IV CZ 38/12

Sygn. akt IV CZ 38/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 6 czerwca 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) 
SSN Antoni Górski 
SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) 
 
 
ze skargi uczestników postępowania  
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem  
Sądu Okręgowego w S.  
z dnia 13 kwietnia 2011 r., w sprawie z wniosku E. Ł. przy uczestnictwie E. D. i S. 
D. 
o rozgraniczenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 6 czerwca 2012 r., 
zażalenia uczestników postępowania 
na postanowienie Sądu Okręgowego w S. 
z dnia 5 stycznia 2012 r.,  
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 5 stycznia 2012 r. odrzucił skargę E. 
D. i S. D. o wznowienie postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, 
zakończonego prawomocnym postanowieniem tego Sądu z dnia 13 kwietnia 2011 
r.  
Skarżący byli uczestnikami postępowania o rozgraniczenie i domagali się 
wznowienia tego postępowania  powołując się na wykrycie środka dowodowego, 
który mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 403 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.): 
otrzymanie w dniu 21 września 2011 r. od Zakładu Usług Geodezyjnych pisemnych 
wyjaśnień dotyczących wykonanej przez ten Zakład modernizacji ewidencji 
gruntów. Z otrzymanych przez skarżących wyjaśnień wynikało, że w toku prac 
modernizacyjnych, które się zakończyły w dniu 22 listopada 2010 r., odnaleziono 
część  punktów osnowy,  nie odnaleziono jednak punktu osnowy 111t.; punkt 
osnowy 829-2327 (stary numer 38401) znajdujący się w pobliżu nie jest i nie był 
nigdy punktem 111t. Powołując się na te wyjaśnienia skarżący zakwestionowali 
opinię biegłego, której załącznik – szkic graniczny - stanowił podstawę dokonanego 
w sprawie rozgraniczenia według kryterium stanu prawnego.  
W uzasadnieniu postanowienia z dnia 5 stycznia 2012 r. Sąd Okręgowy 
wyjaśnił, że skarga uczestników postępowania o rozgraniczenie podlegała 
odrzuceniu, gdyż  nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia (art. 410 
§ 1 k.p.c.). Skarżący powołali się  wprawdzie na ustawową postawę wznowienia  
w postaci późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków 
dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których nie mogli 
skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 403 § 2 k.c.), w rzeczywistości jednak 
ich twierdzenia zawierały tylko zarzuty pod adresem opinii biegłego, kwestionujące 
prawidłowość dokonanych przez niego pomiarów.  
W zażaleniu skarżący negują zasadność odrzucenia wniesionej przez nich 
skargi o  wznowienie postępowania rozgraniczeniowego.  
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
Zgodnie z art. art. 403 § 2 k.p.c., mającym odpowiednie zastosowanie także 
w postępowaniu nieprocesowym (art. 13 § 2 k.p.c.), podstawą wznowienia może 

 
3 
być późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które 
mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać 
w poprzednim postępowaniu. Muszą to być okoliczności faktyczne lub środki 
dowodowe 
istniejące 
już 
w 
czasie 
trwania 
prawomocnie 
zakończonego 
postępowania, ale stronie wówczas nieznane i tym samym niemożliwe do 
wykorzystania przez nią. Zarazem muszą one dotyczyć podstawy faktycznej 
żądania albo uzasadniać obronę przed żądaniem. Jednocześnie nie uwzględnia się 
tu okoliczności wynikających już z  materiału procesowego, jeżeli zostały one 
pominięte przez stronę na skutek opieszałości, zaniedbania, zapomnienia lub 
błędnej oceny potrzeby ich powołania (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego 
z dnia 26 listopada 2009 r., III CZ 52/09, niepubl.). Nie wystarcza przy 
tym  samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający art. 403 
§2 k.p.c. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem, samo sformułowanie 
podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 401-404 k.p.c. nie 
oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z jej 
uzasadnienia wynika, że przytoczona podstawa w rzeczywistości nie występuje 
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 października 1999 r., II UKN 
174/99, OSNP 2001, nr 4, poz. 123, z dnia 15 czerwca 2005 r., IV CZ 50/05, LEX nr 
533865, z dnia 15 września 2005  r., II CZ 78/05, LEX nr 453799, z dnia 18 maja 
2006 r., IV CZ 36/06, LEX nr 1102676, z dnia 5 lutego 2009 r., I CZ 4/09, niepubl.). 
Należy jednak zaznaczyć, że odrzucenie skargi dlatego, że już z samego 
jej  uzasadnienia wynika, iż przytoczona podstawa wznowienia nie występuje, jest  
możliwe tylko wtedy, gdy nie zachodzą w tym względzie żadne wątpliwości (art. 410 
§ 2 k.p.c.).  
Pismo otrzymane w dniu 21 września 2011 r. przez skarżących od Zakładu 
Usług Geodezyjnych z wyjaśnieniami dotyczącymi wyników modernizacji ewidencji 
gruntów w zakresie obejmującym sporne działki nie może być niewątpliwie uznane 
za  taki środek dowodowy, o jakim mowa w art. 403 § 2 k.p.c. Pismo to powstało – 
w odpowiedzi na zapytanie E. D. – już po prawomocnym zakończeniu 
postępowania o rozgraniczenie, jak zaś wyżej wyjaśniono, w art.  403 § 2 k.p.c. 
chodzi o środki dowodowe istniejące już w czasie trwania prawomocnie 

 
4 
zakończonego postępowania, a stronie wówczas jedynie nieznane i tym samym 
niemożliwe do wykorzystania przez nią.  
Pismo to nie wskazuje również na odpowiadające wymaganiom art. 403 § 2 
k.p.c. okoliczności faktyczne. Według ustaleń Sądu Rejonowego, które Sąd 
Okręgowy uczynił podstawą swego rozstrzygnięcia, w dniu 13 marca 1978 r. 
dokonano podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr 5/3. Wydzielono z niej 
działki nr 5/6 i nr 5/7. Granica pomiędzy nimi biegła m.in. przez punkt 111t. 
Ustalenie tej granicy nastąpiło w odniesieniu do punktów scaleniowej osnowy 
geodezyjnej, uwzględnionych następnie przez biegłego w opinii sporządzonej 
na  potrzeby 
niniejszej 
sprawy. 
Tak 
odtworzony 
stan 
prawny 
spornych 
nieruchomości stał się podstawą ich rozgraniczenia (art. 153 k.c.). Wyjaśnienia 
Zakładu Usług Geodezyjnych informowały jedynie o tym, że podczas modernizacji 
ewidencji gruntów i budynków punkt 111t.  nie został odnaleziony. Stąd jednak nie 
wynika – jak trafnie wyjaśnił Sąd Okręgowy – niemożność ustalenia granicy 
spornych nieruchomości według kryterium stanu prawnego na podstawie 
dokumentów sporządzonych na potrzeby podziału tej nieruchomości, w której skład 
one uprzednio wchodziły. To prowadzi do wniosku, że nieodnalezienie  punktu 
111t. choćby nie było uczestnikom wiadome przed prawomocnym zakończeniem 
postępowania rozgraniczeniowego, nie stanowi okoliczności, która mogłaby mieć 
wpływ wynik sprawy, tak jak tego wymaga podstawa wznowienia określona w art. 
403 § 2 k.p.c.  
Odrzucenie skargi uczestników przez Sąd Okręgowy nie nastąpiło  zatem 
z naruszeniem art. 403 § 2 oraz art. 410 § 1 k.p.c. 
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 
3941 § 3 k.p.c. postanowił jak w sentencji. 
 
 
jw