IV CZ 46/13

Sąd Najwyższy2013-05-23
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
koszty sądowepomoc prawna z urzęduwynagrodzenie adwokatazażalenieSąd NajwyższySąd Apelacyjnypostępowanie zażalenioweTrybunał Konstytucyjny

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu apelacyjnego o odrzuceniu zażalenia pełnomocnika z urzędu na wysokość przyznanego wynagrodzenia, uznając zażalenie za dopuszczalne.

Pełnomocnik powoda, ustanowiony z urzędu, zaskarżył postanowienie sądu apelacyjnego dotyczące przyznania mu wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd apelacyjny odrzucił jego zażalenie jako niedopuszczalne. Sąd Najwyższy, powołując się na wcześniejsze uchwały SN oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego, uznał, że zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu jest dopuszczalne i uchylił zaskarżone postanowienie.

Sąd Apelacyjny przyznał pełnomocnikowi powoda, ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie w kwocie 120 zł plus VAT za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik zaskarżył to postanowienie, domagając się wyższego wynagrodzenia (6642 zł) zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie, uznając je za niedopuszczalne na podstawie art. 3941 § 1 i 2 k.p.c. Pełnomocnik wniósł zażalenie na to postanowienie, kwestionując pogląd sądu drugiej instancji o niezaskarżalności postanowienia w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za słuszne. Powołując się na uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 14/11, III CZP 2/12) oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 3/12), który stwierdził niezgodność art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. z Konstytucją w zakresie braku możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie kosztów, Sąd Najwyższy przyjął, że brak regulacji powinien zostać wypełniony przez analogię. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie sądu apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na własne uchwały oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis k.p.c. za niezgodny z Konstytucją w tym zakresie, stwierdził, że brak regulacji dopuszczającej zaskarżenie takiego postanowienia powinien zostać wypełniony przez analogię. Wbrew odmiennemu zapatrywaniu sądu apelacyjnego, zażalenie jest dopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

pełnomocnik powoda

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznapowód
Z. D.osoba_fizycznapozwany
pełnomocnik powodainnepełnomocnik

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39815 § § 1 zdanie pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 3941 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

W brzmieniu obowiązującym do 2 maja 2012 r. nie przewidywał zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem drugiej instancji. Sąd Najwyższy zastosował przepis w drodze analogii.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3981

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3942

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 § pkt 7

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 11 § pkt 25

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 19 § pkt 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dopuszczalność zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, na podstawie analogii do przepisów k.p.c. i w świetle orzecznictwa TK. Naruszenie przez Sąd Apelacyjny przepisów k.p.c. dotyczących zaskarżalności postanowień.

Odrzucone argumenty

Argument Sądu Apelacyjnego o niedopuszczalności zażalenia na postanowienie w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie nie może odmówić słuszności brak regulacji dopuszczającej zaskarżenie postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów pełnomocnika z urzędu powinien zostać wypełniony na podstawie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., stosowanego w drodze analogii

Skład orzekający

Iwona Koper

przewodniczący

Grzegorz Misiurek

sprawozdawca

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności zażalenia na postanowienia dotyczące kosztów pomocy prawnej z urzędu, nawet w sytuacji braku wyraźnego przepisu, powołując się na analogię i orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem drugiej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawami pełnomocników ustanowionych z urzędu i ich wynagrodzeniem, co jest istotne dla praktyków prawa. Orzeczenie SN potwierdza możliwość stosowania analogii w celu ochrony praw strony.

Czy pełnomocnik z urzędu może walczyć o wyższe wynagrodzenie? Sąd Najwyższy odpowiada!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 46/13 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 23 maja 2013 r. 
 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Iwona Koper (przewodniczący) 
SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) 
SSN Krzysztof Pietrzykowski 
 
 
 
w sprawie z powództwa A. K. 
przeciwko Z. D. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 23 maja 2013 r., 
zażalenia pełnomocnika powoda  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 26 lutego 2013 r.,  
 
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 5 lutego 2013 r. przyznał 
pełnomocnikowi powoda, ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie w kwocie 120 
zł, powiększone o podatek od towarów i usług w stawce 23% za sporządzenie 
opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. 
Pełnomocnik powoda zaskarżył to postanowienie zażaleniem, zarzucając 
Sądowi Apelacyjnemu naruszenie § 6 pkt 7 oraz § 11 pkt 25 w związku z § 19 pkt 1 
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie 
opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów 
nieopłaconej pomocy prawnej  udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 
ze  zm.). Powołując się na ten zarzut, wniósł o zmianę zaskarżonego 
postanowienia i przyznanie mu wynagrodzenia w kwocie 6642 zł, stosownie do § 6 
pkt 7 powołanego rozporządzenia.  
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 26 lutego 2013 r. odrzucił   
zażalenie, uznając je – w świetle art. 3941 § 1 i 2 k.p.c. – za niedopuszczalne. 
W zażaleniu na  powyższe postanowienie pełnomocnik powoda wniósł 
o  jego uchylenie, kwestionując – z powołanie się na zarzuty naruszenia art. 370 
w  związku z art. 397 k.p.c., art. 394, art. 3981 oraz art. 3942 - pogląd Sądu 
Apelacyjnego 
o 
niezaskarżalności 
postanowienia 
sądu 
drugiej 
instancji 
w  przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażaleniu nie można odmówić słuszności: 
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia  z dnia 20 maja 2011, III CZP 14/11 
(OSNC 2012, Nr 1, poz. 2) uznał, że  pełnomocnikowi ustanowionemu przez sąd 
przysługuje zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji rozstrzygające 
o  ponoszonych przez Skarb Państwa kosztach nieopłaconej pomocy prawnej 
udzielonej z urzędu. Pogląd ten został podtrzymany w uchwale z dnia 8 marca 
2012 r., III CZP 2/12, OSNC 2012, nr 10, poz. 115). Trybunał Konstytucyjny 
w  wyroku z dnia 30 października 2012 r. stwierdził natomiast, że art. 3941 § 1 pkt 2 

 
3 
k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do 2 maja 2012 r., w zakresie, w jakim nie 
przewidywał zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek 
pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów 
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postepowaniu przed sądem 
drugiej instancji, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 w związku z art. 31 
ust. 3 Konstytucji. 
Kierując się argumentami przytoczonymi w powołanych uchwałach Sądu 
Najwyższego oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego, należy przyjąć, że brak 
regulacji dopuszczającej zaskarżenie postanowienia sądu  drugiej instancji 
w  przedmiocie kosztów pełnomocnika z urzędu  powinien zostać wypełniony na 
podstawie art. 3941 § 1  pkt 2 k.p.c., stosowanego w drodze analogii. Wbrew zatem 
odmiennemu zapatrywaniu Sądu |Apelacyjnego, na postanowienie tego Sądu 
z  dnia 5 lutego 2013 r. skarżącemu przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego. 
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 zdanie 
pierwsze w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
es

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI