IV CZ 34/08

Sąd Najwyższy2008-06-20
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
służebność mieszkaniaskarga kasacyjnawartość przedmiotu zaskarżeniadopuszczalność skargisąd najwyższypostanowieniezażalenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając sprawę za majątkową o wartości poniżej 50 tys. zł.

Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego dotyczącego zniesienia służebności osobistej mieszkania lub jej zamiany na rentę. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia poniżej 50 tys. zł. Powodowie zarzucili wadliwą wykładnię przepisów, twierdząc, że sprawa ma charakter niemajątkowy. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając majątkowy charakter sprawy i niedopuszczalność skargi kasacyjnej.

Sprawa dotyczyła zażalenia powodów D. P. i W. P. na postanowienie Sądu Okręgowego w S., który odrzucił ich skargę kasacyjną od wyroku zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego G. w części dotyczącej zamiany osobistej służebności mieszkania na rentę. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie skargi tym, że sprawa ma charakter majątkowy niepieniężny, a wartość przedmiotu zaskarżenia (1050 zł) jest niższa niż wymagane 50 tys. zł do dopuszczalności skargi kasacyjnej (art. 398^2 § 1 k.p.c.). Powodowie w zażaleniu zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych przez błędną wykładnię, twierdząc, że sprawa o zniesienie lub zamianę służebności mieszkania nie ma charakteru majątkowego. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał zażalenie za nieuzasadnione. Podkreślił, że sprawy o ukształtowanie prawa, w tym sprawy majątkowe o świadczenie, ustalenie lub ukształtowanie prawa, podlegają kryterium wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy powołał się na utrwalony kierunek wykładni, zgodnie z którym sprawa ma charakter majątkowy, jeśli zmierza do realizacji prawa mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron. Kryterium to, zdaniem Sądu Najwyższego, trafnie zastosował Sąd Okręgowy, uznając żądanie zniesienia służebności osobistej mieszkania oraz jej zamiany na rentę za majątkowe. W związku z tym, że wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż wymagana, skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 398^14 w zw. z art. 394^1 § 3 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sprawa o zniesienie służebności osobistej mieszkania lub jej zamianę na rentę ma charakter majątkowy.

Uzasadnienie

Sprawy o ukształtowanie prawa, w tym te zmierzające do realizacji prawa mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron, są uznawane za majątkowe. Kryterium to decyduje o majątkowym charakterze żądania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

I. G.

Strony

NazwaTypRola
D. P.osoba_fizycznapowód
W. P.osoba_fizycznapowód
I. G.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna w sprawach majątkowych jest dopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest wyższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^6

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 392^1 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązujący poprzednio przepis dotyczący dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach majątkowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa o zniesienie lub zamianę służebności mieszkania ma charakter majątkowy. Wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż wymagane 50 000 zł, co czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną.

Odrzucone argumenty

Sprawa o zniesienie lub zamianę służebności mieszkania nie ma charakteru majątkowego.

Godne uwagi sformułowania

Sprawami o których mowa w art. 398^2 § 1 k.p.c. są sprawy majątkowe zarówno o świadczenie jak i o ustalenie oraz ukształtowanie prawa. Żądanie, a tym samym sprawa ma charakter majątkowy, jeżeli zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron.

Skład orzekający

Stanisław Dąbrowski

przewodniczący

Iwona Koper

sprawozdawca

Hubert Wrzeszcz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie majątkowego charakteru spraw o zniesienie lub zamianę służebności mieszkania oraz dopuszczalności skargi kasacyjnej w zależności od wartości przedmiotu zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów k.p.c. i stanu prawnego z 2008 roku, ale zasada interpretacji charakteru spraw majątkowych jest nadal aktualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi kasacyjnej, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Dane finansowe

WPS: 1050 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 34/08 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 20 czerwca 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący) 
SSN Iwona Koper (sprawozdawca) 
SSN Hubert Wrzeszcz 
 
w sprawie z powództwa D. P. i W. P. 
przeciwko I. G. 
o zniesienie służebności osobistej mieszkania ewentualnie o zmianę służebności na 
rentę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 czerwca 2008 r., 
zażalenia powodów na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 28 stycznia 2008 
r., sygn. akt V Ca (…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2008 r. Sąd Okręgowy w S. odrzucił skargę 
kasacyjną powodów D. i W. P. od wyroku tego Sądu zmieniającego wyrok Sądu 
Rejonowego G. w części uwzględniającej żądanie zamiany osobistej służebności 
mieszkania na rentę przez jego oddalenie. 
W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że wniesione powództwo jest 
powództwem o ukształtowanie i ma charakter majątkowy niepieniężny. Skarga 
kasacyjna powodów jest niedopuszczalna z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia, 
która jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych (art. 3982 § 1 k.p.c.) i wynosi 1050 zł. 
W zażaleniu powodowie zarzucili naruszenie art. 3982 i art. 3986 k.p.c. przez 
wadliwą wykładnię i przyjęcie, że sprawa o zniesienie służebności osobistej mieszkania 

 
2 
ewentualnie o jej zamianę na rentę ma charakter majątkowy. Wnosili o uchylenie 
postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie jest nieuzasadnione. 
Sprawami o których mowa w art. 3982 § 1 k.p.c. są sprawy majątkowe zarówno o 
świadczenie jak i o ustalenie oraz ukształtowanie prawa. We wszystkich tych sprawach 
o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia, która 
jest w sprawie niniejszej niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. Zgodnie z utrwalonym 
kierunkiem wykładni art. 3982 § 1 k.p.c., a także obowiązującego poprzednio art. 3921 § 
1 k.p.c. żądanie, a tym samym sprawa ma charakter majątkowy, jeżeli zmierza do 
realizacji prawa lub uprawnienia mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe 
stron (m. innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2005 r., II CZ 
110/05, nie publ. i z dnia 6 października 2006 r., V CZ 67/06 nie publ.). Kryterium to – 
jak trafnie przyjął Sąd Okręgowy - przesądza o majątkowym charakterze żądania 
zniesienia służebności osobistej mieszkania oraz żądania jej zamiany na rentę. Z uwagi 
na wartość przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego, która nie jest przez skarżących 
kwestionowana, wniesienia skarga, podlegała więc odrzuceniu. 
Z tych względów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 
k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI