IV CZ 41/06

Sygn. akt IV CZ 41/06 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 31 maja 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Marian Kocon (przewodniczący) 
SSN Maria Grzelka (sprawozdawca) 
SSN Zbigniew Strus 
 
 
w sprawie z powództwa J. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą 
F. Biuro Usług Pośrednictwa w S. 
przeciwko J.W. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Mięsny 
I. w K. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 31 maja 2006 r., 
zażalenia strony powodowej  
na postanowienie Sądu Okręgowego w B. 
z dnia 16 marca 2006 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 

 
 
2 
Uzasadnienie 
 
Powód, jako cesjonariusz wierzytelności, domagał się od pozwanego zapłaty 
kwoty 174.000,- tytułem reszty należności z faktury nr 00554/03 z dnia 28 sierpnia 
2003 r. wystawionej na kwotę 214.000,- złotych dotyczącą wynagrodzenia za 
wykonanie dzieła. Roszczenia tego dochodził w formie siedmiu pozwów o wydanie 
nakazów zapłaty w postępowaniu nakazowym, z których każdy obejmował część 
w/w wynagrodzenia, nieprzekraczającą kwoty 30.000 złotych. Sąd Rejonowy w  S. 
Sąd Gospodarczy wydał w dniu 6 listopada 2003 r. w sprawach […] siedem 
nakazów zapłaty uwzględniających powództwa. W postępowaniu wywołanym 
wniesieniem przez pozwanego zarzutów od wszystkich nakazów zapłaty Sąd 
Rejonowy w S. - po uprzednim  zarejestrowaniu spraw po sygnaturami […] – 
postanowieniami z dnia 6  kwietnia 2004 r. i 6 lipca 2004 r. połączył wszystkie w/w 
sprawy do wspólnego rozpoznania i  rozstrzygnięcia pod sygnaturą V GC …/04, po 
czym, w dniu 6 lipca 2004 r., wydał wyrok, w którym orzekł o utrzymaniu w mocy 
każdego z nakazów zapłaty. W  wyniku apelacji pozwanego Sąd Okręgowy w B. 
uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi 
Rejonowemu  w  S. Po ponownym rozpoznaniu Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 
11  kwietnia 2005 r. uchylił nakaz zapłaty z dnia 6 listopada 2003 r. i  oddalił 
powództwo, utrzymał w mocy co do kwoty 22.200,- złotych nakaz zapłaty z  dnia 6 
listopada 2003 r. zaś w pozostałym zakresie oddalił powództwo, natomiast 
pozostałe nakazy zapłaty utrzymał w mocy.  
Pozwany zaskarżył powyższy wyrok w części utrzymującej w mocy nakazy 
zapłaty, wyrażającej się zasądzeniem łącznie kwoty 147.200,- złotych i taką  kwotę 
wskazał w apelacji jako wartość przedmiotu zaskarżenia. Sąd Okręgowy w  B. 
wyrokiem z dnia 5 grudnia 2005 r. zmienił wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 11 
kwietnia 2005 r. w ten sposób, że uchylił w całości nakazy zapłaty w sprawach […] 
oraz nakaz zapłaty w sprawie […] w  części  zasądzającej kwotę 22.200,- złotych i 
oddalił powództwa. Zaskarżając powyższy wyrok powód w skardze kasacyjnej 
wskazał jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę 147.200 złotych. Sąd 
Okręgowy w B. postanowieniem z dnia  16  marca 2006 r. odrzucił tę skargę jako 
niedopuszczalną. Uznał, iż podana kwota  147.200,- złotych stanowi sumę wartości 

 
 
3 
przedmiotów sporu w sprawach połączonych do wspólnego rozpoznania co nie 
uzasadnia dopuszczalności skargi kasacyjnej w świetle art. 3982 § 1 k.p.c. Powołał 
się na orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 1996 r. I PKN 43/96  i z 
dnia 22 marca 2002 r. I CZ 11/02 jako potwierdzające jego stanowisko. W 
zażaleniu powód zarzucił, że  dochodził jednej wierzytelności z jednej faktury oraz, 
że jego roszczenia oparte były na tej samej podstawie faktycznej i prawnej, w 
związku z czym, przez techniczny podział wierzytelności nie uzyskały bytu roszczeń 
samodzielnych, w  odniesieniu do których wymagany byłby próg dopuszczalności 
skargi kasacyjnej określony w art. 3982 § 1 k.p.c. Ponadto podniósł, że zakaz 
sumowania wartości przedmiotów zaskarżenia w   każdej z połączonych spraw 
mógłby dotyczyć tylko pierwszej sytuacji przewidzianej w art. 219 k.p.c., tj. gdy 
sprawy pozostają ze sobą w związku, natomiast nie dotyczy sytuacji, która 
zachodzi w rozpoznawanym stanie faktycznym, tj. gdy oddzielne sprawy mogły być 
objęte jednym pozwem. Zdaniem skarżącego, także z orzeczeń Sądu Najwyższego 
powołanych w zaskarżonym postanowieniu nie wynika zasadność stanowiska 
wyrażonego przez Sąd Okręgowy. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Poza wskazaniem w art. 3984 § 2 k.p.c., że w sprawach o prawa majątkowe 
skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia 
przepisy o postępowaniu przed Sądem Najwyższym nie regulują kwestii wartości 
przedmiotu zaskarżenia. Wobec tego, na podstawie art. 39821 k.p.c. w tym zakresie 
znajduje odpowiednie zastosowanie art. 368 § 2 k.p.c., który przewiduje m.in. 
odpowiednie stosowanie art. 19 – 24 k.p.c. W konsekwencji, do oznaczenia 
wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej ma zastosowanie art. 21 
k.p.c., który normuje problematykę zliczania wartości roszczeń. Wymieniony 
przepis zawiera dwie łączne przesłanki – 1) dochodzenie kilku roszczeń, 
2)  dochodzenie kilku roszczeń jednym pozwem. W rozpoznawanym stanie 
faktycznym nie została spełniona żadna z w/w przesłanek. 
 
Powodowi 
przysługiwała 
do 
pozwanego 
wierzytelność 
z 
tytułu 
wynagrodzenia za wykonane dzieło. Tej wierzytelności powód dochodził w formie 
siedmiu pozwów, z    których każdy obejmował część świadczenia służącego 

 
 
4 
zaspokojeniu wierzytelności. Możność częściowego dochodzenia świadczenia 
została w  orzecznictwie przesądzona (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 
5  lipca 1995  r. III CZP 81/95 – OSNC 1995 nr 11, poz. 159). W związku z decyzją 
powoda o  rozdrobnieniu wierzytelności, z punktu widzenia reguł postępowania 
cywilnego jej dochodzenie przybrało postać siedmiu roszczeń procesowych, 
wyznaczających 
siedem 
spraw, 
w 
których 
poszczególne 
kwoty 
będące 
przedmiotem żądań wyrażały wartości przedmiotu sporu w każdej z nich (art. 19 § 1 
k.p.c.). Gdyby żądania te zostały rozpoznane oddzielnie przedmiotowe wartości 
przedmiotu sporu wykluczałyby w świetle art. 3982 § 1 k.p.c. dopuszczalności skarg 
kasacyjnych w  każdej z w/w siedmiu spraw. Nie inaczej rzecz się ma w sytuacji, 
gdy Sąd Rejonowy połączył, na podstawie art. 219 k.p.c., wymienione sprawy do 
wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Połączenie to miało charakter techniczny, 
u podstaw którego legł wzgląd na sprawność postępowania, co jednak nie odebrało 
każdej z połączonych spraw samodzielności procesowej, nadanej przez powoda, 
w  ramach przysługującego mu uprawnienia, wynikającego z podzielności 
świadczenia związanego z dochodzoną wierzytelnością. W szczególności, 
połączenie nie stworzyło sytuacji, w której można by uznać, że powód dochodził 
kilku roszczeń jednym pozwem. Powód mógł dochodzić kwoty 174.000,- zł 
w  jednym pozwie, ale tego nie uczynił, sama zaś „możność” warunkuje 
zastosowanie art. 219 k.p.c. natomiast nie należy do przesłanek artykułu 21 k.p.c., 
a tylko ten ostatni przepis stanowił podstawę oznaczenia wartości przedmiotu 
zaskarżenia w skardze kasacyjnej. Można się zgodzić, że w przypadku 
rozstrzygania spraw, których wielość wynika z cząstkowego dochodzenia 
świadczenia będącego przedmiotem jednej wierzytelności, wysiłek sądu (podobnie 
jak wysiłek powoda przy formułowaniu żądań) sprowadza się praktycznie do 
powielenia sposobu myślenia podjętego przy rozpoznaniu jednej ze spraw 
i  niewykluczone, że może być stosunkowo mniejszy aniżeli w przypadku spraw 
połączonych pozostających ze sobą w związku (art. 219 k.p.c. in princ) ale nie 
stanowi to argumentu na rzecz uznania, że powód dochodził jednym pozwem kilku 
roszczeń (art. 21 k.p.c.). Wymaga podkreślenia, że w rozpoznawanej sprawie 
również nie można by przyjąć, że powód dochodził kilku roszczeń, skoro jego 
żądania były jednorodzajowe, wynikały z tego samego stosunku prawnego 

 
 
5 
i  składały się na tę samą wierzytelność oraz świadczenie, a zatem nie wchodziła tu 
w grę kumulacja przedmiotowa z art. 191 k.p.c., do której nawiązuje art. 21 k.p.c. 
 
Skarga kasacyjna powoda dotyczy sześciu spraw, w których poszczególne 
wartości przedmiotu zaskarżenia nie przedstawiały kwoty 75.000,- złotych. 
W  każdej z tych spraw, w świetle art. 3982 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna była 
niedopuszczalna, do zliczenia zaś tych wartości brak było podstaw (art. 21 k.p.c.). 
Sąd Okręgowy w zaskarżonym postanowieniu ocenił to prawidłowo. Wprawdzie 
powołane w zaskarżonym postanowieniu orzeczenia Sądu Najwyższego dotyczyły 
łącznego rozpoznania spraw w ramach współuczestnictwa po stronie powodowej 
względnie pozwanej, co w rozpoznawanym stanie faktycznym nie miało miejsca, to 
jednak z orzeczeń tych wynikała sama idea odrębności procesowej rozpoznanych 
łącznie spraw w aspekcie dopuszczalności skargi kasacyjnej (uprzednio-kasacji) 
i  w  tym znaczeniu orzeczenia te wspierały pogląd Sądu Okręgowego. 
 
Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 39814 
w  zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).