IV CZ 31/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że uczestnik miał świadomość stanu prawnego nieruchomości już w poprzednim postępowaniu.
Krzysztof M. wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie podziału majątku, powołując się na sprostowanie przez Sąd Rejonowy opisu nieruchomości, które ujawniło, że przysługuje prawo użytkowania wieczystego, a nie własności. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając, że uczestnik miał świadomość stanu prawnego nieruchomości już wcześniej. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że podstawa wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c. nie zachodzi, gdy strona mogła i powinna znać fakty.
Uczestnik postępowania, Krzysztof M., złożył skargę o wznowienie postępowania w sprawie II Ca 679/09, zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 14 stycznia 2009 roku. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 403 § 2 k.p.c., argumentując, że Sąd Rejonowy sprostował sentencję swojego wcześniejszego postanowienia, ujawniając prawidłowy stan prawny nieruchomości – prawo użytkowania wieczystego zamiast prawa własności. Zdaniem uczestnika, ta okoliczność, nie uwzględniona przez sądy niższych instancji, mogła mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, stwierdzając, że uczestnik miał świadomość stanu prawnego nieruchomości już w postępowaniu przed Sądem Rejonowym. W zażaleniu na to postanowienie, Krzysztof M. zarzucił Sądowi Okręgowemu błąd w ocenie podstaw wznowienia i znajomości stanu prawnego. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, przyjął zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, że ocena możliwości powołania się na określone okoliczności faktyczne powinna być dokonywana według wzorca obiektywnego. Stwierdził, że prawidłowy stan prawny nieruchomości, ujawniony w księdze wieczystej, mógł i powinien być uczestnikowi znany, a dodatkowe informacje mógł uzyskać z akt sprawy. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na ustawowej podstawie z art. 403 § 2 k.p.c., co uzasadniało jej odrzucenie. Zażalenie uczestnika jako nieuzasadnione zostało oddalone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga nie jest zasadna, jeśli strona mogła i powinna znać fakty w poprzednim postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że ocena możliwości powołania się na okoliczności faktyczne powinna być obiektywna. Prawidłowy stan prawny nieruchomości, ujawniony w księdze wieczystej, mógł i powinien być znany uczestnikowi, co wyklucza zastosowanie art. 403 § 2 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Krzysztof M. | osoba_fizyczna | skarżący / uczestnik postępowania |
| Renata M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 403 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi o wznowienie postępowania nie zachodzi, jeżeli strona mogła i powinna znać fakty w poprzednim postępowaniu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu procesowym do postępowań nieprocesowych.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ocena możliwości powołania się na okoliczności faktyczne według wzorca obiektywnego. Uczestnik mógł i powinien znać prawidłowy stan prawny nieruchomości. Informacje o stanie prawnym nieruchomości były dostępne w aktach sprawy i księdze wieczystej.
Odrzucone argumenty
Sprostowanie przez Sąd Rejonowy opisu nieruchomości stanowi nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania. Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że stan prawny nieruchomości był uczestnikowi znany w postępowaniu przed sądem I instancji.
Godne uwagi sformułowania
ocena, czy strona nie mogła w poprzednim postępowaniu powołać określonych okoliczności faktycznych i środków dowodowych, powinna być dokonywana według wzorca obiektywnego fakty, które strona mogła i powinna znać nie są objęte hipotezą tego przepisu Prawidłowy stan prawny nieruchomości objętej podziałem, w związku z jego ujawnieniem w księdze wieczystej mógł i powinien być uczestnikowi znany.
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
przewodniczący-sprawozdawca
Hubert Wrzeszcz
członek
Anna Kozłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania z art. 403 § 2 k.p.c. w kontekście znajomości stanu prawnego nieruchomości przez stronę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprostowania opisu nieruchomości w postępowaniu o podział majątku wspólnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z wznowieniem postępowania i interpretacją przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Kiedy sprostowanie błędu w orzeczeniu otwiera drzwi do wznowienia postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CZ 31/11 POSTANOWIENIE Dnia 24 sierpnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz SSN Anna Kozłowska w sprawie ze skargi Krzysztofa M. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 14 stycznia 2010 r., w sprawie z wniosku Renaty M. przy uczestnictwie Krzysztofa M. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 sierpnia 2011 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 21 stycznia 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Uczestnik postępowania Krzysztof M. wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie II Ca 679/09, zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 14 stycznia 2009 roku. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 403 § 2 k.p.c. Uczestnik podniósł, że Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 15 lipca 2010 r. sprostował sentencję swojego postanowienia z dnia 10 czerwca 2009 r. w ten sposób, że w jego podpunkcie 1 punktu I w miejsce sformułowania: „prawo własności nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym położonej w B. przy ul. T. [...] o pow. 285 m2, dla której w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego prowadzona jest księga wieczysta nr [...], o wartości 459 237 zł” wpisał: „prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym 3105 o pow. 285 m2 położonej w B. przy ul. T.[...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość, dla której w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego prowadzona jest księga wieczysta nr [...], o wartości 459 237 zł”. Zdaniem uczestnika, w wyniku sprostowania doszło do ujawnienia okoliczności faktycznej – prawidłowego stanu prawnego nieruchomości, która mogłaby mieć wpływ na wynik sprawy, a nie została uwzględniona przez sądy pierwszej i drugiej instancji, które jako przedmiot postępowania o podział majątku wspólnego przyjęły, że byłym małżonkom M. przysługiwało prawo własności nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym, zamiast przyjęcia, że jest to prawo użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość. Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę o wznowienie postępowania wniesioną przez uczestnika Krzysztofa M. Zdaniem Sądu drugiej instancji, pomimo formalnego oparcia skargi uczestnika na ustawowej przesłance wskazanej w art. 403 § 2 k.p.c. skarga nie jest oparta na tej podstawie wznowienia postępowania, bowiem uczestnik postępowania już w postępowaniu przed Sądem Rejonowym miał świadomość tego, iż nieruchomość położona w B. przy ul. T. [...] pozostaje w wieczystym użytkowaniu. 3 W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego uczestnik podniósł, że Sąd błędnie przyjął, iż pomimo formalnego oparcia jego skargi na ustawowej przesłance wskazanej w art. 403 § 2 k.p.c., brak jest w sprawie podstaw do wznowienia postępowania. Ponadto uczestnik zarzucił, że Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że stan prawny nieruchomości był mu już znany w postępowaniu przed sądem I instancji. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że ocena, czy strona nie mogła w poprzednim postępowaniu powołać określonych okoliczności faktycznych i środków dowodowych, powinna być dokonywana według wzorca obiektywnego. Oznacza to, że określona w art. 403 § 2 k.p.c. (w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym) podstawa skargi o wznowienie postępowania nie zachodzi, jeżeli w poprzednim postępowaniu istniała obiektywna możliwość powołania się przez stronę na okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, a zaniechanie strony w tym przedmiocie było następstwem jej zaniedbań, opieszałości, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby ich powołania. Innymi słowy fakty, które strona mogła i powinna znać nie są objęte hipotezą tego przepisu. Prawidłowy stan prawny nieruchomości objętej podziałem, w związku z jego ujawnieniem w księdze wieczystej mógł i powinien być uczestnikowi znany. Dodatkowo informację taką mógł uczestnik uzyskać z akt sprawy o podział majątku wspólnego, do których złożono odpis z księgi wieczystej nr [...] zawierający prawidłowe dane o stanie prawnym nieruchomości będącej przedmiotem postępowania działowego. Z tych przyczyn zasadnie przyjął Sąd Okręgowy, że skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na podstawie wznowienia wymienionej w art. 403 § 2 k.p.c., co uzasadniało jej odrzucenie. Z tych względów zażalenie jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu na podstawie z art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI