IV CZ 27/21

Sąd Najwyższy2021-11-04
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zniesienie współwłasnościnieruchomośćwartość przedmiotu zaskarżeniaskarga kasacyjnazażaleniepostępowanie cywilneSąd Najwyższyk.p.c.

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie uczestników na postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu niezłożenia wniosku o uzasadnienie.

Uczestnicy postępowania wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia sądu okręgowego oddalającego ich apelację. Sąd okręgowy odrzucił skargę kasacyjną z powodu zbyt niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia. Uczestnicy wnieśli zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie, ponieważ uczestnicy nie złożyli wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia sądu okręgowego, co jest warunkiem dopuszczalności zażalenia zgodnie ze znowelizowanymi przepisami k.p.c.

Sprawa dotyczyła zażalenia uczestników postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w Bydgoszczy, które odrzuciło ich skargę kasacyjną od wcześniejszego postanowienia oddalającego apelację w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości. Sąd Okręgowy ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 104 400 zł dla każdego ze skarżących, co skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej. Uczestnicy wnieśli zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, jednakże uznał je za niedopuszczalne. Kluczową kwestią stała się interpretacja przepisów Kodeksu postępowania cywilnego wprowadzonych ustawą nowelizującą z 4 lipca 2019 r. Zgodnie ze znowelizowanym art. 357 § 2^1 k.p.c., postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym sąd uzasadnia tylko na żądanie strony zgłoszone w terminie tygodnia od dnia doręczenia. Dopiero doręczenie postanowienia z uzasadnieniem otwiera tygodniowy termin do wniesienia zażalenia. W tej sprawie pełnomocnik uczestników nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia, a wniósł bezpośrednio zażalenie, co skutkowało jego odrzuceniem jako niedopuszczalnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie jest niedopuszczalne, jeśli strona nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia podlegającego zaskarżeniu.

Uzasadnienie

Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami k.p.c. (art. 357 § 2^1 k.p.c.), postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym sąd uzasadnia tylko na żądanie strony zgłoszone w terminie tygodnia od dnia doręczenia. Doręczenie postanowienia z uzasadnieniem otwiera tygodniowy termin do wniesienia zażalenia. Brak wniosku o uzasadnienie skutkuje niemożnością skutecznego wniesienia zażalenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

brak (zażalenie odrzucone)

Strony

NazwaTypRola
E.O.osoba_fizycznawnioskodawca
R.D.osoba_fizycznawnioskodawca
A.D.osoba_fizycznawnioskodawca
T.A.osoba_fizycznauczestnik
H.K.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 357 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 368 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 357 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność zażalenia z powodu niezłożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia sądu drugiej instancji, zgodnie z art. 357 § 2^1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Zażalenie uczestników na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym sąd uzasadnia tylko wtedy, gdy podlega ono zaskarżeniu i tylko na żądanie strony zgłoszone w terminie tygodnia od dnia doręczenia postanowienia. Jeżeli strona nie wystąpiła z takim żądaniem, przewidzianym w art. 357 § 2^1 k.p.c., tygodniowy termin na wniesienie zażalenia nie rozpoczyna biegu, a tym samym nie jest możliwe skuteczne wniesienie zażalenia, które podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne.

Skład orzekający

Jacek Grela

przewodniczący

Mariusz Łodko

sprawozdawca

Tomasz Szanciło

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.c. dotyczących wymogów formalnych wniesienia zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, w szczególności w kontekście nowelizacji z 2019 r."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z zażaleniem na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego ze względu na precyzyjne wyjaśnienie wymogów formalnych dotyczących zażaleń po nowelizacji k.p.c., co może zapobiec błędom proceduralnym.

Uważaj na formalności! Jak niezłożenie wniosku o uzasadnienie może pogrzebać Twoją skargę kasacyjną?

Dane finansowe

WPS: 104 400 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV CZ 27/21
POSTANOWIENIE
Dnia 4 listopada 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Grela (przewodniczący)
‎
SSN Mariusz Łodko (sprawozdawca)
‎
SSN Tomasz Szanciło
w sprawie z wniosku E.O., R.D. i A.D.
‎
przy uczestnictwie T.A. i H.K.
‎
o zniesienie współwłasności nieruchomości,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 4 listopada 2021 r.,
‎
zażalenia uczestników
na postanowienie Sądu Okręgowego w Bydgoszczy
‎
z dnia 21 grudnia 2020 r., sygn. akt II Ca 714/18,
odrzuca zażalenie.
UZASADNIENIE
Uczestnicy postępowania T.A. oraz H.K. wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 19 lutego 2019 r., oddalającego ich apelację w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości. Postanowieniem z 21 grudnia 2020 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia w stosunku do każdego ze skarżących na kwotę 104 400 zł (pkt 1 i 2), w konsekwencji czego odrzucił skargę kasacyjną uczestników postępowania (pkt 3). Uczestnicy postępowania wnieśli zażalenie na postanowienie. Zaskarżyli je co do punktów 1-3, zarzucając naruszenie art. 368 § 2 w zw. z art. 398
21
k.p.c. Wnieśli o uchylenie postanowienia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną (art. 394
1
§ 1 k.p.c.). Ustawą z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania cywilnego i niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1469 - dalej także „ustawa”), która weszła w życie w przeważającej części 7 listopada 2019 r., istotnie zmodyfikowano dotychczasowy reżim prawny zażalenia. W szczególności, zgodnie ze znowelizowanym art. 394 § 2 zdanie pierwsze k.p.c., termin do wniesienia zażalenia wynosi tydzień od dnia doręczenia postanowienia z uzasadnieniem. Przepis ten ma również zastosowanie do postępowania przed Sądem Najwyższym toczącego się na skutek zażalenia (art. 394
1
§ 3 k.p.c.). Natomiast zgodnie z
art. 357 § 2
1
k.p.c., w brzmieniu dodanym również ustawą, postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym sąd uzasadnia tylko wtedy, gdy podlega ono zaskarżeniu i tylko na żądanie strony zgłoszone w terminie tygodnia od dnia doręczenia postanowienia. Postanowienie z uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która zażądała sporządzenia uzasadnienia i doręczenia postanowienia z uzasadnieniem.
Rozwiązanie to nawiązuje do art. 398
5
§ 1 k.p.c. dotyczącego postępowania kasacyjnego i warunkuje dopuszczalność zażalenia uprzednim wystąpieniem przez stronę z wnioskiem o uzasadnienie postanowienia, które ma stanowić przedmiot zażalenia, chyba że sąd odstąpił od sporządzenia uzasadnienia (art. 357 § 6 w związku z art. 394 § 2 zdanie drugie k.p.c.).
Nie budzi wątpliwości, że po doręczeniu pełnomocnikowi uczestników postępowania odpisu postanowienia Sądu Okręgowego z 21 grudnia 2020 r., zarówno uczestnicy postępowania, jak i ich pełnomocnik nie złożyli wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia i o doręczenie postanowienia z uzasadnieniem. Natomiast pełnomocnik uczestników postępowania z pominięciem tego trybu złożył bezpośrednio zażalenie na postanowienie Sądu drugiej instancji. Stosownie do art. 357 § 2
1
k.p.c., zgłoszenie przez stronę żądania sporządzenia pisemnego uzasadnienia postanowienia podlegającego zaskarżeniu, stanowi skuteczną przesłankę wniesienia zażalenia, ponieważ dopiero doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem otwiera tygodniowy termin do złożenia zażalenia na podstawie art. 394 § 2 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 grudnia 2020 r., IV CZ 75/20 i uchwałę Sądu Najwyższego z 20 sierpnia 2021 r., III CZP 59/20). Jeżeli strona nie wystąpiła z takim żądaniem, przewidzianym w art. 357 § 2
1
k.p.c., tygodniowy termin na wniesienie zażalenia nie rozpoczyna biegu, a tym samym nie jest możliwe skuteczne wniesienie zażalenia, które podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne.
Z przedstawionych powodów, zażalenie uczestników podlegało odrzuceniu na podstawie
art. 398
6
§ 3
w zw. z
art. 394
1
§ 3
w zw. z art. 394 § 2 k.p.c.
as]
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI