IV CZ 46/13

Sąd Najwyższy2013-05-23
SAOSCywilnepostępowanie cywilnenajwyższy
koszty sądowepomoc prawna z urzęduwynagrodzenie adwokatazażalenieSąd NajwyższySąd Apelacyjnyk.p.c.

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu zażalenia pełnomocnika z urzędu na wysokość przyznanego wynagrodzenia, uznając je za dopuszczalne.

Pełnomocnik powoda, ustanowiony z urzędu, zaskarżył postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące przyznanego mu wynagrodzenia za sporządzenie opinii. Sąd Apelacyjny odrzucił jego zażalenie jako niedopuszczalne. Sąd Najwyższy, powołując się na własne uchwały oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego, uznał, że zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu jest dopuszczalne, i uchylił zaskarżone postanowienie.

Sprawa dotyczyła zażalenia pełnomocnika powoda, ustanowionego z urzędu, na postanowienie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie przyznanego mu wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd Apelacyjny przyznał wynagrodzenie w kwocie 120 zł plus VAT, jednak pełnomocnik uznał je za zaniżone i zaskarżył je, domagając się kwoty 6642 zł. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie pełnomocnika, uznając je za niedopuszczalne na podstawie przepisów k.p.c. dotyczących zaskarżania postanowień sądu drugiej instancji. Pełnomocnik wniósł kolejne zażalenie, kwestionując pogląd Sądu Apelacyjnego o niezaskarżalności postanowienia w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd Najwyższy, opierając się na wcześniejszych uchwałach (III CZP 14/11, III CZP 2/12) oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2012 r. (sygn. akt K 11/12), stwierdził, że zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu jest dopuszczalne. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zażalenie jest dopuszczalne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, powołując się na swoje wcześniejsze uchwały oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisów nieprzewidujących takiego zażalenia, uznał, że lukę tę należy wypełnić w drodze analogii do przepisów dotyczących zaskarżania postanowień sądu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

pełnomocnik powoda

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznapowód
Z. D.innepozwany
pełnomocnik powodainnepełnomocnik

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 398¹⁵ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 394¹ § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394¹ § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy te, w brzmieniu obowiązującym do 2 maja 2012 r., nie przewidywały zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem drugiej instancji.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394²

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 § pkt 7

Dotyczy wysokości wynagrodzenia adwokata.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 11 § pkt 25

Dotyczy wysokości wynagrodzenia adwokata.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 19 § pkt 1

Dotyczy wysokości wynagrodzenia adwokata.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dopuszczalność zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, na podstawie analogii do przepisów k.p.c. i wyroku TK. Naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dotyczących wysokości wynagrodzenia adwokata.

Godne uwagi sformułowania

Zażaleniu nie można odmówić słuszności brak regulacji dopuszczającej zaskarżenie postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów pełnomocnika z urzędu powinien zostać wypełniony na podstawie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., stosowanego w drodze analogii.

Skład orzekający

Iwona Koper

przewodniczący

Grzegorz Misiurek

sprawozdawca

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem do sądu i kosztami pomocy prawnej z urzędu, co jest istotne dla praktykujących prawników.

Czy zażalenie na wynagrodzenie adwokata z urzędu jest zawsze dopuszczalne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 46/13 POSTANOWIENIE Dnia 23 maja 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Iwona Koper (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa A. K. przeciwko Z. D. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 maja 2013 r., zażalenia pełnomocnika powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 26 lutego 2013 r., uchyla zaskarżone postanowienie. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 5 lutego 2013 r. przyznał pełnomocnikowi powoda, ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie w kwocie 120 zł, powiększone o podatek od towarów i usług w stawce 23% za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik powoda zaskarżył to postanowienie zażaleniem, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu naruszenie § 6 pkt 7 oraz § 11 pkt 25 w związku z § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Powołując się na ten zarzut, wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie mu wynagrodzenia w kwocie 6642 zł, stosownie do § 6 pkt 7 powołanego rozporządzenia. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 26 lutego 2013 r. odrzucił zażalenie, uznając je – w świetle art. 3941 § 1 i 2 k.p.c. – za niedopuszczalne. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik powoda wniósł o jego uchylenie, kwestionując – z powołanie się na zarzuty naruszenia art. 370 w związku z art. 397 k.p.c., art. 394, art. 3981 oraz art. 3942 - pogląd Sądu Apelacyjnego o niezaskarżalności postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażaleniu nie można odmówić słuszności: Sąd Najwyższy w uchwale z dnia z dnia 20 maja 2011, III CZP 14/11 (OSNC 2012, Nr 1, poz. 2) uznał, że pełnomocnikowi ustanowionemu przez sąd przysługuje zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji rozstrzygające o ponoszonych przez Skarb Państwa kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pogląd ten został podtrzymany w uchwale z dnia 8 marca 2012 r., III CZP 2/12, OSNC 2012, nr 10, poz. 115). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2012 r. stwierdził natomiast, że art. 3941 § 1 pkt 2 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do 2 maja 2012 r., w zakresie, w jakim nie przewidywał zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postepowaniu przed sądem drugiej instancji, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Kierując się argumentami przytoczonymi w powołanych uchwałach Sądu Najwyższego oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego, należy przyjąć, że brak regulacji dopuszczającej zaskarżenie postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów pełnomocnika z urzędu powinien zostać wypełniony na podstawie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., stosowanego w drodze analogii. Wbrew zatem odmiennemu zapatrywaniu Sądu |Apelacyjnego, na postanowienie tego Sądu z dnia 5 lutego 2013 r. skarżącemu przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. es

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI