IV CZ 33/09

Sygn. akt IV CZ 33/09 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 23 kwietnia 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
 
SSN Iwona Koper (przewodniczący) 
SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) 
SSN Dariusz Zawistowski 
 
 
w sprawie egzekucyjnej z wniosku Banku Gospodarki Żywnościowej Spółki 
Akcyjnej w Warszawie Oddziału w B. i Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału 
Terenowego w L. 
przeciwko dłużnikom: J.D., i in. […] z udziałem licytanta T. P. 
oraz z udziałem Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego – Oddziału 
Okręgowego w R. 
o świadczenie pieniężne, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 23 kwietnia 2009 r., 
zażalenia dłużnika J. D. 
na postanowienie Sądu Okręgowego w L. 
z dnia 24 czerwca 2008 r.,  
 
odrzuca zażalenie. 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 
 
 

 
2 
Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2008 r. Sąd Okręgowy w L. odrzucił 
kasację dłużnika J. D. wniesioną od postanowienia tego Sądu z dnia 20 listopada 
2007 r., którym oddalone zostało zażalenie wymienionego dłużnika na 
postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia 23 stycznia 2007 r. w przedmiocie 
przybicia. Sąd Okręgowy, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, przyjął, że skoro 
postępowanie egzekucyjne w sprawie zostało wszczęte przed dniem 5 lutego 2005 
r., t.j. datą wejścia w życie ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks 
postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 172, poz. 1804), 
wprowadzającej zasadnicze zmiany dotyczące dopuszczalności zaskarżenia 
orzeczeń w tym postępowaniu, to zgodnie z jej art. 7, mimo późniejszego wejścia 
w życie ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania 
cywilnego oraz o ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. 2005 r. 
Nr 13, poz. 98) wprowadzającej m. in. w miejsce kasacji instytucję skargi 
kasacyjnej, należało w sprawie tej stosować zgodnie z zasadą kontynuacji przepisy 
k.p.c. w ich dotychczasowym brzmieniu. Wniesiony przez dłużnika środek nazwany 
skargą kasacyjną traktować należało zatem jako kasację. W konsekwencji, 
oceniając możliwość skutecznego wniesienia jej od postanowienia sądu 
odwoławczego w przedmiocie przybicia, należało, stosownie do treści art. 7751 
k.p.c. przyjąć, że środek ten dłużnikowi przysługiwał. Nie przesądzało to jednak 
o jego dopuszczalności w sprawie niniejszej. Sąd, analizując jego treść uznał 
bowiem, że środek ten dotknięty jest istotnym nieusuwalnym brakiem jednego 
z zasadniczych elementów konstrukcyjnych przewidzianych w znajdującym 
zastosowanie art. 3933 § 1 pkt 1-4 k.p.c. W kasacji nie przedstawiono mianowicie 
okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie (pkt 3 wymienionego przepisu). 
Zdaniem Sądu, okoliczność ta przesądzała o niedopuszczalności kasacji w sprawie 
niniejszej i powodowała konieczność jej odrzucenia na podstawie art. 3935 k.p.c. 
w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i 13 § 2 k.p.c. 
Na 
postanowienie o 
odrzuceniu 
kasacji 
dłużnik 
wniósł 
zażalenie. 
Zarządzeniem z dnia 16 maja 2008 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia 
braków formalnych zażalenia przez złożenie dodatkowych odpisów zażalenia wraz 
z załącznikami oraz przez prawidłowe i wyczerpujące oznaczenie stron oraz 
uczestników postępowania w terminie tygodniowym pod rygorem odrzucenia 

 
3 
zażalenia. W dniu 28 maja 2008 r. żalący, częściowo uzupełniając braki zażalenia, 
dołączył jego odpisy i wniósł o wydłużenie wskazanego terminu w celu usunięcia 
pozostałych braków. Pismem z dnia 5 czerwca 2008 r., t.j. już po upływie 
zakreślonego we wskazanym zarządzeniu terminu, żalący wskazał podmioty 
będące – jego zdaniem – stronami postępowania, dołączając kolejne załączniki 
i ich odpisy. Zarządzeniem z dnia 24 czerwca 2008 r. odmówiono przedłużenia 
terminu do uzupełnienia braków zażalenia, a postanowieniem z tej samej daty Sąd 
Okręgowy w L. zażalenie to odrzucił. Jako przyczynę takiego rozstrzygnięcia Sąd 
wskazał nieuzupełnienie przez dłużnika w wyznaczonym terminie wszystkich 
braków formalnych zażalenia. 
Na postanowienie o odrzuceniu zażalenia dłużnik wniósł zażalenie, które 
skierował wprost do Sądu Okręgowego w L. Żalący, wnosząc o uchylenie 
zaskarżonego postanowienia, domagał się także uchylenia zarządzenia o odmowie 
przedłużenia terminu do uzupełnienia braków odrzuconego obecnie zażalenia. 
W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik dłużnika w istocie nie zaprzeczając, że 
doszło do uchybienia temu terminowi, jako przyczynę uchybienia wskazał trudności 
w nawiązaniu kontaktu z mocodawcą. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie jest niedopuszczalne. 
Zażalenie zostało skierowane do niewłaściwego sądu. Żalący uczynił 
bezpośrednim adresatem środka odwoławczego Sąd Okręgowy w L. Na 
postanowienie sądu drugiej instancji zażalenie przysługuje zaś wyłącznie do Sądu 
Najwyższego i jedynie w sprawach, o których mowa w art. 3941 § 1 i 2 k.p.c. Jeżeli 
zatem zamiarem żalącego było zaskarżenie takiego postanowienia powinien on je 
wprawdzie wnieść za pośrednictwem sądu, który orzeczenie to wydał (art. 369 § 1 
k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.), jednakże jako sąd, który miał jej 
rozpoznać powinien wskazać sąd właściwy, a zatem w tym przypadku Sąd 
Najwyższy (art. 3941 § 1 k.p.c.). Skierowanie zażalenia do sądu drugiej instancji 
spowodowało, że środek ten nie mógł być uznany za dopuszczalny. Zgodnie 
z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, uchybienie polegające na 
uczynieniu adresatem zażalenia sądu niewłaściwego powoduje konieczność 

 
4 
odrzucenia tego środka zaskarżenia (por. np. postanowienie SN z dnia 7 listopada 
2006 r., I CZ 79/06, nie publ., postanowienie SN z dnia 22 marca 2007 r., III CZ 
17/07, nie publ.). Na stronie skarżącej spoczywa obowiązek prawidłowego 
oznaczenia sądu, do którego kieruje ona swój środek odwoławczy (art. 126 § 1 
pkt 1 k.p.c.) i który to sąd właściwy jest do jego rozpoznania (por. uzasadnienie 
postanowienia SN z dnia 1 października 1997 r. I CKN 255/97, Prok. i Pr. 1998, 
nr 4, poz. 41). Ponieważ dłużnik w obecnym postępowaniu był, tak jak tego 
wymaga art. 871 § 1 k.p.c., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, 
przeto błędne skierowanie zażalenia do Sądu Okręgowego zamiast do Sądu 
Najwyższego nie mogło być kwalifikowane w kategorii oczywistej niedokładności 
bądź niezachowania warunków formalnych pisma procesowego. Wykluczona 
zatem była możliwość zastosowania w sprawie art. 130 § 1 k.p.c. i wezwania 
pełnomocnika skarżącego do naprawienia popełnionego przez niego błędu przez 
wskazanie sądu właściwego do rozpoznania zażalenia (por. np. postanowienie SN 
z dnia 30 maja 2006 r., I CZ 25/06, nie publ. oraz postanowienie SN z dnia 24 lipca 
2006 r., IV CNP 57/06, nie publ.). 
Zażalenie jest niedopuszczalne także z innej przyczyny. Zaskarżono nim 
bowiem postanowienie, na które środek ten dłużnikowi nie przysługiwał. Jak już 
wskazano, zażalenie do Sądu Najwyższego można skutecznie wnieść jedynie 
w sprawach, o których mowa w art. 3941 k.p.c. Postanowienie Sądu Okręgowego 
w L. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie tego Sądu o odrzuceniu kasacji 
dłużnika nie zalicza się, ze względu na swój przedmiot, do orzeczeń wymienionych 
w § 1 tego przepisu. Nie może być ono jednak także uznane za orzeczenie, o 
którym mowa w paragrafie drugim art. 3941 k.p.c. Wprawdzie postanowienie z dnia 
24 czerwca 2008 r. jest orzeczeniem, które kończy – w rozumieniu tego przepisu – 
postępowanie w sprawie, lecz nie jest to jeszcze wystarczające do uznania, że na 
postanowienie to przysługuje dłużnikowi zażalenie do Sądu Najwyższego. 
Orzeczenie to, w myśl art. 3941 § 2 k.p.c., musiałoby zostać jeszcze wydane w 
sprawie, w której przysługuje skarga kasacyjna. Oceny tej kwestii należało dokonać 
według 
przepisów 
obowiązujących 
w 
brzmieniu 
wynikającym 
ze 
zmian 
wprowadzonych ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks 

 
5 
postępowania cywilnego oraz o ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych 
(Dz. U. 2005 r. Nr 13, poz. 98), która weszła w życie dnia 6 lutego 2005 r. 
Postępowanie egzekucyjne w sprawie niniejszej zostało wprawdzie wszczęte 
w roku 2003, a zatem przed wejściem w życie wskazanej ustawy nowelizującej. 
Zgodnie jednak z jej art. 3 w takich sprawach przepisy dotychczasowe znajdują 
zastosowanie do złożenia, rozpoznania oraz odmowy przyjęcia do rozpoznania 
kasacji wyłącznie wówczas, gdy zostanie ona wniesiona od orzeczenia wydanego 
przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Zaskarżone skarga kasacyjną 
postanowienie Sądu Okręgowego w L. oddalające zażalenie dłużnika na 
postanowienie Sądu pierwszej instancji w przedmiocie przybicia zostało wydane 
w dniu 20 listopada 2007 r., a zatem po dacie wejścia w życie wskazanej ustawy 
nowelizującej. Należało zatem przyjąć, że skarga kasacyjna w sprawie niniejszej 
uczestnikowi nie przysługiwała (por. np. postanowienie SN z dnia 3 października 
2007 r., IV CZ 58/07, nie publ., postanowienie SN z dnia 7 grudnia 2007 r., V CSK 
501/07, nie publ. oraz postanowienie SN z dnia 20 grudnia 2007 r., V CSK 460/07, 
nie publ.). Zgodnie bowiem z art. 7674 § 2 k.p.c. – w brzmieniu nadanym tą 
nowelizującą ustawą – w postępowaniu egzekucyjnym na postanowienie sądu 
drugiej instancji wydane w wyniku rozpoznania zażalenia skarga kasacyjna nie 
przysługuje bez względu na przedmiot tego orzeczenia. Nie jest w takim przypadku 
możliwe traktowanie skargi kasacyjnej jako kasacji i przyjęcie, że jest ona 
w sprawie dopuszczalna na podstawie art. 7751 § 2 k.p.c., który to przepis został 
uchylony ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania 
cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 172, poz. 1804) z dniem 5 lutego 
2005 r., stałoby to bowiem w sprzeczności z jednoznacznym brzmieniem art. 3 
ustawy nowelizującej z dnia 22 grudnia 2004 r. 
W konsekwencji należało przyjąć, że zażalenie dłużnika na postanowienie 
Sądu Okręgowego w L. z dnia 24 czerwca 2008 r. zostało wniesione w sprawie, w 
której skarga kasacyjna nie przysługiwała, co ze względu na treść art. 3941 § 2 
k.p.c. stanowiło samodzielną przyczynę odrzucenia tego zażalenia. 
Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji, na 
podstawie art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i 373 k.p.c. 

 
6 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
md