IV CZ 45/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zmienił postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, zasądzając od powódki na rzecz pozwanego kwotę 105.400 zł zamiast 15.400 zł, a w pozostałej części odrzucił zażalenie.
Pozwany wniósł zażalenie na postanowienia o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego, kwestionując zarówno koszty za pierwszą, jak i drugą instancję. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, zmienił postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, zasądzając od powódki na rzecz pozwanego kwotę 105.400 zł zamiast 15.400 zł, uwzględniając opłatę od apelacji w pełnej wysokości. W pozostałej części zażalenie, dotyczące kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji, zostało odrzucone jako niedopuszczalne na podstawie art. 394¹ § 2 k.p.c.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienia o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 4 listopada 2010 r. Pozwany kwestionował zasądzone koszty, wskazując, że poniósł znaczące opłaty za zarzuty od nakazu zapłaty (75.000 zł) i opłatę od apelacji (100.000 zł), które nie zostały w pełni uwzględnione przez Sąd Apelacyjny. Sąd Najwyższy uznał, że opłata od apelacji w kwocie 100.000 zł stanowiła koszt postępowania apelacyjnego. Sąd odwoławczy zasądził jedynie 10.000 zł tytułem opłaty od apelacji, co stanowiło wadliwość orzeczenia. W związku z tym Sąd Najwyższy, na podstawie zasady odpowiedzialności za wynik sporu (art. 98 k.p.c.), zmienił postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, zasądzając od powódki na rzecz pozwanego kwotę 105.400 zł (5.400 zł wynagrodzenia pełnomocnika + 100.000 zł opłaty od apelacji). W pozostałej części zażalenie, dotyczące kosztów postępowania przed Sądem Okręgowym, zostało odrzucone jako niedopuszczalne. Sąd Najwyższy powołał się na art. 394¹ § 2 k.p.c., zgodnie z którym zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, co wyklucza możliwość zaskarżenia postanowień dotyczących kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji, nawet jeśli zostały one zmienione przez sąd drugiej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu przysługuje tylko wtedy, gdy koszty te nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 394¹ § 2 k.p.c., który ogranicza dopuszczalność zażalenia do SN do kosztów, które nie były wcześniej rozstrzygane przez sąd pierwszej instancji. Nawet jeśli sąd drugiej instancji zmienił rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji w przedmiocie kosztów, nie otwiera to drogi do zażalenia do SN w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia o kosztach i odrzucenie zażalenia w pozostałej części
Strona wygrywająca
R. S. (pozwany)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| AV H. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powódka |
| R. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sporu.
k.p.c. art. 394¹ § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata od apelacji w kwocie 100.000 zł stanowiła koszt postępowania apelacyjnego i powinna zostać uwzględniona przy zasądzaniu zwrotu kosztów. Zażalenie do Sądu Najwyższego nie przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji dotyczące kosztów procesu poniesionych przed sądem pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Ta wadliwość orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego uzasadniała jego zmianę zażalenie pozwanego, skierowane przeciwko rozstrzygnięciu obejmującemu koszty postępowania przed Sądem I instancji, podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne.
Skład orzekający
Mirosław Bączyk
przewodniczący
Anna Kozłowska
sprawozdawca
Krzysztof Pietrzykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów procesu, w tym kosztów postępowania apelacyjnego i kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i przepisów k.p.c. dotyczących zażaleń do Sądu Najwyższego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności zażaleń do Sądu Najwyższego w zakresie kosztów procesu, co jest kluczowe dla praktyków prawa procesowego.
“Kiedy można zaskarżyć koszty procesu do Sądu Najwyższego? Kluczowe rozróżnienie w orzecznictwie SN.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 105 400 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CZ 45/11 POSTANOWIENIE Dnia 29 września 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa AV H. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (poprzednio w G.) przeciwko R. S. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 września 2011 r., zażalenia pozwanego na postanowienia o kosztach procesu zawarte w punkcie pierwszym podpunkt drugi oraz w punkcie drugim wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 4 listopada 2010 r., zmienia postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego zawarte w punkcie drugim powołanego wyżej wyroku w ten sposób, że zamiast kwoty 15.400 zł zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 105.400 (sto pięć tysięcy czterysta) zł, a w pozostałej części zażalenie odrzuca. 2 Uzasadnienie Rozstrzygając o apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 26 marca 2010 r., Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 4 listopada 2010 r., I. zmienił wyrok Sądu Okręgowego w ten sposób, że 1) uchylił w całości nakaz zapłaty wydany przez Sąd Okręgowy z dnia 9 stycznia 2009 r. i oddalił powództwo, 2) zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 82.217 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, II. zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 15.400 zł tytułem zwrotu kosztów w postępowaniu apelacyjnym. Zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach procesu wniósł pozwany. Z treści zażalenia wynika, że skarżący kwestionuje rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego tak w zakresie orzeczonych przez ten Sąd kosztów za pierwszą jak i za drugą instancję. Skarżący dowodzi bowiem, że w toku postępowania przez Sądem I instancji wydatkował tytułem opłaty od zarzutów od nakazu zapłaty kwotę 75.000 zł, zaś wnosząc apelację uiścił należną od niej opłatę w wysokości 100.000 zł, czego sąd II instancji nie uwzględnił. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nie budzi wątpliwości, że opłata od apelacji, uiszczona przez pozwanego w kwocie 100.000 zł stanowi składnik poniesionych przez niego kosztów postępowania apelacyjnego. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd odwoławczy orzekł w punkcie II wyroku, stąd, uwzględniając treść zarzutu, wskazanie w zażaleniu jako zaskarżonego wyłącznie punktu I. 2) wyroku, można potraktować jako nieistotną omyłkę. Sąd odwoławczy, zasądzając na rzecz pozwanego poniesione przez niego koszty postępowania apelacyjnego, w zasądzonej kwocie 15.400 zł uwzględnił wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego – 5.400 zł i opłatę od apelacji – 10.000 zł zamiast 100.000 zł, co zresztą przyznał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Ta wadliwość orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego uzasadniała jego zmianę, przez zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego, zgodnie z wynikającą 3 z art. 98 k.p.c. zasadą odpowiedzialności za wynik sporu, kwoty 105.400 zł zamiast kwoty 15.400 zł. W pozostałej części zażalenie pozwanego, skierowane przeciwko rozstrzygnięciu obejmującemu koszty postępowania przed Sądem I instancji, podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie bowiem z art. 3941 §1 pkt 2 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Zażalenie pozwanego, w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach procesu należnych mu w postępowaniu przed Sądem Okręgowym, nie dotyczy kosztów objętych hipotezą tego przepisu. Przepis dotyczy kosztów postępowania apelacyjnego oraz kosztów postępowania kasacyjnego w przypadkach, w których Sąd Najwyższy, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania sądowi drugiej instancji, pozostawił mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego. O kosztach tych sąd drugiej instancji orzeka, jak to ujął Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 marca 2007 r., SK 3/05 (OTK-A 2007, nr 3, poz. 32) „po raz pierwszy”. Przepis nie dotyczy więc kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji będących przedmiotem rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji. O kosztach tych orzekał już sąd I instancji i nie ma tu znaczenia, że rozstrzygnięcie sądu drugiej instancji w tym przedmiocie różni się od rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Możliwość odmiennych rozstrzygnięć w toku instancji jest oczywistym założeniem kontroli instancyjnej orzeczeń. W konsekwencji niedopuszczalne jest zażalenie do Sądu Najwyższego na zawarte w wyroku sądu II instancji postanowienie dotyczące kosztów procesu poniesionych przed sądem I instancji (por. postanowienia SN z dnia 23 czerwca 2010 r., II CZ 45/10, OSNC 2010, nr 12, poz. 171 i z dnia 23 czerwca 2010 r., II CZ 7/10, niepubl.). Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art.386 §1 i art. 370 w związku z art. 39821 oraz w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI