IV CZ 48/12

Sąd Najwyższy2012-09-05
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty postępowaniazażalenieSąd Najwyższypostępowanie zabezpieczającedopuszczalność zażaleniak.p.c.

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie na postanowienie sądu okręgowego w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego, uznając je za niedopuszczalne.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 17 października 2011 r. w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie to, mimo że dotyczyło kosztów, nie było postanowieniem o kosztach procesu w rozumieniu art. 394¹ § 1 pkt 1 k.p.c., a zatem zażalenie do Sądu Najwyższego było niedopuszczalne. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie.

Sąd Najwyższy w składzie sędziów Krzysztofa Pietrzykowskiego (przewodniczącego), Anny Owczarek (sprawozdawcy) i Bogumiły Ustjanicz rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 września 2012 r. zażalenie pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 17 października 2011 r. Postanowieniem z dnia 17 października 2011 r. Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w przedmiocie zabezpieczenia, udzielając powodowi W. P. zabezpieczenia poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego i zasądzając od małoletniego wierzyciela D. P. kwotę 630 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Strona pozwana zaskarżyła to postanowienie w części dotyczącej kosztów, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy k.p.c. obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, stwierdził, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje w ściśle określonych przypadkach, jako wyjątek od reguły niedopuszczalności kontroli instancyjnej. Sąd uznał, że postanowienie o kosztach postępowania zażaleniowego, zapadłe w postępowaniu incydentalnym w trakcie postępowania rozpoznawczego, nie może być uznane za postanowienie o kosztach procesu w rozumieniu art. 394¹ § 1 pkt 1 k.p.c. Wykładnia językowa tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że przedmiotem zaskarżenia mogą być wyłącznie postanowienia rozstrzygające o zwrocie kosztów procesu w orzeczeniu kończącym postępowanie. Z tych względów, na podstawie art. 394¹ § 3 w zw. z art. 398⁶ § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o kosztach postępowania zażaleniowego, zapadłe w postępowaniu incydentalnym w trakcie postępowania rozpoznawczego, nie może być uznane za postanowienie o kosztach procesu w rozumieniu art. 394¹ § 1 pkt 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na wykładni językowej art. 394¹ § 1 pkt 1 k.p.c., zgodnie z którą przedmiotem zaskarżenia mogą być wyłącznie postanowienia rozstrzygające o zwrocie kosztów procesu w orzeczeniu kończącym postępowanie. Postanowienie o kosztach postępowania zażaleniowego, zapadłe w postępowaniu incydentalnym, nie spełnia tego kryterium i nie podlega rozszerzającej wykładni.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

pozwana (w zakresie dopuszczalności zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
W. P.osoba_fizycznapowód
małoletnia D. P.osoba_fizycznapozwana
D. P.osoba_fizycznaprzedstawiciel ustawowy pozwanej

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 394¹ § § 1 i § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje jako wyjątek na ściśle określone postanowienia sądu drugiej instancji, w tym postanowienia co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis ten nie podlega wykładni rozszerzającej.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia zażalenia.

k.p.c. art. 398⁶ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad zwrotu kosztów procesu.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie.

k.p.c. art. 745

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postanowienia o kosztach w postępowaniu zabezpieczającym.

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 9 § ust. 6

Określa datę wejścia w życie zmian i stosowanie przepisów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o kosztach postępowania zażaleniowego, zapadłe w postępowaniu incydentalnym, nie jest postanowieniem o kosztach procesu w rozumieniu art. 394¹ § 1 pkt 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego było dopuszczalne do Sądu Najwyższego na podstawie art. 394¹ § 1 pkt 1 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

nie może być uznane za postanowienie co do kosztów procesu w rozumieniu art. 394¹ § 1 pkt 1 k.p.c. Przedstawione Sądowi Najwyższemu postanowienie wydane zostało w postępowaniu zażaleniowym. Wykładnia językowa zwrotu „postanowienie co do kosztów procesu” nie pozostawia zaś wątpliwości co do tego, że przedmiotem zaskarżenia mogą być wyłącznie postanowienia zarówno o charakterze zasądzającym jak i oddalającym ewentualne wnioski, które rozstrzygają o zwrocie kosztów procesu w orzeczeniu kończącym postępowanie nie podlega wykładni rozszerzającej

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

przewodniczący

Anna Owczarek

sprawozdawca

Bogumiła Ustjanicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienia o kosztach postępowania zażaleniowego zapadłe w postępowaniu incydentalnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.c. dotyczących kosztów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością zażalenia, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy zażalenie na koszty nie jest zażaleniem? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 630 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 48/12 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 5 września 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący) 
SSN Anna Owczarek (sprawozdawca) 
SSN Bogumiła Ustjanicz 
 
 
w sprawie z powództwa W. P. 
przeciwko małoletniej D. P. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego D. 
P. 
o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 5 września 2012 r., 
zażalenia pozwanej  
na postanowienie Sądu Okręgowego w G. 
z dnia 17 października 2011 r.,  
 
 
odrzuca zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 17 października 2011 r., wydanym w 
sprawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, zmienił zaskarżone 
postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 18 kwietnia 2011 r. w przedmiocie 
zabezpieczenia w ten sposób, że udzielił powodowi W. P. zabezpieczenia poprzez 
zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika 
Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. oraz zasądził od małoletniego wierzyciela 
D. P. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego D. P. na rzecz powoda 
kwotę 630 zł w tym kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego 
tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.  
Powyższe postanowienie w części dotyczącej orzeczenia o kosztach 
postępowania zaskarżyła zażaleniem strona pozwana. Zarzucając naruszenie 
przepisów postępowania, tj. art. 745 k.p.c. oraz art. 98 § 1 w zw. z art. 397 § 2 
w  zw. z art. 108 § 1 k.p.c. poprzez błędne rozstrzygnięcie o kosztach 
postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie 
skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w tym zakresie 
i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. 
Sąd Najwyższy zważył: 
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w dniu 17 października 2011 r., 
co oznacza że zastosowanie mają przepisy kodeksu cywilnego w brzmieniu 
obowiązującym w tej dacie (art. 9 ust. 6 ustawy z dnia 16 września 2011 r. 
o  zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, 
Dz. U. Nr 233, poz. 1381). 
Zgodnie z art. 3941 § 1 i § 2 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego 
przysługiwało, jako wyjątek, na postanowienia sądu drugiej instancji odrzucające 
skargę kasacyjną, skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
orzeczenia, postanowienia co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem 
rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, ponadto – w sprawach, w których 
przysługiwała skarga kasacyjna – na postanowienie sądu drugiej instancji kończące 
postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 3981 
k.p.c., a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na 
postanowienie sądu pierwszej instancji. Przedstawione Sądowi Najwyższemu 

 
3 
postanowienie wydane zostało w postępowaniu zażaleniowym. Zawarte w nim 
rozstrzygnięcie 
o 
kosztach 
postępowania 
zabezpieczającego, 
jakkolwiek 
nieprawidłowe, nie może być uznane za postanowienie co do kosztów procesu 
w rozumieniu art. 3941 § 1 pkt 1 k.p.c. Zapadło ono bowiem w postępowaniu 
incydentalnym w trakcie postępowania rozpoznawczego. Wskazany przepis prawa 
procesowego, jako odstępstwo od reguły niedokonywania kontroli instancyjnej 
przez Sąd Najwyższy, nie podlega wykładni rozszerzającej. Wykładnia językowa 
zwrotu „postanowienie co do kosztów procesu” nie pozostawia zaś wątpliwości co 
do tego, że przedmiotem zaskarżenia mogą być wyłącznie postanowienia zarówno 
o charakterze zasądzającym jak i oddalającym ewentualne wnioski, które 
rozstrzygają o zwrocie kosztów procesu w orzeczeniu kończącym postępowanie 
(art. 108 § 1 w zw. z art. 98 k.p.c.) – por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 
22 września 2011r., V CZ 63/11, nie publ. Takie rozstrzygnięcie bowiem, mimo 
zamieszczenia w wyroku, ma charakter autonomiczny. O kosztach postępowania 
zażaleniowego, toczącego się w postępowaniu zabezpieczającym w trakcie 
postępowania rozpoznawczego, sąd powinien postanowić dopiero w orzeczeniu 
kończącym postępowanie w sprawie (art. 745 k.p.c.). Naruszenie tego przepisu nie 
jest wystarczająca podstawą dla przyjęcia dopuszczalności zaskarżenia. 
Z tych względów zażalenie w oparciu o art. 3941 § 3 w zw. z art. 3986 § 3 
k.p.c. podlega odrzuceniu.   
 
 
 
 
 
 
db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI