IV Cz 292/13

Sąd Okręgowy w SłupskuSłupsk2013-06-04
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
księgi wieczystenieruchomościzabezpieczenie powództwadzierżawapostępowanie cywilnezażaleniekoszty postępowania

Sąd Okręgowy w Słupsku częściowo zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w Słupsku dotyczące zabezpieczenia powództwa, oddalając zażalenia obu stron w części dotyczącej zabezpieczenia, ale zmieniając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.

Sprawa dotyczyła zażaleń obu stron na postanowienie Sądu Rejonowego w Słupsku w przedmiocie zabezpieczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd Okręgowy w Słupsku oddalił zażalenie powódki w całości oraz zażalenie pozwanej co do punktu dotyczącego zabezpieczenia, uznając, że powódka uprawdopodobniła swoje roszczenie w zakresie jednej nieruchomości. Jednocześnie sąd zmienił postanowienie w punkcie dotyczącym kosztów, oddalając wniosek o przyznanie kosztów postępowania zażaleniowego jako przedwczesny.

Sąd Okręgowy w Słupsku rozpoznał zażalenia obu stron na postanowienie Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 10 kwietnia 2013 r., które dotyczyło zabezpieczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr (...) z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd Rejonowy zabezpieczył żądanie powódki poprzez nakazanie wpisania ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w księdze wieczystej, oddalił wniosek w pozostałym zakresie i zasądził koszty. Powódka zaskarżyła postanowienie w części oddalającej wniosek o zabezpieczenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych. Pozwana również zaskarżyła postanowienie w zakresie zabezpieczenia i kosztów, podnosząc zarzuty dotyczące braku uprawdopodobnienia roszczenia, niezastosowania przepisów o zmianie wpisu w księdze wieczystej oraz przedwczesnego orzekania o kosztach. Sąd Okręgowy, podzielając stanowisko Sądu I instancji co do zasadności zabezpieczenia w odniesieniu do jednej z nieruchomości, oddalił zażalenia obu stron w tym zakresie. Sąd wyjaśnił, że dla zabezpieczenia roszczenia o wpis ostrzeżenia wystarczające jest uprawdopodobnienie roszczenia. W odniesieniu do drugiej nieruchomości, sąd uznał, że powódka nie uprawdopodobniła swojego roszczenia. Jednocześnie, Sąd Okręgowy zmienił postanowienie w punkcie dotyczącym kosztów postępowania zażaleniowego, oddalając wniosek o ich przyznanie jako przedwczesny, zgodnie z art. 108 k.p.c., który stanowi, że koszty postępowania zabezpieczającego podlegają ocenie w orzeczeniu kończącym postępowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, dla zabezpieczenia roszczenia o wpis ostrzeżenia o niezgodności wystarczające jest uprawdopodobnienie tego roszczenia, bez konieczności wykazywania interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do ugruntowanego poglądu doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którym uprawdopodobnienie jako instytucja procesowa wymaga mniejszego stopnia pewności niż dowód, a jego celem jest uczynienie twierdzeń o faktach prawdopodobnymi. W przypadku zabezpieczenia roszczenia o wpis ostrzeżenia, nie stosuje się ogólnych wymogów z art. 730^1 § 2 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia i zmiana postanowienia w zakresie kosztów

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.spółkapowódka
(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W.spółkapozwana

Przepisy (14)

Główne

k.p.c. art. 10 § ust. 2

Kodeks postępowania cywilnego

Roszczenie o usunięcie niezgodności może być ujawnione przez ostrzeżenie.

u.k.w.h. art. 10 § ust. 2

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Roszczenie o usunięcie niezgodności może być ujawnione przez ostrzeżenie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 738

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 316 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 745 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 243

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.w.h. art. 10 § ust. 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uprawdopodobnienie roszczenia o wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej jest wystarczające do udzielenia zabezpieczenia. Wzmianka o wniosku powódki o wpis prawa do nieruchomości istniała w księdze wieczystej w dacie orzekania przez Sąd I instancji. Koszty postępowania zabezpieczającego podlegają ocenie w orzeczeniu kończącym postępowanie.

Odrzucone argumenty

Zarzuty powódki dotyczące naruszenia art. 738 k.p.c. w zw. z art. 316 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie, że o zasadności zabezpieczenia należy orzekać według stanu na dzień 4 stycznia 2013 roku. Zarzuty pozwanej dotyczące naruszenia art. 730^1 § 1 k.p.c. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy powódka nie uprawdopodobniła swojego roszczenia. Zarzuty pozwanej dotyczące naruszenia art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., poprzez jego niezastosowanie i wydanie zaskarżonego postanowienia bez wzięcia pod uwagę, iż w dacie wydania skarżonego orzeczenia w dziale III księgi wieczystej (...) wpisana była (...) S.A. w W., a nie (...) Sp. z o.o. w W.

Godne uwagi sformułowania

uprawdopodobnienie, jako instytucja kodeksowa, odnosi się do sytuacji, w których ustawa procesowa nie wymaga ustalenia twierdzeń o faktach przy pomocy dowodów, lecz zadowala się mniejszym stopniem pewności - uprawdopodobnieniem tych twierdzeń. Postępowanie zabezpieczające ma charakter incydentalny, a tym samym koszty z nim związane będą przedmiotem oceny w orzeczeniu kończącym sprawę.

Skład orzekający

Jolanta Deniziuk

przewodniczący-sprawozdawca

Mariola Watemborska

sędzia

Maria Cichoń

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zabezpieczenia roszczeń o wpis ostrzeżenia w księgach wieczystych oraz kwestii kosztów postępowania zabezpieczającego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zabezpieczeniem roszczeń w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące zabezpieczenia powództwa w sprawach o uzgodnienie treści księgi wieczystej oraz rozstrzyga o kosztach postępowania zażaleniowego, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Zabezpieczenie roszczeń w księgach wieczystych: kluczowe zasady i pułapki kosztowe.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Cz 292/13 POSTANOWIENIE Dnia 4 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Słupsku Wydział IV Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Jolanta Deniziuk (spr.) Sędziowie: SO Mariola Watemborska SO Maria Cichoń po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2013 roku w Słupsku na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w przedmiocie wniosku o udzielenie zabezpieczenia powództwa na skutek zażalenia obu stron na postanowienie Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt IX C 658/12 postanawia: 1. oddalić zażalenie powódki w całości oraz pozwanej co do punktu 1 zaskarżonego postanowienia, 2. zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie 3 w ten sposób, że oddalić wniosek powódki o przyznanie kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2013 roku Sąd Rejonowy w Słupsku zabezpieczył żądanie powódki - dotyczące uzgodnienia treści księgi wieczystej nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Słupsku z rzeczywistym stanem prawnym, poprzez wykreślenie z działu III tej księgi wpisu prawa dzierżawy na rzecz (...) Sp. z o.o. w W. - przez nakazanie wpisania w księdze wieczystej nr (...) ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu (punkt 1 sentencji). Nadto oddalił wniosek powódki w pozostałym zakresie (punkt 2 sentencji) i zasądził od pozwanej (...) Sp. z o.o. w W. na rzecz powódki (...) Sp. z o.o. w S. kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego (punkt 3 sentencji). Powódka (...) Sp. z o.o. w S. zaskarżyła powyższe postanowienie zażaleniem w części oddalającej wniosek o udzielenie zabezpieczenia, wnosząc o jego zmianę i uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Skarżonemu orzeczeniu zarzuciła: 1. naruszenie art. 738 k.p.c. w zw. z art. 316 § 1 k.p.c. , poprzez przyjęcie, że o zasadności zabezpieczenia należy orzekać według stanu na dzień 4 stycznia 2013 roku; 2. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. , w zw. z treścią i aktami księgi wieczystej (...) poprzez przyjęcie, że w księdze tej nie ujawniono wzmianki o wniosku powódki o wpis prawa do korzystania z nieruchomości, podczas gdy wzmianka taka została ujawniona w dniu 21 grudnia 2012 roku o godz. 12:56:04; 3. naruszenie art. 328 § 1 k.p.c. , poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu, na których odpisach z księgi wieczystej (załączonych do akt sprawy, czy pozyskanych z urzędu) opierał się Sąd Rejonowy stwierdzając, iż w księdze wieczystej (...) nie ujawniono wniosku o wpis prawa powódki do korzystania z nieruchomości; 4. naruszenia art. 10 ust. 2 u.k.w.h. w zw. z art. 730 1 § 1 k.p.c. , poprzez błędne przyjęcie, że powód nie uprawdopodobnił w żaden sposób, że przysługuje mu prawo do korzystania z powyższej nieruchomości i w konsekwencji oddalenie wniosku w zakresie księgi wieczystej (...) . Zażalenie na powyższe postanowienie – w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punktach 1 i 3 sentencji - wywiodła również pozwana (...) Sp. z o.o. w W. , wnosząc o jego zmianę w zakresie punktu 1 sentencji i oddalenie wniosku o zabezpieczenie, ewentualnie o jego uchylenie lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi i instancji. Nadto wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 3 sentencji i zasądzenie od powódki na swoją rzecz zwrotu kosztów postepowania zażaleniowego. Skarżonemu orzeczeniu zarzuciła: 1. naruszenie art. 730 1 § 1 k.p.c. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy powódka nie uprawdopodobniła swojego roszczenia; 2. naruszenie art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. , poprzez jego niezastosowanie i wydanie zaskarżonego postanowienia bez wzięcia pod uwagę, iż w dacie wydania skarżonego orzeczenia w dziale III księgi wieczystej (...) wpisana była (...) S.A. w W. , a nie (...) Sp. z o.o. w W. , która jest pozwanym w niniejszej sprawie; 3. naruszenie art. 730 1 § 1 k.p.c. w zw. z art. 10 ust. 1 u.k.w.h., poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której powód nie ma legitymacji czynnej do wystąpienia z powództwem w niniejszej sprawie; 4. naruszenie art. 745 § 1 k.p.c. , poprzez jego niezastosowanie i orzeczenie o kosztach postepowania zabezpieczającego w sytuacji, gdy rozstrzygniecie w tym zakresie winno być zawarte dopiero w orzeczeniu kończącym postepowania w sprawie. W odpowiedzi na zażalenie wniesione przez powódkę, pozwana wniosła o jego oddalenie wniosła o jego odrzucenie z uwagi na nieuiszczenie przez skarżącą pełnej opłaty od zażalenia ewentualnie o jego oddalenie. Powódka wniosła o oddalenie zażalenia złożonego przez pozwaną i zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postepowania, w orzeczeniu kończącym postępowanie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Sąd Okręgowy akceptuje stanowisko Sadu I instancji zawarte w punkcie 1 i 2 sentencji skarżonego orzeczenia. Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece , roszczenie o usunięcie niezgodności może być ujawnione przez ostrzeżenie. Dla zabezpieczenia roszczenia o wpis ostrzeżenia o niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym, wystarczające jest uprawdopodobnienie tego roszczenia, bez konieczności wykazywania interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, a w konsekwencji bez konieczności odwoływania się do okoliczności, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postepowania w sprawie, jak o tym mowa jest w przepisie ogólnym art. 730 1 § 2 k.p.c. W doktrynie prawa ugruntowany jest już pogląd, że uprawdopodobnienie, jako instytucja kodeksowa, odnosi się do sytuacji, w których ustawa procesowa nie wymaga ustalenia twierdzeń o faktach przy pomocy dowodów, lecz zadowala się mniejszym stopniem pewności - uprawdopodobnieniem tych twierdzeń. Uprawdopodobnienie może być przeprowadzone przez sąd przy użyciu środków, które uzna on za właściwe, nie wyłączając środków dowodowych. Przy uprawdopodobnieniu nie jest jednak konieczne zachowanie szczególnych przepisów o postępowaniu dowodowym ( art. 243 k.p.c. ). Uprawdopodobnienie w odróżnieniu od dowodu nie daje zatem pewności co do prawdziwości twierdzenia o istnieniu konkretnego roszczenia, lecz sprawia, że twierdzenie to staje się prawdopodobne (por. M. Iżykowski, Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym, s. 71 i n.). W uzasadnieniu postanowienia z dnia 29 kwietnia 2009 roku w sprawie II CZ 21/09 (za pośrednictwem Systemu Informacji Prawnej Lex Omega) Sąd Najwyższy stwierdził, że z prawdopodobieństwem mamy do czynienia wówczas, gdy istnieją podstawy do przyjęcia pewnego stanowiska, mimo nieusunięcia wątpliwości, z wysokim prawdopodobieństwem – gdy wszelkie istotne wątpliwości zostaną usunięte, a z pewnością - gdy zostały usunięte wszystkie możliwe wątpliwości. W realiach rozpoznawanej sprawy należało podzielić pogląd Sądu I instancji o uprawdopodobnieniu przez powódkę jej roszczenia w zakresie, w jakim dotyczyło księgi wieczystej oznaczonej numerem (...) i nie dopełnieniu tegoż obowiązku w zakresie księgi wieczystej (...) . Jak bowiem wynika ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu zwykłego z księgi wieczystej (...) (k. 279-281), wniosek o dokonanie wpisu przysługujących powódce uprawnień do nieruchomości wpłynął do sądu wieczystoksięgowego w dniu 21 grudnia 2012 roku i wzmianka o nim istniała już w chwili wydawania przez Sąd Rejonowy orzeczenia w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia. Oznacza to, że na dzień 4 stycznia 2013 roku powódka uprawdopodobniła, iż przysługuje jej prawo do korzystania ze spornej nieruchomości. Nieco inaczej przedstawia się sytuacja z uprawdopodobnieniem roszczenia w zakresie drugiej z wymienionych nieruchomości. Z odpisu zwykłego z księgi wieczystej (...) (k. 275-277) wynika bowiem, iż w dacie orzekania przez Sąd I instancji, w księdze wieczystej nie znajdowała się jakakolwiek wzmianka dotycząca powódki. W konsekwencji brak było podstaw do przyjęcia, iż (...) Sp. z o.o. w S. przysługuje jakiekolwiek prawo do spornej nieruchomości, a tym samym, że uprawdopodobniła ona we wniosku o udzielenie zabezpieczenia , że przysługuje jej roszczenie w tym zakresie. W tym miejscu należy wyjaśnić, że wbrew podniesionym przez (...) Sp. z o.o. w W. twierdzeniom o niedopuszczalności udzielenia zabezpieczenia w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, iż w dziale III księgi wieczystej (...) wpisana była (...) S.A. w W. stwierdzić należy, iż w chwili orzekania przez Sad I instancji, jako uprawniona do dzierżawy nieruchomości widniała (...) Sp. z o.o. w W. . Zmiana zaś treści owego wpisu nastąpiła już po dniu 4 stycznia 2013 roku i wobec wezwania do udziału w sprawie w charakterze pozwanego (...) S.A. w W. (k. 305) pozostaje bez wpływu na zasadność udzielenia zabezpieczenia. Mając powyższe na względzie Sad Okręgowy, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. oddalił zażalenie powódki jako bezzasadne (punkt 1 sentencji). Na tej samej podstawie oddaleniu podlegało zażalenie pozwanej w zakresie, w jakim dotyczyło rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1 skarżonego postanowienia . Z uwagi na treść art. 108 k.p.c. Sąd Okręgowy, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. , zmienił rozstrzygniecie o kosztach postępowania zabezpieczającego zawarte w punkcie 3 sentencji skarżonego orzeczenia . Postępowanie zabezpieczające ma charakter incydentalny, a tym samym koszty z nim związane będą przedmiotem oceny w orzeczeniu kończącym sprawę. Tym samym zgłoszony wniosek o przyznanie kosztów postępowania zażaleniowego, jako przedwczesny, należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI