela to rozstrzygnięcie, uznając, 
że art. 200 § 1 k.p.c. stosuje się odpowiednio do sytuacji, w której środek 
odwoławczy został skierowany do sądu niewłaściwego do jego rozpoznania. 
Sąd, do którego zażalenie to wniesiono i który wydał zaskarżone postanowienie, po 
wykonaniu wymaganych czynności w postępowaniu międzyinstancyjnym, powinien 
więc przedstawić to zażalenie Sądowi Apelacyjnemu do którego skierował 
je skarżący, a  tenże Sąd Apelacyjny - jeżeli stwierdzi swą niewłaściwość - 
przekaże je do rozpoznania sądowi właściwemu, ponieważ z mocy art. 200 § 1 
k.p.c. podstawę przekazania sprawy, decyzją procesową wydaną tylko w formie 
postanowienia, stanowi stwierdzenie przez sąd swej niewłaściwości. 
 
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie i orzekł jak 
w  sentencji na podstawie art. 39816 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 13 § 2 
k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI