IV CZ 47/08

Sygn. akt IV CZ 47/08 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 3 lipca 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) 
SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) 
SSN Krzysztof Strzelczyk 
 
w sprawie z wniosku T. S. 
przy uczestnictwie J. S. 
o stwierdzenie nabycia spadku, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 lipca 2008 r., 
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 20 marca 
2008 r., sygn. akt I WSC (…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 20 marca 2008 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę 
kasacyjną wnioskodawcy wniesioną na postanowienie tego Sądu z dnia 28 listopada 
2007 r. Według Sądu drugiej instancji, przepisy prawa procesowego nie przewidują 
możliwości udzielania pełnomocnictwa  z datą wsteczną, w tym także w razie 
wykazania, że czynności dotychczas podejmowane przez określonego pełnomocnika są 
skuteczne i mają oparcie we wcześniej udzielonym pełnomocnictwie. Istotą 
pełnomocnictwa jest bowiem umocowanie adwokata lub radcy prawnego do 
dokonywania przyszłych czynności. Czynności już dokonane wcześniej nie mogą być 
objęte umocowaniem ani też zatwierdzone. 
W obszernym zażaleniu wnioskodawczyni podniesiono zarzuty naruszenia art. 63 
§ 1 k.c., art. 65 § 1 k.c., art. 56 k.c., art. 87 § 1 k.c., art. 871 § 1 k.p.c., art. 88 k.p.c., art. 

 
 
2 
91 k.p.c., art. 92 k.p.c., art. 3986 § 1 i 2 k.p.c. Skarżący wnosił o  uchylenie 
zaskarżonego postanowienia. Według skarżącego, wnoszący skargę kasacyjną radca 
prawny był właściwie umocowany, ponieważ pełnomocnik wnioskodawcy – w wykonaniu 
zarządzenia sądu – złożył odpowiednie umocowanie po wniesieniu skargi. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Należy stwierdzić, że skarżący nietrafnie kwestionuje stanowisko Sądu drugiej 
instancji, że pełnomocnictwo z dnia 30 grudnia 2006 r. zostało jednak udzielone w 
postępowaniu , które już zostało zakończone po wniesieniu odrzuconej skargi 
kasacyjnej (sygn. akt WSC 1/07, zarządzenie z dnia 25 lutego 2008 r.). 
Skarżący nie zaprzecza temu, że skarga kasacyjna została złożona przed 
udzieleniem umocowania pełnomocnikowi przez wnioskodawcę w dniu 13 marca 2008 r. 
Stara się natomiast umotywować stanowisko, zgodnie z którym pełnomocnictwo 
procesowe, udzielone po wniesieniu środka zaskarżenia (skargi kasacyjnej), może 
wywoływać skutek wsteczny w postaci możliwości przyjęcia faktu umocowania 
procesowego także do wcześniej podjętych czynności procesowych. Z okoliczności 
sprawy nie wynika zatem, że skarżący wniósł np. nową skargę kasacyjną po uzyskaniu 
umocowania z dnia 13 marca 2008 r. 
W orzecznictwie Sądu Najwyższego akcentuje się to, że wniesienie środków 
zaskarżenia do Sądu Najwyższego przez pełnomocnika strony powinno być połączone z 
przedstawieniem pełnomocnictwa, z którego wynika, iż w chwili wniesienia tego środka 
pełnomocnik był legitymowany do wniesienia tej czynności. Fakt takiego właśnie 
umocowania powinien być wykazany przez pełnomocnika także po wezwaniu go przez 
sąd do usunięcia braków formalnych (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 
17 września 2004 r., V CZ 90/04, nieopubl.). W uzasadnieniu tego postanowienia trafnie 
stwierdzono, że przepisy  k.p.c. nie przewidują ogólnej zasady tzw. następczego 
potwierdzania czynności procesowych, dokonywanych  bez należytego umocowania , a 
jedyne odstępstwo od tej zasady sformułowano w wyjątkowym przepisie w art. 97 k.c. 
Nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż udzielenie przez wnioskodawcę 
pełnomocnictwa procesowego z dnia 13 marca 2008 r. nastąpiło ze skutkiem 
wstecznym w tym sensie, że późniejsze czasowo umocowanie  wnoszącego skargę 
kasacyjną  rozciągnięte zostało także na czas wniesienia skargi. Takiej konstrukcji 
pełnomocnictwa procesowego nie przewidują przepisy k.p.c. Nie może jej uzasadniać 
powołaniem się na art.92 k.p.c., ponieważ wskazane  w tym przepisie określenie „czas 
trwania” umocowania odnosi się do okresu trwania umocowania pro futuro. 

 
 
3 
Należy stwierdzić, że konieczność legitymowania się przez pełnomocnika 
odpowiednim pełnomocnictwem, udzielonym przez stronę jeszcze przed wniesieniem 
środka zaskarżenia (skargi kasacyjnej) uzasadnia sam cel przepisu art. 871 § 1 k.p.c., 
wprowadzającego bezwzględny nakaz tzw., przymusu adwokacko-radcowskiego. Cel 
ten zostanie osiągnięty mianowicie wówczas, gdy  prawny stosunek pełnomocnictwa 
procesowego ukształtowany został przed wniesieniem skargi kasacyjnej, a więc gdy 
ujawniona została wcześniej wola strony złożenia w ogóle tego środka zaskarżenia i 
wola ustanowienia oznaczonego pełnomocnika reprezentującego mocodawcę w 
postępowaniu przed Sądem Najwyższym. 
Z 
przedstawionych 
względów 
Sąd 
Najwyższy 
oddalił 
zażalenie 
jako 
nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c. ).