IV Cz 292/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Słupsku częściowo zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w Słupsku dotyczące zabezpieczenia powództwa, oddalając zażalenia obu stron w części dotyczącej zabezpieczenia, ale zmieniając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.
Sprawa dotyczyła zażaleń obu stron na postanowienie Sądu Rejonowego w Słupsku w przedmiocie zabezpieczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd Okręgowy w Słupsku oddalił zażalenie powódki w całości oraz zażalenie pozwanej co do punktu dotyczącego zabezpieczenia, uznając, że powódka uprawdopodobniła swoje roszczenie w zakresie jednej nieruchomości. Jednocześnie sąd zmienił postanowienie w punkcie dotyczącym kosztów, oddalając wniosek o przyznanie kosztów postępowania zażaleniowego jako przedwczesny.
Sąd Okręgowy w Słupsku rozpoznał zażalenia obu stron na postanowienie Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 10 kwietnia 2013 r., które dotyczyło zabezpieczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr (...) z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd Rejonowy zabezpieczył żądanie powódki poprzez nakazanie wpisania ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w księdze wieczystej, oddalił wniosek w pozostałym zakresie i zasądził koszty. Powódka zaskarżyła postanowienie w części oddalającej wniosek o zabezpieczenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych. Pozwana również zaskarżyła postanowienie w zakresie zabezpieczenia i kosztów, podnosząc zarzuty dotyczące braku uprawdopodobnienia roszczenia, niezastosowania przepisów o zmianie wpisu w księdze wieczystej oraz przedwczesnego orzekania o kosztach. Sąd Okręgowy, podzielając stanowisko Sądu I instancji co do zasadności zabezpieczenia w odniesieniu do jednej z nieruchomości, oddalił zażalenia obu stron w tym zakresie. Sąd wyjaśnił, że dla zabezpieczenia roszczenia o wpis ostrzeżenia wystarczające jest uprawdopodobnienie roszczenia. W odniesieniu do drugiej nieruchomości, sąd uznał, że powódka nie uprawdopodobniła swojego roszczenia. Jednocześnie, Sąd Okręgowy zmienił postanowienie w punkcie dotyczącym kosztów postępowania zażaleniowego, oddalając wniosek o ich przyznanie jako przedwczesny, zgodnie z art. 108 k.p.c., który stanowi, że koszty postępowania zabezpieczającego podlegają ocenie w orzeczeniu kończącym postępowanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, dla zabezpieczenia roszczenia o wpis ostrzeżenia o niezgodności wystarczające jest uprawdopodobnienie tego roszczenia, bez konieczności wykazywania interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do ugruntowanego poglądu doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którym uprawdopodobnienie jako instytucja procesowa wymaga mniejszego stopnia pewności niż dowód, a jego celem jest uczynienie twierdzeń o faktach prawdopodobnymi. W przypadku zabezpieczenia roszczenia o wpis ostrzeżenia, nie stosuje się ogólnych wymogów z art. 730^1 § 2 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia i zmiana postanowienia w zakresie kosztów
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. | spółka | powódka |
| (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 10 § ust. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Roszczenie o usunięcie niezgodności może być ujawnione przez ostrzeżenie.
u.k.w.h. art. 10 § ust. 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Roszczenie o usunięcie niezgodności może być ujawnione przez ostrzeżenie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 738
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 730 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 745 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 243
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.w.h. art. 10 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uprawdopodobnienie roszczenia o wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej jest wystarczające do udzielenia zabezpieczenia. Wzmianka o wniosku powódki o wpis prawa do nieruchomości istniała w księdze wieczystej w dacie orzekania przez Sąd I instancji. Koszty postępowania zabezpieczającego podlegają ocenie w orzeczeniu kończącym postępowanie.
Odrzucone argumenty
Zarzuty powódki dotyczące naruszenia art. 738 k.p.c. w zw. z art. 316 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie, że o zasadności zabezpieczenia należy orzekać według stanu na dzień 4 stycznia 2013 roku. Zarzuty pozwanej dotyczące naruszenia art. 730^1 § 1 k.p.c. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy powódka nie uprawdopodobniła swojego roszczenia. Zarzuty pozwanej dotyczące naruszenia art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., poprzez jego niezastosowanie i wydanie zaskarżonego postanowienia bez wzięcia pod uwagę, iż w dacie wydania skarżonego orzeczenia w dziale III księgi wieczystej (...) wpisana była (...) S.A. w W., a nie (...) Sp. z o.o. w W.
Godne uwagi sformułowania
uprawdopodobnienie, jako instytucja kodeksowa, odnosi się do sytuacji, w których ustawa procesowa nie wymaga ustalenia twierdzeń o faktach przy pomocy dowodów, lecz zadowala się mniejszym stopniem pewności - uprawdopodobnieniem tych twierdzeń. Postępowanie zabezpieczające ma charakter incydentalny, a tym samym koszty z nim związane będą przedmiotem oceny w orzeczeniu kończącym sprawę.
Skład orzekający
Jolanta Deniziuk
przewodniczący-sprawozdawca
Mariola Watemborska
sędzia
Maria Cichoń
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zabezpieczenia roszczeń o wpis ostrzeżenia w księgach wieczystych oraz kwestii kosztów postępowania zabezpieczającego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zabezpieczeniem roszczeń w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące zabezpieczenia powództwa w sprawach o uzgodnienie treści księgi wieczystej oraz rozstrzyga o kosztach postępowania zażaleniowego, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Zabezpieczenie roszczeń w księgach wieczystych: kluczowe zasady i pułapki kosztowe.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV Cz 292/13 POSTANOWIENIE Dnia 4 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Słupsku Wydział IV Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Jolanta Deniziuk (spr.) Sędziowie: SO Mariola Watemborska SO Maria Cichoń po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2013 roku w Słupsku na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w przedmiocie wniosku o udzielenie zabezpieczenia powództwa na skutek zażalenia obu stron na postanowienie Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt IX C 658/12 postanawia: 1. oddalić zażalenie powódki w całości oraz pozwanej co do punktu 1 zaskarżonego postanowienia, 2. zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie 3 w ten sposób, że oddalić wniosek powódki o przyznanie kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2013 roku Sąd Rejonowy w Słupsku zabezpieczył żądanie powódki - dotyczące uzgodnienia treści księgi wieczystej nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Słupsku z rzeczywistym stanem prawnym, poprzez wykreślenie z działu III tej księgi wpisu prawa dzierżawy na rzecz (...) Sp. z o.o. w W. - przez nakazanie wpisania w księdze wieczystej nr (...) ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu (punkt 1 sentencji). Nadto oddalił wniosek powódki w pozostałym zakresie (punkt 2 sentencji) i zasądził od pozwanej (...) Sp. z o.o. w W. na rzecz powódki (...) Sp. z o.o. w S. kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego (punkt 3 sentencji). Powódka (...) Sp. z o.o. w S. zaskarżyła powyższe postanowienie zażaleniem w części oddalającej wniosek o udzielenie zabezpieczenia, wnosząc o jego zmianę i uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Skarżonemu orzeczeniu zarzuciła: 1. naruszenie art. 738 k.p.c. w zw. z art. 316 § 1 k.p.c. , poprzez przyjęcie, że o zasadności zabezpieczenia należy orzekać według stanu na dzień 4 stycznia 2013 roku; 2. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. , w zw. z treścią i aktami księgi wieczystej (...) poprzez przyjęcie, że w księdze tej nie ujawniono wzmianki o wniosku powódki o wpis prawa do korzystania z nieruchomości, podczas gdy wzmianka taka została ujawniona w dniu 21 grudnia 2012 roku o godz. 12:56:04; 3. naruszenie art. 328 § 1 k.p.c. , poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu, na których odpisach z księgi wieczystej (załączonych do akt sprawy, czy pozyskanych z urzędu) opierał się Sąd Rejonowy stwierdzając, iż w księdze wieczystej (...) nie ujawniono wniosku o wpis prawa powódki do korzystania z nieruchomości; 4. naruszenia art. 10 ust. 2 u.k.w.h. w zw. z art. 730 1 § 1 k.p.c. , poprzez błędne przyjęcie, że powód nie uprawdopodobnił w żaden sposób, że przysługuje mu prawo do korzystania z powyższej nieruchomości i w konsekwencji oddalenie wniosku w zakresie księgi wieczystej (...) . Zażalenie na powyższe postanowienie – w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punktach 1 i 3 sentencji - wywiodła również pozwana (...) Sp. z o.o. w W. , wnosząc o jego zmianę w zakresie punktu 1 sentencji i oddalenie wniosku o zabezpieczenie, ewentualnie o jego uchylenie lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi i instancji. Nadto wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 3 sentencji i zasądzenie od powódki na swoją rzecz zwrotu kosztów postepowania zażaleniowego. Skarżonemu orzeczeniu zarzuciła: 1. naruszenie art. 730 1 § 1 k.p.c. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy powódka nie uprawdopodobniła swojego roszczenia; 2. naruszenie art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. , poprzez jego niezastosowanie i wydanie zaskarżonego postanowienia bez wzięcia pod uwagę, iż w dacie wydania skarżonego orzeczenia w dziale III księgi wieczystej (...) wpisana była (...) S.A. w W. , a nie (...) Sp. z o.o. w W. , która jest pozwanym w niniejszej sprawie; 3. naruszenie art. 730 1 § 1 k.p.c. w zw. z art. 10 ust. 1 u.k.w.h., poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której powód nie ma legitymacji czynnej do wystąpienia z powództwem w niniejszej sprawie; 4. naruszenie art. 745 § 1 k.p.c. , poprzez jego niezastosowanie i orzeczenie o kosztach postepowania zabezpieczającego w sytuacji, gdy rozstrzygniecie w tym zakresie winno być zawarte dopiero w orzeczeniu kończącym postepowania w sprawie. W odpowiedzi na zażalenie wniesione przez powódkę, pozwana wniosła o jego oddalenie wniosła o jego odrzucenie z uwagi na nieuiszczenie przez skarżącą pełnej opłaty od zażalenia ewentualnie o jego oddalenie. Powódka wniosła o oddalenie zażalenia złożonego przez pozwaną i zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postepowania, w orzeczeniu kończącym postępowanie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Sąd Okręgowy akceptuje stanowisko Sadu I instancji zawarte w punkcie 1 i 2 sentencji skarżonego orzeczenia. Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece , roszczenie o usunięcie niezgodności może być ujawnione przez ostrzeżenie. Dla zabezpieczenia roszczenia o wpis ostrzeżenia o niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym, wystarczające jest uprawdopodobnienie tego roszczenia, bez konieczności wykazywania interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, a w konsekwencji bez konieczności odwoływania się do okoliczności, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postepowania w sprawie, jak o tym mowa jest w przepisie ogólnym art. 730 1 § 2 k.p.c. W doktrynie prawa ugruntowany jest już pogląd, że uprawdopodobnienie, jako instytucja kodeksowa, odnosi się do sytuacji, w których ustawa procesowa nie wymaga ustalenia twierdzeń o faktach przy pomocy dowodów, lecz zadowala się mniejszym stopniem pewności - uprawdopodobnieniem tych twierdzeń. Uprawdopodobnienie może być przeprowadzone przez sąd przy użyciu środków, które uzna on za właściwe, nie wyłączając środków dowodowych. Przy uprawdopodobnieniu nie jest jednak konieczne zachowanie szczególnych przepisów o postępowaniu dowodowym ( art. 243 k.p.c. ). Uprawdopodobnienie w odróżnieniu od dowodu nie daje zatem pewności co do prawdziwości twierdzenia o istnieniu konkretnego roszczenia, lecz sprawia, że twierdzenie to staje się prawdopodobne (por. M. Iżykowski, Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym, s. 71 i n.). W uzasadnieniu postanowienia z dnia 29 kwietnia 2009 roku w sprawie II CZ 21/09 (za pośrednictwem Systemu Informacji Prawnej Lex Omega) Sąd Najwyższy stwierdził, że z prawdopodobieństwem mamy do czynienia wówczas, gdy istnieją podstawy do przyjęcia pewnego stanowiska, mimo nieusunięcia wątpliwości, z wysokim prawdopodobieństwem – gdy wszelkie istotne wątpliwości zostaną usunięte, a z pewnością - gdy zostały usunięte wszystkie możliwe wątpliwości. W realiach rozpoznawanej sprawy należało podzielić pogląd Sądu I instancji o uprawdopodobnieniu przez powódkę jej roszczenia w zakresie, w jakim dotyczyło księgi wieczystej oznaczonej numerem (...) i nie dopełnieniu tegoż obowiązku w zakresie księgi wieczystej (...) . Jak bowiem wynika ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu zwykłego z księgi wieczystej (...) (k. 279-281), wniosek o dokonanie wpisu przysługujących powódce uprawnień do nieruchomości wpłynął do sądu wieczystoksięgowego w dniu 21 grudnia 2012 roku i wzmianka o nim istniała już w chwili wydawania przez Sąd Rejonowy orzeczenia w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia. Oznacza to, że na dzień 4 stycznia 2013 roku powódka uprawdopodobniła, iż przysługuje jej prawo do korzystania ze spornej nieruchomości. Nieco inaczej przedstawia się sytuacja z uprawdopodobnieniem roszczenia w zakresie drugiej z wymienionych nieruchomości. Z odpisu zwykłego z księgi wieczystej (...) (k. 275-277) wynika bowiem, iż w dacie orzekania przez Sąd I instancji, w księdze wieczystej nie znajdowała się jakakolwiek wzmianka dotycząca powódki. W konsekwencji brak było podstaw do przyjęcia, iż (...) Sp. z o.o. w S. przysługuje jakiekolwiek prawo do spornej nieruchomości, a tym samym, że uprawdopodobniła ona we wniosku o udzielenie zabezpieczenia , że przysługuje jej roszczenie w tym zakresie. W tym miejscu należy wyjaśnić, że wbrew podniesionym przez (...) Sp. z o.o. w W. twierdzeniom o niedopuszczalności udzielenia zabezpieczenia w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, iż w dziale III księgi wieczystej (...) wpisana była (...) S.A. w W. stwierdzić należy, iż w chwili orzekania przez Sad I instancji, jako uprawniona do dzierżawy nieruchomości widniała (...) Sp. z o.o. w W. . Zmiana zaś treści owego wpisu nastąpiła już po dniu 4 stycznia 2013 roku i wobec wezwania do udziału w sprawie w charakterze pozwanego (...) S.A. w W. (k. 305) pozostaje bez wpływu na zasadność udzielenia zabezpieczenia. Mając powyższe na względzie Sad Okręgowy, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. oddalił zażalenie powódki jako bezzasadne (punkt 1 sentencji). Na tej samej podstawie oddaleniu podlegało zażalenie pozwanej w zakresie, w jakim dotyczyło rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1 skarżonego postanowienia . Z uwagi na treść art. 108 k.p.c. Sąd Okręgowy, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. , zmienił rozstrzygniecie o kosztach postępowania zabezpieczającego zawarte w punkcie 3 sentencji skarżonego orzeczenia . Postępowanie zabezpieczające ma charakter incydentalny, a tym samym koszty z nim związane będą przedmiotem oceny w orzeczeniu kończącym sprawę. Tym samym zgłoszony wniosek o przyznanie kosztów postępowania zażaleniowego, jako przedwczesny, należało oddalić.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI