IV CZ 31/09

Sąd Najwyższy2009-04-23
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
doręczenieterminy procesoweapelacjazażalenieSąd Najwyższypostępowanie cywilnedokument urzędowydomniemanie prawdziwości

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o odrzuceniu apelacji, uznając ją za spóźnioną z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia.

Powód złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu jego apelacji jako niedopuszczalnej z powodu uchybienia terminu. Powód kwestionował datę doręczenia mu wyroku z uzasadnieniem, twierdząc, że nastąpiło to później niż ustalił sąd niższej instancji. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając dowód doręczenia za prawidłowy i niepodważony skutecznie przez powoda.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda A.S. przeciwko Bankowi BPH Spółce Akcyjnej, uznając ją za niedopuszczalną z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. Sąd ustalił, że wyrok z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi powoda w dniu 14 listopada 2008 r., a apelacja została wniesiona 1 grudnia 2008 r., co oznaczało przekroczenie terminu upływającego 28 listopada 2008 r. Powód w zażaleniu kwestionował datę doręczenia, wskazując na datę na stemplu pocztowym koperty i twierdząc, że przesyłka została mu doręczona 17 listopada 2008 r. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, opierając się na prawidłowo wypełnionym formularzu potwierdzenia odbioru, który stanowił dokument urzędowy korzystający z domniemania prawdziwości. Sąd uznał, że powód nie udowodnił, iż doręczenie nastąpiło w innej dacie, a jedynie odcisk stempla pocztowego na kopercie nie był wystarczający do obalenia domniemania. W konsekwencji apelacja została uznana za spóźnioną, a zażalenie oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli potwierdzenie odbioru jest prawidłowo wypełnionym dokumentem urzędowym, a dowód przeciwny nie został skutecznie przeprowadzony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że prawidłowo wypełnione potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym korzystającym z domniemania prawdziwości. Powód nie przedstawił wystarczających dowodów, aby obalić to domniemanie, a jedynie odcisk stempla pocztowego na kopercie nie był wystarczający.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Bank BPH Spółka Akcyjna

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznapowód
Bank BPH Spółka Akcyjnaspółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji odrzuca apelację niedopuszczalną.

Pomocnicze

k.p.c. art. 131 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd dokonuje doręczeń przez pocztę oraz inne podmioty.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym art. 5 § ust. 1

Określa obowiązki adresata i listonosza przy doręczaniu pism sądowych przez pocztę, w tym wpisanie daty odbioru i podpisu.

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

Dokumenty urzędowe sporządzone przez organy państwowe w zakresie ich kompetencji korzystają z domniemania prawdziwości.

k.p.c. art. 252

Kodeks postępowania cywilnego

Strona, która zamierza podważyć fakty wynikające z dokumentu urzędowego, musi przeprowadzić dowód przeciwny.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddala zażalenie.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające apelację.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady obciążania stron kosztami postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potwierdzenie odbioru przesyłki sądowej jako dokument urzędowy korzystający z domniemania prawdziwości. Nieskuteczność dowodu przeciwnego przedstawionego przez powoda (odcisk stempla pocztowego na kopercie).

Odrzucone argumenty

Kwestionowanie daty doręczenia na podstawie stempla pocztowego na kopercie. Twierdzenie o doręczeniu przesyłki w późniejszym terminie niż wskazano w potwierdzeniu odbioru.

Godne uwagi sformułowania

potwierdzenie odbioru przesyłki sądowej traktować należy jako dokument urzędowy określony w art. 244 k.p.c., który korzysta tym samym z domniemania prawdziwości. Strona, która zamierza fakty te podważyć, zmuszona jest, zgodnie z art. 252 k.p.c., przeprowadzić dowód przeciwny. nie jest to jednak dowód, który można by uznać za wystarczający do obalenia wskazanego domniemania.

Skład orzekający

Iwona Koper

przewodniczący

Zbigniew Kwaśniewski

sprawozdawca

Dariusz Zawistowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie daty doręczenia pisma sądowego na podstawie dokumentów urzędowych i dowodu przeciwnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania daty doręczenia na podstawie potwierdzenia odbioru i stempla pocztowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z terminami i doręczeniami, co jest ważne dla prawników procesowych, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Kiedy data na kopercie nie zgadza się z datą odbioru? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 31/09 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 23 kwietnia 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Iwona Koper (przewodniczący) 
SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) 
SSN Dariusz Zawistowski 
 
 
w sprawie z powództwa A. S. 
przeciwko Bankowi BPH Spółce Akcyjnej  
o ochronę dóbr osobistych, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 23 kwietnia 2009 r., 
zażalenia powoda  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt […], 
 
 
 
oddala zażalenie i zasądza od powoda na rzecz strony 
pozwanej kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem 
kosztów postępowania zażaleniowego. 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 6 lutego 2009 r.    wydanym na 
podstawie art. 373 k.p.c. odrzucił apelację powoda, uznając ją za niedopuszczalną 
z powodu uchybienia terminowi wymaganemu                 do jej wniesienia. Sąd ten 
ustalił, że żądany wyrok doręczono pełnomocnikowi powoda w dniu 14 listopada 
2008 r. (k. 635), a apelacja została wniesiona w  dniu 1 grudnia 2008 r. za 
pośrednictwem Urzędu Pocztowego (dowód nadania k. 661), a zatem z 
uchybieniem terminowi, który upływał w piątek 28 listopada 2008 r. 
W zażaleniu powoda zakwestionowano ustalenie doręczenia mu wyroku               
z uzasadnieniem w B. w dniu 14 listopada 2008 r., skoro odcisk             stempla 
pocztowego na oryginale koperty nadanej przez Sąd pierwszej instancji                 w 
Urzędzie Pocztowym w S. również wskazuje datę 14 listopada                     2008 r. 
(k. 714), a powód wyklucza możliwość doręczenia mu tej przesyłki w dniu jej 
nadania w innym mieście. Żalący zarzucił, że w sprawie dokonano ustaleń 
sprzecznych z zebranym materiałem bez przeprowadzenia wszechstronnego 
rozważenia dowodów. Jego zdaniem, nie uwzględniono należycie faktu,                
że zarządzenie o doręczeniu powodowi wyroku z uzasadnieniem zostało                
wydane w dniu 13 listopada 2008 r., a adnotacja o wykonaniu tego zarządzenia 
wskazuje, iż wysłanie listu poleconego przez Sąd Okręgowy w S.   nastąpiło w dniu 
14 listopada 2008 r. Według powoda, przesyłka ta została doręczona mu w dniu 17 
listopada 2008 r., a zatem wniesienie apelacji                   w dniu 1 grudnia 2008 r. 
nastąpiło z zachowaniem wymaganego terminu.  
W konkluzji żalący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez 
przyjęcie apelacji do rozpoznania bądź o jego uchylenie i przekazanie sprawy do 
ponownego  rozpoznania  Sądowi  pierwszej  instancji.  
W odpowiedzi na zażalenie powoda pozwany Bank wniósł o umorzenie 
postępowania zażaleniowego jako bezprzedmiotowego wobec faktu, że w dniu                
20 lutego 2009 r. zapadł przed sądem II instancji wyrok reformatoryjny                
oddalający powództwo powoda, wobec czego rozpoznanie zażalenia stało                
 

 
3 
się bezprzedmiotowe i w tej sytuacji postępowanie zażaleniowe powinno              
zostać  umorzone.  
Alternatywny wniosek o oddalenie zażalenia wobec jego bezzasadności 
pozwany uzasadnił treścią dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki 
(k. 635), z którego wynika czytelny podpis osoby odbierającej przesyłkę wraz                
z wpisaną datownikiem czytelną datą jej odbioru: 14 listopada 2008 r. 
Skutki ewentualnego omyłkowego wpisania daty odbioru obciążają pełnomocnika             
powoda aż do czasu udowodnienia przez niego, że doręczenia przesyłki              
dokonano w innej dacie, aniżeli widniejąca na dokumencie, wywodzi pozwany.   
 
Sąd  Najwyższy  zważył,  co  następuje: 
Zażalenie  nie  zasługuje  na  uwzględnienie. 
Jak wynika z treści art. 131 § 1 k.p.c. sąd dokonuje doręczeń przez            
pocztę oraz inne podmioty. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu 
doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz.U.              
Nr 62, poz. 697 ze zm.), wydanego na podstawie paragrafu drugiego wskazanego 
artykułu k.p.c., adresat przesyłki zawierającej pismo sądowe bądź też inna osoba 
upoważniona zgodnie z k.p.c. do jej przyjęcia potwierdza jej odbiór na formularzu 
potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania tej przesyłki oraz 
umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego swoje imię i nazwisko. 
Listonosz zaś, który przesyłkę tę doręcza, obowiązany jest wpisać datę dokonania 
tej czynności, jak również imię i nazwisko osoby odbierającej przesyłkę. 
Doręczyciel taki powinien ponadto zaznaczyć sposób jej doręczenia, a na koniec 
złożyć na formularzu potwierdzenia odbioru własnoręczny podpis. W sprawie 
niniejszej dowód potwierdzenia odbioru wyroku Sądu pierwszej instancji wraz 
z uzasadnieniem czyni w pełni zadość tym wymaganiom, a zatem należy przyjąć,            
że został on sporządzony w sposób prawidłowy. Prowadzi to do wniosku, 
że wskazane potwierdzenie odbioru przesyłki sądowej traktować należy jako 
dokument urzędowy określony w art. 244 k.p.c., który korzysta tym samym 
z domniemania prawdziwości. Dowodzi on zatem nie tylko, że przedmiotowa 
przesyłka sądowa trafiła do rąk adresata, lecz także tego, iż nastąpiło to w dacie 

 
4 
widniejącej na tym dokumencie (por. m.in. postanowienie SN z dnia 30 kwietnia 
1998 r., III CZ 51/98, OSNC 1998, nr 11, poz. 189, postanowienie SN z dnia 17 
grudnia 1999 r., II CZ 147/99, nie publ. oraz postanowienie SN z dnia 15 listopada 
2002 r., V CZ 140/02, nie publ.). Strona, która zamierza fakty te podważyć, 
zmuszona jest, zgodnie z art. 252 k.p.c., przeprowadzić dowód przeciwny 
(por. powołane wyżej orzeczenia oraz postanowienie SN z dnia 24 września 
1998 r., I CZ 116/98, nie publ.). Powód obowiązkowi temu w sprawie niniejszej 
jednak nie sprostał. Powołanie się na datę 14 listopada 2008 r. widniejącą na 
odcisku stempla pocztowego znajdującego się na kopercie zawierającej doręczone 
skarżącemu pisma sądowe, jako na dzień, w którym w rzeczywistości powód 
przesyłkę tę otrzymał, nie jest wystarczające dla obalenia domniemania, które 
wynika z treści prawidłowo wypełnionego formularza potwierdzenia jej  odbioru. 
Zarówno osoba dokonująca odbioru pisma sądowego, jak i listonosz dokonujący 
doręczenia tej przesyłki umieścili na tym formularzu wyraźne daty, z których jasno 
wynika, że adresat otrzymał przedmiotową przesyłkę w dniu przyjętym przez Sąd 
odwoławczy, tj. w dniu 14 listopada 2008 r. Skarżący nie tylko nie udowodnił, 
że przesyłka 
zawierająca 
wyrok 
Sądu 
pierwszej 
instancji 
wraz 
z 
jego 
uzasadnieniem dotarła do powoda w dniu 17 listopada 2008 r., lecz  nawet nie 
poddał w istotny sposób w wątpliwość, że doręczenie to nastąpiło we wskazanej 
w potwierdzeniu odbioru dacie. Nie próbował zresztą nawet  wyjaśnić dlaczego taka 
właśnie data znalazła się na tym potwierdzeniu. Zważyć należy, że powód 
powoływał się, dla udowodnienia swych twierdzeń, na fakt, iż zarządzenie 
o doręczeniu przedmiotowej przesyłki zostało wydane w dniu 13 listopada 2008 r., 
a z adnotacji o jego wykonaniu wynika, że list polecony zawierający żądane przez 
powoda odpisy został nadany dnia 14  listopada 2008 r. Miało to dodatkowo - 
zdaniem żalącego - potwierdzać, że przesyłka ta nie mogła dotrzeć do niego w dniu 
wskazanym na formularzu potwierdzenia odbioru. Jest to o tyle nieuzasadnione, 
że wbrew twierdzeniom powoda analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, 
że wskazane zarządzenie (k. 584), zostało wydane w dniu 12 listopada 2008 r., 
a jego wykonanie w rzeczywistości nastąpiło w dniu 13 listopada 2008 r., 
co wyraźnie wynika z treści wspomnianej adnotacji (k. 585). W konsekwencji jedyną 
okolicznością, która miałaby służyć obaleniu domniemania wynikającego z art. 244 

 
5 
k.p.c. pozostał w istocie wyłącznie odcisk stempla pocztowego na kopercie 
zawierającej przesyłkę skierowaną do powoda. Nie jest to jednak dowód, który 
można by uznać za wystarczający do obalenia wskazanego domniemania. 
W okolicznościach niniejszej sprawy data widniejąca na odcisku stempla 
pocztowego umieszczonego na tej kopercie nie może być nawet uznana za 
okoliczność, która nasuwałaby istotne wątpliwości co do daty doręczenia 
wynikającej z potwierdzenia odbioru przesyłki sądowej. Na marginesie nie można 
wykluczyć, że odcisk stempla pocztowego na przesyłce zawierającej pismo             
sądowe przeznaczone dla powoda mógł znaleźć się na niej w dniu następnym               
po jej nadaniu. Biorąc pod uwagę przede wszystkim datę zamieszczoną na 
zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej przesyłki i domniemanie wynikające z tego 
faktu, nie ma podstaw do twierdzenia, że doręczenie odpisu wyroku Sądu 
Okręgowego w S. z dnia 20 października 2008 r. wraz z uzasadnieniem nastąpiło w 
dniu 17 listopada 2008 r. Jedynie zatem jako dodatkowe potwierdzenie 
wymienionego faktu można potraktować datę, w której wydane zostało  
zarządzenie o wysłaniu przesyłki oraz uczyniono adnotację o wykonaniu tego 
zarządzenia. Skarżący nie może oczekiwać, jak na to wskazuje treść zażalenia,             
że Sądy orzekające w sprawie będą samodzielnie weryfikować datę doręczenia 
powodowi przedmiotowej przesyłki, wyręczając go w tym zakresie i próbując 
potwierdzić, że przesyłka ta została doręczona mu w innej dacie niż ta, która 
figuruje na dowodzie potwierdzenia odbioru wymienionej przesyłki.  
W konsekwencji należało przyjąć, że skoro powód, otrzymał wskazaną 
przesyłkę sądową w dniu 14 listopada 2008 r., czego w żaden sposób nie                
zdołał skutecznie zakwestionować, jego apelacja wniesiona w dniu 1 grudnia                
2008 r. musiała zostać uznana za 
spóźnioną i jako taka podlegała                
odrzuceniu. 
 
Wobec 
powyższego, 
uznając 
zażalenie 
powoda 
za 
pozbawione 
usprawiedliwionych 
podstaw, 
Sąd 
Najwyższy 
oddalił 
je 
stosownie 
do                
art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. O kosztach postępowania 
orzeczono  stosownie  do  art.  98  §  1  i  2  k.p.c.  oraz  art.  108  §  1  k.p.c.   
 
jz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI