IV CZ 29/20

Sąd Najwyższy2020-07-10
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaskargaterminpozbawienie możności działaniak.p.c.zażalenieSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że skarżący nie wykazał pozbawienia możności działania.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając ją za wniesioną po terminie i nieuzasadnioną. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, twierdząc, że był pozbawiony możności działania. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek do wznowienia postępowania z powodu pozbawienia możności działania, w szczególności nie udowodnił braku winy w swoim działaniu.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie J. P. na postanowienie Sądu Okręgowego w Z., które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania. Sąd Okręgowy uznał, że skarga została wniesiona po upływie terminu z art. 408 k.p.c., a skarżący nie wykazał, że był pozbawiony możności działania w rozumieniu art. 401 pkt 2 k.p.c. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje orzecznictwo, podkreślił, że skarga o wznowienie postępowania musi opierać się na ustawowej podstawie, a jej badanie na etapie dopuszczalności powinno opierać się na twierdzeniach skarżącego. Analiza pozbawienia możności działania wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek: naruszenia przepisów procesowych, wpływu tego naruszenia na możność działania strony oraz możliwości obrony praw. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy uznał, że żadna z tych przesłanek nie została spełniona, a skarżący nie wykazał, że bez swojej winy został pozbawiony możności działania. W związku z tym zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga została wniesiona po upływie terminu, a skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek do jego przywrócenia lub zastosowania wyjątku z art. 401 pkt 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy odrzucił skargę jako wniesioną po terminie. Sąd Najwyższy potwierdził, że skarżący nie wykazał, iż bez swojej winy został pozbawiony możności działania, co jest warunkiem wznowienia postępowania po upływie terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

uczestnik postępowania J. P. (w zakresie zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznaskarżący
A. P.osoba_fizycznawnioskodawca
J. P.osoba_fizycznauczestnik postępowania
J. B.osoba_fizycznauczestnik postępowania
Gmina N.instytucjauczestnik postępowania
J. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania
W. P.osoba_fizycznanastępca prawny M. P.

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 401 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie była należycie reprezentowana bądź jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania.

k.p.c. art. 408

Kodeks postępowania cywilnego

Po upływie lat dziesięciu od dnia uprawomocnienia się wyroku nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana.

Pomocnicze

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 524 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

§ 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał, że bez swojej winy został pozbawiony możności działania w postępowaniu pierwotnym. Nie zostały spełnione kumulatywne przesłanki do uznania strony za pozbawioną możności działania.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 401 pkt 2 w związku z art. 524 § 2 k.p.c. przez Sąd Okręgowy.

Godne uwagi sformułowania

Ocena, czy doszło do pozbawienia strony możności obrony jej praw, powinna być dokonywana przez pryzmat konkretnych okoliczności sprawy. Analizę, czy doszło do pozbawienia strony możności działania, trzeba rozpocząć od rozważenia, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych, a następnie ustalić, czy uchybienie to wpłynęło na możność strony do działania w postępowaniu, w końcu zaś ocenić, czy pomimo istnienia tych okoliczności strona mogła bronić swych praw w procesie. Dopiero w razie kumulatywnego spełnienia wszystkich tych przesłanek można przyjąć, że strona została pozbawiona możności działania.

Skład orzekający

Agnieszka Piotrowska

przewodniczący

Władysław Pawlak

członek

Krzysztof Pietrzykowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania z powodu pozbawienia możności działania oraz stosowanie art. 408 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie precyzuje ważne kryteria dotyczące wznowienia postępowania, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego, choć nie zawiera przełomowych wniosków.

Kiedy można wznowić postępowanie po latach? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV CZ 29/20
POSTANOWIENIE
Dnia 10 lipca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący)
‎
SSN Władysław Pawlak
‎
SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca)
ze skargi J. P.
o wznowienie postępowania Sądu Okręgowego w Z.,
sygn. I Ca (…)
w sprawie z wniosku A. P.
‎
przy uczestnictwie J. P., J. B., Gminy N., J. K. i W. P. - następcy prawnego M. P.
‎
o rozgraniczenie,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 10 lipca 2020 r.,
‎
zażalenia uczestnika postępowania J. P.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Z.
‎
z dnia 12 października 2018 r., sygn. akt I Ca (…),
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Z. postanowieniem z dnia 12 października 2018 r. odrzucił skargę uczestnika J. P. o wznowienie postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dnia 25 czerwca 2008 r. Podkreślił, że skarżący wskazał na art. 401 pkt 2 i art. 403 § 2 k.p.c. jako podstawę wznowienia, jednakże tylko ogólnie stwierdził, że był pozbawiony możności działania. Sąd Okręgowy uznał, że skarga została wniesiona po upływie terminu określonego w art. 408 k.p.c.
J. P. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie art. 401 pkt 2 w związku z art. 524 § 2 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że skarga o wznowienie nie opiera się na ustawowej podstawie nie tylko wówczas, gdy podana w niej podstawa nie odpowiada wzorcowi któregokolwiek z podstaw wskazanych w kodeksie, lecz także wtedy, gdy podstawa ta odpowiada wprawdzie temu wzorcowi, ale w rzeczywistości nie wystąpiła (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2015 r., IV CZ 24/15, niepubl.; z dnia 28 lutego 2014 r., IV CZ 126/13, niepubl., z dnia 5 lutego 2009 r., I CZ 4/09, niepubl., z dnia 18 maja 2006 r., IV CZ 36/06, niepubl., z dnia 15 czerwca 2005 r., IV CZ 50/05, niepubl.). Na etapie badania dopuszczalności skargi ustalenie, czy opiera się ona na ustawowej podstawie, powinno być dokonane na podstawie okoliczności i twierdzeń w niej zawartych, bez weryfikowania ich prawdziwości (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 2016 r., IV CZ 25/16, niepubl., z dnia 20 października 2016 r., II CZ 105/16, niepubl., z dnia 25 sierpnia 2016 r., V CZ 44/16, niepubl.).
Zgodnie z art. 408 k.p.c.,
p
o upływie lat dziesięciu od dnia uprawomocnienia się wyroku nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana.
Według art. 401 pkt 2 k.p.c., można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie była należycie reprezentowana bądź jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Ocena, czy doszło do pozbawienia strony możności obrony jej praw, powinna być dokonywana przez pryzmat konkretnych okoliczności sprawy, a analizę, czy doszło do pozbawienia strony możności działania, trzeba rozpocząć od rozważenia, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych, a następnie ustalić, czy uchybienie to wpłynęło na możność strony do działania w postępowaniu, w końcu zaś ocenić, czy pomimo istnienia tych okoliczności strona mogła bronić swych praw w procesie. Dopiero w razie kumulatywnego spełnienia wszystkich tych przesłanek można przyjąć, że strona została pozbawiona możności działania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2018 r., V CZ 69/18, niepubl.). W okolicznościach niniejszej sprawy nie została spełniona żadna z wymienionych przesłanek. Nie można w szczególności podzielić stanowiska skarżącego, że bez swojej winy został pozbawiony możności działania, skoro z przyczyn od siebie niezależnych nie miał wpływu na działania organów, w tym biegłych wydających opinię w sprawie o rozgraniczenie.
Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 398
14
w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c.).
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI