IV CZ 38/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie odrzucające ich apelację, uznając, że opłacenie środka odwoławczego nie jest odrębną czynnością procesową, co wyklucza możliwość przywrócenia terminu do jego uiszczenia.
Pozwani złożyli apelację od wyroku Sądu Rejonowego, która została odrzucona z powodu opłacenia jej po terminie. Następnie pozwani próbowali przywrócić termin do uiszczenia opłaty, składając kolejne wnioski i zażalenia. Sąd Okręgowy odrzucił ich zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji, uznając je za niedopuszczalne. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych, potwierdzając, że opłacenie środka odwoławczego nie jest odrębną czynnością procesową, a zatem nie można przywrócić terminu do jego uiszczenia.
Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Okręgowego w O., które odrzuciło ich zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w W. o odrzuceniu apelacji. Apelacja pozwanych została odrzucona przez Sąd Rejonowy z powodu opłacenia jej po terminie. Pozwani złożyli wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od apelacji, a następnie zażalenie na postanowienie odrzucające apelację. Sąd Rejonowy oddalił wniosek o przywrócenie terminu. Pozwani złożyli kolejne zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie pozwanych z dnia 9 marca 2017 r. jako niedopuszczalne. Następnie Sąd Okręgowy odrzucił kolejne zażalenie pozwanych na postanowienie z dnia 27 lipca 2017 r., uznając, że nie jest to orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. Sąd Najwyższy zważył, że odrzucenie przez sąd drugiej instancji zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające apelację jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie. Podkreślił, że opłacenie środka odwoławczego nie jest odrębną czynnością procesową, co wyklucza możliwość skutecznego wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, opłacenie środka odwoławczego nie jest odrębną czynnością procesową, co wyklucza możliwość skutecznego wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo stwierdził, że czynność procesowa to całość, a nie jej elementy składowe. Opłata jest elementem czynności, a nie odrębną czynnością.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
pozwani (w zakresie zażalenia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. W. O. | inne | powód |
| J. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
| W. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
§ 3
Pomocnicze
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Odrzucenie przez sąd drugiej instancji zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające apelację jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nie można przywrócić terminu do uiszczenia opłaty od środka odwoławczego, gdyż nie jest to odrębna czynność procesowa.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie oparte na wadliwym założeniu (możliwości przywrócenia terminu do opłaty) nie może skutecznie podważyć postanowienia o odrzuceniu apelacji.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Okręgowy błędnie uznał, że zaskarżone postanowienie nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy zważył, że odrzucenie przez sąd drugiej instancji zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające apelację jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przeważa zapatrywanie, że opłacenie środka odwoławczego nie jest odrębną czynnością procesową, co wyłącza możliwość skutecznego wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty należnej od tego środka zaskarżenia.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Możliwość przywrócenia terminu do uiszczenia opłaty od apelacji. Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji powinno być rozpoznane merytorycznie. Postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające zażalenie nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie.
Godne uwagi sformułowania
opłacenie środka odwoławczego nie jest odrębną czynnością procesową wyłącza możliwość skutecznego wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty wniosek o przywrócenie terminu może dotyczyć - czego nie dostrzegli skarżący - wniesienia tego środka, a nie tylko uzupełnienia jego braku.
Skład orzekający
Grzegorz Misiurek
przewodniczący, sprawozdawca
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Karol Weitz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej opłat od środków odwoławczych i możliwości przywrócenia terminu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odrzucenia apelacji z powodu opóźnionej opłaty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w kwestii opłat od środków odwoławczych, co jest ważne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych wniosków.
“Czy można przywrócić termin do opłaty od apelacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CZ 38/18 POSTANOWIENIE Dnia 20 września 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote SSN Karol Weitz w sprawie z powództwa Z. W. O. przeciwko J. Z. i W. Z. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 września 2018 r., zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Okręgowego w O. z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt I Cz […] , oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W. postanowieniem z dnia 23 lutego 2017 r. odrzucił apelację pozwanych od wyroku tego Sądu z dnia 17 października 2016 r. z uwagi na to, że została ona opłacona po terminie. Pozwani w dniu 9 marca 2017 r. złożyli wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od apelacji a następnie – w tym samym dniu - zażalenie na postanowienie odrzucające apelację. Sąd Rejonowy w W., po uzyskaniu oświadczenia pozwanych, że popierają wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wymaganej opłaty, postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2017 r. oddalił ten wniosek. Pozwani w dniu 27 kwietnia 2017 r. złożyli kolejne zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 23 lutego 2017 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Przewodniczący Wydziału w dniu 31 maja 2017 r. zarządził przedstawienie zażalenia pozwanych z dnia 9 marca 2017 r. Sądowi Okręgowemu w O. i wskazał, że decyzja w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia złożonego w dniu 27 kwietnia 2017 r. zostanie podjęta po rozpoznaniu pierwszego z wymienionych zażaleń. Sąd Okręgowy w O. postanowieniem z dnia 27 lipca 2017 r. odrzucił zażalenie pozwanych z dnia 9 marca 2017 r. jako niedopuszczalne z uwagi na wzajemną sprzeczność podstaw tego środka odwoławczego oraz wniosku o przywrócenie terminu do dokonania wymaganej opłaty. Pozwani zaskarżyli powyższe orzeczenie zażaleniem do Sądu Najwyższego, które Sąd Okręgowy odrzucił postanowieniem z dnia 15 listopada 2017 r. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżone postanowienie nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie i zostało wydane w wyniku kontroli instancyjnej postanowienia o odrzuceniu apelacji. W zażaleniu na to postanowienie pozwani zarzucili naruszenie art. 394 § 1 k.p.c. przez odrzucenie zażalenia, wskazując, że powinno ono zostać rozpoznane merytorycznie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Odrzucenie przez sąd drugiej instancji zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające apelację jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie, przy czym orzeczenie to nie zostaje wydane w wyniku rozpoznania zażalenia w rozumieniu art. 394 1 § 2 k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 listopada 2008 r., II PZ 34/08, OSNP 2010, nr 11-12, poz. 140 oraz z dnia 20 lipca 2012 r., II CZ 59/12, nie publ.). Odmienne zapatrywanie Sądu Okręgowego, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, należało zatem uznać za błędne. Nie mogło to jednak prowadzić do uwzględnienia zażalenia zmierzającego do podważenia trafności postanowienia odrzucającego apelację. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przeważa zapatrywanie - aprobowane przez skład orzekający - zgodnie z którym opłacenie środka odwoławczego nie jest odrębną czynnością procesową, co wyłącza możliwość skutecznego wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty należnej od tego środka zaskarżenia (zob. postanowienia: z dnia 2 września 1981 r., II CZ 107/81, nie publ., z dnia 7 czerwca 2002 r., IV CZ 92/02, nie publ., z dnia 27 stycznia 2005 r., II UZ 48/04, nie publ., z dnia 22 lutego 2006 r., III CZ 4/06, nie publ. oraz uchwała z dnia 4 stycznia 2008 r., III CZP 119/07,OSNC-ZD 2008, nr D, poz. 98). Możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, który został przekroczony, dotyczy czynności procesowej, a nie jej elementów składowych, kreujących ją lub tworzących jej formę. Jeżeli więc sąd odrzucił środek odwoławczy z powodu niespełnienia któregoś z jego wymagań i nieuzupełnienia braku, wniosek o przywrócenie terminu może dotyczyć - czego nie dostrzegli skarżący - wniesienia tego środka, a nie tylko uzupełnienia jego braku. Zażalenie oparte na odmiennym - wadliwym - założeniu nie mogło zatem prowadzić do skutecznego podważenia postanowienia odrzucającego apelację. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w związku z art. 394 1 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. aj
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI