IV CZ 48/08

Sygn. akt IV CZ 48/08 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 3 lipca 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) 
SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) 
SSN Krzysztof Strzelczyk 
 
w sprawie z powództwa J. M. 
przeciwko Gminnej Spółce Wodnej w A. 
o ustalenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 lipca 2008 r., 
zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 21 kwietnia 
2008 r., sygn. akt I WSC (…), 
 
oddala zażalenie; 
zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 120 (sto 
dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2008 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę 
kasacyjną wniesioną przez pozwaną od wyroku tego Sądu z dnia 19 grudnia 2008 r. 
Sąd Okręgowy uznał bowiem, że zgłoszone przez powoda żądanie o ustalenie 
wygaśnięcia członkostwa w spółce wodnej stanowi sprawę o prawa majątkowe. Strona 
pozwana, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie kwestionowała 
majątkowego charakteru roszczenia i nie wskazała na niewłaściwość sądu rejonowego 
jako sądu pierwszej instancji. Wezwana do oznaczenia przedmiotu sporu, podnosiła ,że 
przedmiotem tym jest roszczenie niemajątkowe, ale jednoczenie określiła wartość 

 
 
2 
zaskarżenia na kwotę 85,80 zł. Powołując się na treść art. 3982 § 1 k.p.c., Sąd 
Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną strony pozwanej jako niedopuszczalną. 
W zażaleniu strony pozwanej na postanowienie w z dnia 21 kwietnia 2008 r., 
skarżący kwestionował stanowisko Sądu drugiej instancji i wywodził, że sprawa o 
ustalenie wygaśnięcia członkostwa w spółce wodnej ma charakter sprawy o prawa 
niemajątkowe, co oznacza ogólną dopuszczalność skargi kasacyjnej. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna jest dopuszczalna w sprawach o 
prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest nie niższa niż 
pięćdziesiąt tysięcy złotych. W orzecznictwie Sądu Najwyższego kategoria „sprawy o 
prawa majątkowe” w rozumieniu tego przepisu jest rozumiana szeroko. Do spraw tych 
mogą należeć także sprawy o ustalenie, w tym - ustalenie istnienia określonego 
stosunku członkowskiego (korporacyjnego) w określonej strukturze organizacyjnej. 
Prawami majątkowymi są prawa wywodzące się bezpośrednio ze stosunków prawnych 
obejmujących ekonomiczne interesy stron (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 
dnia 5 października 2006 r., IV CZ 74/06, nieopubl.). Sprawą majątkową jest zatem 
sprawa, w której zgłoszone przez powoda żądanie zmierza bezpośrednio do ochrony 
takich, ekonomicznych interesów strony i uczynienie zadość takiemu żądaniu ma 
bezpośredni wpływ na ukształtowanie stosunków majątkowych pomiędzy stronami (por. 
np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2006 r., V CZ 67/06, 
nieopubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2006 r., V CSK 53/05, 
nieopubl.). 
Spółka wodna jest formą organizacyjną zrzeszającą m.in. osoby fizyczne, mającą 
na celu zaspokojenie potrzeb w dziedzinie gospodarowania wodami (art. 164 ust. 1 
ustawy z dnia 18 stycznia 2001 r. - Prawo wodne, Dz. U z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze 
zm.). W art. 165 tej ustawy przewidziano sposób utworzenia spółki i uzyskania przez nią 
osobowości prawnej(chwila uprawomocnienie się decyzji starosty o zatwierdzeniu 
statutu spółki). Treść przepisów prawa wodnego oraz statut spółki wodnej przekonują o 
tym, że ze stosunkiem osobistym członkostwa w spółce wodnej wiążą się niewątpliwie 
także określone obowiązki i uprawnienia członka spółki o charakterze majątkowym [np. 
obowiązek wnoszenia składek i ponoszenia na rzecz spółki innych świadczeń 
określonych w statucie; art. 170 prawa wodnego; § 10 pkt 2 i 15 Statutu Gminnej Spółki 
Wodnej w A., k. (…) akt sprawy]. Możliwe postacie wspomnianych, innych świadczeń 
członka na rzecz pozwanej Spółki określono w § 7 pkt 4 Statutu. W § 15 Statutu 

 
 
3 
przewidziano reguły ustalania wysokości składek i innych świadczeń członków, 
możliwość ich powiększania, wykonywania zastępczego(na koszt członka) i sposób 
egzekwowania(według przepisów o egzekucji należności podatkowych, por. też art. 170 
ust. 5 prawa wodnego). W orzecznictwie Sądu Najwyższego trafnie uznano, że składka 
członka 
na 
rzecz 
spółki 
wodnej 
ma 
charakter 
świadczenia 
o 
charakterze 
cywilnoprawnym (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2004 r., II CK 
481/03, nieopubl.). Tak samo należy ocenić charakter prawny także innych świadczeń 
nakładanych na członka w statucie spółki wodnej. 
Jeżeli zatem strona powodowa zmierza do ustalenia tego, że w związku 
ze wskazanym przez nią zdarzeniem prawnym doszło do definitywnego wygaśnięcia 
stosunku członkostwa w pozwanej Spółce Wodnej, to niewątpliwie takie żądanie 
zmierza do bezpośredniego ukształtowania także stosunków majątkowych pomiędzy 
stroną powodową i pozwaną Spółką (m.in. w postaci wygaśnięcia wspomnianych 
obciążeń majątkowych członka spółki). Oznacza to, że sprawa o ustalenia istnienia 
członkostwa w spółce wodnej, działającej na podstawie przepisów w prawa wodnego z 
2001 r. ,jest sprawą o prawa majątkowe rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. Określenie 
wartości przedmiotu zaskarżenia we wniesionej skardze kasacyjnej w kwocie niższej niż 
wskazana w tym przepisie, powoduje konieczność odrzucenia tej skargi jako 
niedopuszczalnej (art. 3986 § 2 k.p.c.). 
W tej sytuacji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 
k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.). O kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzygnięto 
stosownie do postanowień art. 98 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c.