IV CZ 34/13

Sąd Najwyższy2013-04-24
SNnieruchomościksięgi wieczysteWysokanajwyższy
księgi wieczystenieruchomościwpisadnotacjaapelacjazażaleniesąd najwyższypostępowanie wieczystoksięgowe

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie odrzucające apelację od wpisu do księgi wieczystej, uznając, że wpis dokonany w drodze adnotacji w wykonaniu orzeczenia sądu odwoławczego nie podlega zaskarżeniu apelacją.

Sąd Okręgowy odrzucił apelację od wpisu do księgi wieczystej, uznając go za czynność techniczną (adnotację) wykonującą postanowienie sądu odwoławczego, od której nie przysługuje środek zaskarżenia. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na to postanowienie. Kluczowe było ustalenie, czy wykonanie postanowienia sądu odwoławczego w postępowaniu wieczystoksięgowym następuje poprzez wpis podlegający zaskarżeniu, czy poprzez adnotację. Sąd Najwyższy uznał, że wpis dokonany w drodze adnotacji w wykonaniu postanowienia sądu odwoławczego, nakazującego założenie nowej księgi wieczystej, nie podlega zaskarżeniu apelacją.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło apelację od wpisu do księgi wieczystej. Sąd Okręgowy uznał, że wpis został dokonany w drodze adnotacji, będącej czynnością techniczną wykonującą postanowienie sądu, a nie orzeczeniem, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Sąd Okręgowy wskazał również, że skarżący nie był uczestnikiem postępowania, w którym wydano postanowienie sądu odwoławczego, a swoje prawa może dochodzić w innym trybie. Sąd Najwyższy, analizując przepisy dotyczące ksiąg wieczystych, w szczególności § 81 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 sierpnia 2003 r., uznał, że sąd prowadzący księgę wieczystą wykonuje orzeczenie sądu odwoławczego w drodze adnotacji, nawet jeśli dotyczy ono założenia nowej księgi wieczystej. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd wieczystoksięgowy jest związany treścią orzeczenia sądu odwoławczego i ma obowiązek je wykonać. Odmienne stanowisko prowadziłoby do niedopuszczalnej kontroli postanowienia sądu odwoławczego w drodze apelacji od wpisu. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że apelacja od wpisu dokonanego w formie adnotacji w wykonaniu postanowienia sądu odwoławczego nie przysługuje.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wpis dokonany w drodze adnotacji w wykonaniu postanowienia sądu odwoławczego nie podlega zaskarżeniu apelacją.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że adnotacja jest czynnością techniczną, a nie orzeczeniem, i służy wykonaniu orzeczenia sądu odwoławczego. Zaskarżenie takiej adnotacji apelacją byłoby niedopuszczalną kontrolą postanowienia sądu odwoławczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

I. H. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Strony

NazwaTypRola
E. K.osoba_fizycznawnioskodawca
J. K.osoba_fizycznawnioskodawca
I. H. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkauczestnik
T. S.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia apelacji.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym art. 81

Reguluje wykonanie orzeczeń sądu odwoławczego w drodze adnotacji.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zażalenia na postanowienie odrzucające apelację.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach o wpis do księgi wieczystej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 6261 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego.

u.k.w.h. art. 10

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Możliwość dochodzenia obrony praw w odrębnym postępowaniu.

k.p.c. art. 930 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wykonania orzeczeń w postępowaniu egzekucyjnym, przywołany przez skarżącego.

u.k.w.h. art. 76

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Dotyczy wpisów w księgach wieczystych, przywołany przez skarżącego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym art. 2 § § 2 ust. 2

Definiuje pojęcie adnotacji.

k.p.c. art. 6268 § § 6 i § 7

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy dokonania wpisu jako czynności procesowej.

k.p.c. art. 395

Kodeks postępowania cywilnego

Termin do wniesienia odpowiedzi na zażalenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wpis dokonany w drodze adnotacji w wykonaniu postanowienia sądu odwoławczego nie jest orzeczeniem i nie podlega zaskarżeniu apelacją. Sąd wieczystoksięgowy jest związany treścią orzeczenia sądu odwoławczego i ma obowiązek je wykonać w formie adnotacji.

Odrzucone argumenty

Apelacja od wpisu dokonanego w drodze adnotacji przysługuje. Sąd Okręgowy błędnie zastosował § 81 rozporządzenia. Naruszenie art. 930 § 1 k.p.c. oraz art. 76 u.k.w.h.

Godne uwagi sformułowania

wpis został dokonany w drodze adnotacji, a zatem jest czynnością techniczną, dotyczącą wykonania postanowienia sądu, od której nie służy żaden środek zaskarżenia czy wykonanie postanowienia sądu odwoławczego w postępowaniu wieczystoksięgowym następuje poprzez wpis podlegający zaskarżeniu, czy poprzez adnotację nie przysługuje apelacja od wpisu w przedmiocie wyodrębnienia lokalu do nowej księgi wieczystej z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, dokonanego przez sąd wieczystoksięgowy w formie adnotacji w wykonaniu postanowienia sądu odwoławczego

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

przewodniczący

Anna Kozłowska

członek

Maria Szulc

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że wpisy w księgach wieczystych dokonywane w formie adnotacji w wykonaniu orzeczeń sądów wyższej instancji nie podlegają zaskarżeniu apelacją."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykonania orzeczenia sądu odwoławczego w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu wieczystoksięgowym, które ma praktyczne znaczenie dla obrotu nieruchomościami i sposobu zaskarżania wpisów.

Wpis do księgi wieczystej: kiedy apelacja jest niedopuszczalna?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 34/13 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 24 kwietnia 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) 
SSN Anna Kozłowska 
SSN Maria Szulc (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z wniosku E. K. i J. K. 
przy uczestnictwie I. H. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ,           
 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 24 kwietnia 2013 r., 
zażalenia T. S.  
na postanowienie Sądu Okręgowego w G. 
z dnia 12 grudnia 2012 r., 
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w G. odrzucił na  podstawie 
art. 373 k.p.c. apelację T. S. od wpisu Sądu Rejonowego w G. z dnia 14 sierpnia 
2012 r. w przedmiocie wyodrębnienia lokalu i założenia dla niego nowej księgi 
wieczystej na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 23 maja 2012 r. 
sygn. III Ca …/12 uznając, że wpis został dokonany na podstawie § 81 
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie 
zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym (Dz. U. 
2003.162.1575; dalej rozporządzenie) w drodze adnotacji, a zatem jest czynnością 
techniczną, dotyczącą wykonania postanowienia sądu, od której nie służy żaden 
środek zaskarżenia. Wskazał ponadto, że skarżący nie był uczestnikiem 
postępowania w sprawie III Ca …/12, bowiem o kręgu uczestników decyduje treść 
art. 6261 § 2 k.p.c., natomiast może dochodzić obrony swych praw w postępowaniu 
na podstawie art. 10 u.k.w.h. 
W zażaleniu na to postanowienie T. S. zarzucił naruszenie § 81 
rozporządzenia, art. 930 § 1 k.p.c. oraz art. 76 ustawy o księgach wieczystych 
i hipotece. We wnioskach domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia 
i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Nie można odmówić słuszności wywodom skarżącego w zakresie 
przedstawionej w zażaleniu wykładni art. 930 k.p.c. i art. 76 u.k.w.h. 
Problem w sprawie niniejszej jednak nie dotyczy oceny zastosowania tych 
przepisów przez Sąd Rejonowy w postępowaniu o założenie księgi wieczystej, lecz 
sprowadza 
się 
do 
rozstrzygnięcia, 
czy 
wykonanie 
postanowienia 
sądu 
odwoławczego w postępowaniu wieczystoksięgowym następuje poprzez wpis 
podlegający zaskarżeniu, czy poprzez adnotację, o której mowa w § 2 ust. 2 i § 81 
rozporządzenia. Wnioskodawcy złożyli wniosek o bezciężarowe wydzielenie 
z macierzystej księgi wieczystej opisanego lokalu mieszkalnego wraz z udziałem 
w częściach wspólnych do nowej księgi wieczystej. Wniosek ten został zawarty 
w akcie notarialnym z dnia 20 grudnia 2011 r., w którym wnioskodawcy wyrazili 

 
3 
zgodę na wyodrębnienie lokalu wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej 
na podstawie orzeczenia sądowego - wyroku zaocznego Sądu Okręgowego w G. z 
dnia 30 września 2011 r. sygn. I C …/11 nakazującego I. – H. spółce z o.o. w G. 
wyodrębnienie i przeniesienie na rzecz wnioskodawców prawa własności 
opisanego 
lokalu 
z 
pomieszczeniami 
przynależnymi 
oraz 
udziałem 
we 
współwłasności nieruchomości wspólnej. Bezsporne jest, że w księdze macierzystej 
w dziale III wpisana jest wzmianka o toczącej się egzekucji na podstawie 
wymienionych tytułów wykonawczych, a w dziale IV wpisana jest hipoteka 
przymusowa w kwocie 1.200.000 zł na rzecz skarżącego. W toku postępowania 
wieczystoksięgowego Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 23 maja 2012 r., sygn. 
III Ca …/12 zmienił postanowienie Sądu Rejonowego oddalające powyższy 
wniosek o założenie nowej księgi wieczystej oraz wpis i nakazał dokonanie wpisu 
zgodnie z wnioskiem. Nie  może  być zatem skuteczny argument skarżącego, że 
błędnie został zastosowany § 81 rozporządzenia do wykonania postanowienia 
innego sądu, niż sąd wieczystoksięgowy, bowiem Sąd Rejonowy wykonał 
postanowienie w sprawie III Ca …/12. Nie budzi wątpliwości, że założenie księgi 
wieczystej jest czynnością techniczną, natomiast czynnością procesową jest 
dokonanie wpisu (art. 6268 § 6 i § 7 k.p.c.) z tym, że wyjątkiem jest dokonanie wpisu 
w drodze adnotacji, która  nie  jest orzeczeniem, a jest czynnością techniczną. 
Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia przez adnotację należy rozumieć wzmiankę o 
wniosku, o skardze na orzeczenie referendarza sądowego, o apelacji i o kasacji, 
wzmiankę o  wszczęciu postępowania z urzędu, wykonanie orzeczenia sądu w 
wyniku rozpoznania środka zaskarżenia oraz inne zapisy o charakterze czynności 
technicznej. Natomiast § 81 rozporządzenia stanowi, że sąd prowadzący księgę 
wieczystą, w drodze adnotacji, wykonuje orzeczenie sądu odwoławczego 
uchylającego w całości lub w części zaskarżony wpis niebędący wykreśleniem 
przez wykreślenie treści ujawnionych w odpowiednich polach opisanych w dziale 
II rozporządzenia, a jeżeli zaskarżony wpis jest wykreśleniem, przez przywrócenie 
treści ujawnionych w tych polach, które zostały wykreślone zaskarżonym wpisem. 
W razie natomiast, zmiany zaskarżonego wpisu niebędącego wykreśleniem, sąd 
prowadzący księgę wieczystą, w drodze adnotacji, wykonuje orzeczenie sądu 
odwoławczego przez wykreślenie treści ujawnionych w odpowiednich polach 

 
4 
opisanych w dziale II rozporządzenia i zastąpienie ich treścią zgodną 
z  orzeczeniem sądu odwoławczego, a jeżeli zaskarżony wpis jest wykreśleniem, 
przez przywrócenie poprzedniej treści ujawnionej w tych polach, które zostały 
zmienione, i zastąpienie treścią wynikającą z orzeczenia sądu odwoławczego. 
Aczkolwiek literalne brzmienie przepisu zdaje się wskazywać, że dotyczy on 
sytuacji, w której sąd albo uchyla wpis będący lub nie będący wykreśleniem, albo 
go zmienia, to jego łączne odczytanie z § 2 ust. 2 rozporządzenia nakazuje przyjąć, 
że sąd wieczystoksięgowy, w drodze adnotacji, wykonuje także orzeczenie sądu 
odwoławczego nakazujące dokonanie wpisu do nowo założonej księgi wieczystej 
zgodnie z wnioskiem o wydzielenie z macierzystej księgi wieczystej  lokalu 
mieszkalnego wraz z udziałem w częściach wspólnych. Przemawia za tym objęcie 
merytoryczną oceną przez sąd drugiej instancji przesłanek dopuszczalności 
dokonania wpisu na podstawie wniosku i dokumentów do niego dołączonych oraz 
fakt związania sądu wieczystoksięgowego treścią orzeczenia sądu odwoławczego 
i  obowiązek jego wykonania w postaci dokonania wpisu o treści określonej przez 
ten sąd. Odmienne stanowisko prowadziłoby do sytuacji, w której po dokonaniu 
wpisu w wykonaniu postanowienia sądu odwoławczego, postanowienie to w istocie 
podlegałoby niedopuszczalnej kontroli w drodze apelacji od wpisu. W konkluzji  
stwierdzić należy, że nie przysługuje apelacja od wpisu w przedmiocie 
wyodrębnienia lokalu do nowej księgi wieczystej z księgi wieczystej prowadzonej 
dla nieruchomości, dokonanego przez sąd wieczystoksięgowy w formie adnotacji 
w wykonaniu postanowienia sądu odwoławczego.  
Sąd Okręgowy nakazał dokonanie wpisu zgodnie z wnioskiem, a zatem bez 
wpisu obciążeń, które były uwidocznione w macierzystej księdze wieczystej. 
Ponieważ kognicja tego sądu nie obejmuje rozstrzygania sporów o prawa 
podlegające wpisowi do księgi wieczystej, spór dotyczący obciążeń nieruchomości 
może być przedmiotem rozpoznania w trybie art. 10 u.k.w.h. 
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 39814  
k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., nie rozstrzygając 
o  kosztach postępowania zażaleniowego wobec wniesienia odpowiedzi na 
zażalenie po terminie określonym w art. 395 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. 
z art. 13 § 2 k.p.c. 

 
5 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI