IV CZ 45/11

Sąd Najwyższy2011-09-29
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
koszty sądoweapelacjazażalenieSąd NajwyższySąd Apelacyjnykoszty postępowaniaopłata od apelacjizwrot kosztów

Sąd Najwyższy zmienił postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, zasądzając od powódki na rzecz pozwanego kwotę 105.400 zł zamiast 15.400 zł, a w pozostałej części odrzucił zażalenie.

Pozwany wniósł zażalenie na postanowienia o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego, kwestionując zarówno koszty za pierwszą, jak i drugą instancję. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, zmienił postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, zasądzając od powódki na rzecz pozwanego kwotę 105.400 zł zamiast 15.400 zł, uwzględniając opłatę od apelacji w pełnej wysokości. W pozostałej części zażalenie, dotyczące kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji, zostało odrzucone jako niedopuszczalne na podstawie art. 394¹ § 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienia o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 4 listopada 2010 r. Pozwany kwestionował zasądzone koszty, wskazując, że poniósł znaczące opłaty za zarzuty od nakazu zapłaty (75.000 zł) i opłatę od apelacji (100.000 zł), które nie zostały w pełni uwzględnione przez Sąd Apelacyjny. Sąd Najwyższy uznał, że opłata od apelacji w kwocie 100.000 zł stanowiła koszt postępowania apelacyjnego. Sąd odwoławczy zasądził jedynie 10.000 zł tytułem opłaty od apelacji, co stanowiło wadliwość orzeczenia. W związku z tym Sąd Najwyższy, na podstawie zasady odpowiedzialności za wynik sporu (art. 98 k.p.c.), zmienił postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, zasądzając od powódki na rzecz pozwanego kwotę 105.400 zł (5.400 zł wynagrodzenia pełnomocnika + 100.000 zł opłaty od apelacji). W pozostałej części zażalenie, dotyczące kosztów postępowania przed Sądem Okręgowym, zostało odrzucone jako niedopuszczalne. Sąd Najwyższy powołał się na art. 394¹ § 2 k.p.c., zgodnie z którym zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, co wyklucza możliwość zaskarżenia postanowień dotyczących kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji, nawet jeśli zostały one zmienione przez sąd drugiej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu przysługuje tylko wtedy, gdy koszty te nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 394¹ § 2 k.p.c., który ogranicza dopuszczalność zażalenia do SN do kosztów, które nie były wcześniej rozstrzygane przez sąd pierwszej instancji. Nawet jeśli sąd drugiej instancji zmienił rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji w przedmiocie kosztów, nie otwiera to drogi do zażalenia do SN w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia o kosztach i odrzucenie zażalenia w pozostałej części

Strona wygrywająca

R. S. (pozwany)

Strony

NazwaTypRola
AV H. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapowódka
R. S.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik sporu.

k.p.c. art. 394¹ § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata od apelacji w kwocie 100.000 zł stanowiła koszt postępowania apelacyjnego i powinna zostać uwzględniona przy zasądzaniu zwrotu kosztów. Zażalenie do Sądu Najwyższego nie przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji dotyczące kosztów procesu poniesionych przed sądem pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Ta wadliwość orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego uzasadniała jego zmianę zażalenie pozwanego, skierowane przeciwko rozstrzygnięciu obejmującemu koszty postępowania przed Sądem I instancji, podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne.

Skład orzekający

Mirosław Bączyk

przewodniczący

Anna Kozłowska

sprawozdawca

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów procesu, w tym kosztów postępowania apelacyjnego i kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i przepisów k.p.c. dotyczących zażaleń do Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności zażaleń do Sądu Najwyższego w zakresie kosztów procesu, co jest kluczowe dla praktyków prawa procesowego.

Kiedy można zaskarżyć koszty procesu do Sądu Najwyższego? Kluczowe rozróżnienie w orzecznictwie SN.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 105 400 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 45/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 29 września 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) 
SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) 
SSN Krzysztof Pietrzykowski 
 
w sprawie z powództwa AV H. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością  
z siedzibą w W. (poprzednio w G.)  
przeciwko R. S. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 29 września 2011 r., 
zażalenia pozwanego  
na postanowienia o kosztach procesu zawarte w punkcie pierwszym podpunkt drugi 
oraz w punkcie drugim wyroku Sądu Apelacyjnego  
z dnia 4 listopada 2010 r.,  
 
 
zmienia 
postanowienie 
o 
kosztach 
postępowania 
apelacyjnego zawarte w punkcie drugim powołanego wyżej 
wyroku w ten sposób, że zamiast kwoty 15.400 zł zasądza od 
powódki na rzecz pozwanego kwotę 105.400 (sto pięć tysięcy 
czterysta) zł, a w pozostałej części zażalenie odrzuca. 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
 Rozstrzygając o apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 
26 marca 2010 r., Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 4 listopada 2010 r.,  
I. zmienił wyrok Sądu Okręgowego w ten sposób, że 
1) uchylił w całości nakaz zapłaty wydany przez Sąd Okręgowy z dnia 9 stycznia 
2009 r. i oddalił powództwo, 
2) zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 82.217 zł tytułem zwrotu 
kosztów procesu, 
II. zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 15.400 zł tytułem zwrotu 
kosztów w postępowaniu apelacyjnym. 
Zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach procesu wniósł pozwany. Z treści 
zażalenia wynika, że skarżący kwestionuje rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego tak 
w zakresie orzeczonych przez ten Sąd kosztów za pierwszą jak i za drugą 
instancję. Skarżący dowodzi bowiem, że w toku postępowania przez Sądem I 
instancji wydatkował tytułem opłaty od zarzutów od nakazu zapłaty kwotę 75.000 zł, 
zaś wnosząc apelację uiścił należną od niej opłatę w wysokości 100.000 zł, czego 
sąd II instancji nie uwzględnił. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Nie budzi wątpliwości, że opłata od apelacji, uiszczona przez pozwanego 
w  kwocie 100.000 zł stanowi składnik poniesionych przez niego kosztów 
postępowania apelacyjnego. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd 
odwoławczy orzekł w punkcie II wyroku, stąd, uwzględniając treść zarzutu, 
wskazanie w zażaleniu jako zaskarżonego wyłącznie punktu I. 2) wyroku, można 
potraktować jako nieistotną omyłkę. 
Sąd odwoławczy, zasądzając na rzecz pozwanego poniesione przez niego 
koszty postępowania apelacyjnego, w zasądzonej kwocie 15.400 zł uwzględnił 
wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego – 5.400 zł i opłatę od apelacji – 10.000 zł 
zamiast 100.000 zł, co zresztą przyznał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. 
Ta wadliwość orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego uzasadniała jego 
zmianę, przez zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego, zgodnie z wynikającą 

 
3 
z art. 98 k.p.c. zasadą odpowiedzialności za wynik sporu, kwoty 105.400 zł zamiast 
kwoty 15.400 zł. 
W 
pozostałej 
części 
zażalenie 
pozwanego, 
skierowane 
przeciwko 
rozstrzygnięciu obejmującemu koszty postępowania przed Sądem I instancji, 
podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie bowiem z art. 3941 §1 pkt 2 
k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej 
instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu 
pierwszej instancji. Zażalenie pozwanego, w części dotyczącej rozstrzygnięcia 
o kosztach procesu należnych mu w postępowaniu przed Sądem Okręgowym, nie 
dotyczy kosztów objętych hipotezą tego przepisu. Przepis dotyczy kosztów 
postępowania 
apelacyjnego 
oraz 
kosztów 
postępowania 
kasacyjnego 
w  przypadkach, w których Sąd Najwyższy, przekazując sprawę do ponownego 
rozpoznania sądowi drugiej instancji, pozostawił mu rozstrzygnięcie o kosztach 
postępowania kasacyjnego. O kosztach tych sąd drugiej instancji orzeka, jak to ujął 
Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 marca 2007 r., SK 3/05 
(OTK-A 2007, nr 3, poz. 32) „po raz pierwszy”. Przepis nie dotyczy więc kosztów 
postępowania 
przed 
sądem 
pierwszej 
instancji 
będących 
przedmiotem 
rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji. O kosztach tych orzekał już sąd I instancji 
i  nie ma tu znaczenia, że rozstrzygnięcie sądu drugiej instancji w tym przedmiocie 
różni się od rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Możliwość odmiennych 
rozstrzygnięć w toku instancji jest oczywistym założeniem kontroli instancyjnej 
orzeczeń. W konsekwencji niedopuszczalne jest zażalenie do Sądu Najwyższego 
na zawarte w wyroku sądu II instancji postanowienie dotyczące kosztów procesu 
poniesionych przed sądem I instancji (por. postanowienia SN z dnia 23 czerwca 
2010 r., II CZ 45/10, OSNC 2010, nr 12, poz. 171 i z dnia 23 czerwca 2010 r., II CZ 
7/10, niepubl.).  
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art.386 §1 i art. 
370 w związku z art. 39821 oraz w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI