IV CZ 26/10

Sąd Najwyższy2010-05-13
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniainteres prawnyskargapostępowanie nieprocesowerozgraniczenieSąd Najwyższyzażaleniek.p.c.

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że skarżący nie wykazał interesu prawnego ani naruszenia jego praw materialnych.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania. Skarżący J.Ś. nie wykazał, że jest osobą zainteresowaną w rozumieniu przepisów, ani że zaskarżone postanowienie narusza jego prawa materialne. Sąd Najwyższy podkreślił, że do wznowienia postępowania konieczne jest wykazanie interesu prawnego oraz naruszenia konkretnych praw podmiotowych, a nie tylko proceduralnych. W związku z tym zażalenie zostało oddalone.

Sąd Najwyższy w składzie trzech sędziów rozpoznał zażalenie J. Ś. na postanowienie Sądu Okręgowego w R. z dnia 8 stycznia 2009 r., które odrzuciło skargę J. Ś. o wznowienie postępowania. Postępowanie, którego wznowienia domagał się skarżący, dotyczyło rozgraniczenia nieruchomości i zostało zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 25 czerwca 2007 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, stwierdzając, że skarżący nie wykazał interesu prawnego, że zaskarżone orzeczenie nie narusza jego konkretnych praw podmiotowych, a także że nie został pozbawiony możliwości działania. Sąd Okręgowy wskazał, że postępowanie, którego wznowienia domaga się skarżący, nie dotyczyło działki, której jest on właścicielem, a ponadto skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu, odbierając korespondencję kierowaną do jego żony, J. Ś. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, odwołał się do art. 524 § 2 k.p.c., zgodnie z którym zainteresowany, który nie był uczestnikiem postępowania, może żądać wznowienia, jeżeli postanowienie narusza jego prawa. Podkreślono, że osoba taka musi wykazać swój interes prawny oraz konkretne naruszenie prawa materialnego. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący, powołując się na prawa wynikające z własności działki, której nie dotyczyło postępowanie, nie wykazał, że jest osobą zainteresowaną w rozumieniu przepisów. Ponadto, skarżący nie wskazał w sposób niebudzący wątpliwości, na czym polegało naruszenie jego prawa materialnego. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ale musi wykazać, że jest osobą zainteresowaną, została pozbawiona możności działania oraz że naruszone zostało jej prawo materialne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 524 § 2 k.p.c., zainteresowany, który nie brał udziału w postępowaniu, musi wykazać swój interes prawny, naruszenie konkretnych praw podmiotowych (materialnych) oraz pozbawienie możności działania. W analizowanej sprawie skarżący nie wykazał tych przesłanek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w R. (w kontekście utrzymania w mocy jego postanowienia)

Strony

NazwaTypRola
J. Ś.osoba_fizycznaskarżący
M. G.osoba_fizycznawnioskodawca
S. G.osoba_fizycznawnioskodawca
J. W.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 524 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Osoba niebędąca uczestnikiem postępowania może żądać wznowienia, jeżeli prawomocne postanowienie narusza jej prawa. Wymaga to wykazania interesu prawnego, naruszenia prawa materialnego i pozbawienia możności działania.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania Sądu Najwyższego w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania Sądu Najwyższego w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wspomniany w kontekście kognicji sądu, ale niebadany z powodu braków formalnych skargi.

k.p.c. art. 510 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Definiuje krąg zainteresowanych w postępowaniu nieprocesowym.

k.c. art. 341

Kodeks cywilny

Dotyczy domniemania zgodności posiadania ze stanem prawnym, przywołany w kontekście definicji zainteresowanego w postępowaniu rozgraniczeniowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu art. 524 § 2 k.p.c. Skarżący nie wykazał, że zaskarżone postanowienie narusza jego prawa materialne. Postępowanie, którego wznowienia domagał się skarżący, nie dotyczyło działki będącej jego własnością. Skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 410 § 1 i art. 524 § 2 k.p.c. przez Sąd Okręgowy.

Godne uwagi sformułowania

nie wykazał interesu prawnego uprawniającego go do wniesienia skargi zaskarżone orzeczenie narusza jego konkretne prawa podmiotowe został pozbawiony możliwości działania nie wykazał, że jest osobą zainteresowaną w rozumieniu art. 524 § 2 zd. 1 k.p.c. Przez prawo w rozumieniu art. 524 § 2 k.p.c. należy rozumieć prawo materialne, a nie uprawnienia o charakterze proceduralnym.

Skład orzekający

Dariusz Zawistowski

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

sprawozdawca

Jan Górowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania cywilnego, w szczególności wymogu wykazania interesu prawnego i naruszenia prawa materialnego przez osobę niebędącą stroną postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby niebędącej stroną postępowania, ale chcącej jego wznowienia. Interpretacja pojęcia 'zainteresowanego' w sprawach o rozgraniczenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie precyzyjnie wyjaśnia warunki wznowienia postępowania przez osoby trzecie, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, choć samo rozstrzygnięcie nie jest przełomowe.

Kiedy osoba trzecia może żądać wznowienia postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 26/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 13 maja 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) 
SSN Jan Górowski 
 
ze skargi J. Ś. 
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem 
Sądu Okręgowego w R. 
z dnia 25 czerwca 2007 r., sygn. akt IV Ca (…), 
w sprawie z wniosku M. G. i S. G. 
przy uczestnictwie J. Ś. i J. W. 
o rozgraniczenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 maja 2010 r., 
zażalenia J. Ś. 
na postanowienie Sądu Okręgowego w R. z dnia 8 stycznia 2009 r., sygn. akt IV Ca 
(…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 stycznia 2009 Sąd Okręgowy w R. 
odrzucił skargę J. Ś. o wznowienie postępowania w sprawie z wniosku M. G. i S. G. z 
udziałem J. Ś. i J. W. o rozgraniczenie zakończonej prawomocnym postanowieniem 
Sądu Okręgowego w R. z dnia 25 czerwca 2007 r. 

 
2 
Sąd Okręgowy stwierdził, że wnoszący skargę nie wykazał interesu prawnego 
uprawniającego go do wniesienia skarg oraz że zaskarżone orzeczenie narusza jego 
konkretne prawa podmiotowe, a także, iż został pozbawiony możliwości działania. 
Wskazał, że postępowanie, którego wznowienia domaga się skarżący nie dotyczyło 
działki, której jest on właścicielem, a ponadto skarżący wiedział o toczącym się 
postępowaniu, odbierał bowiem korespondencję kierowaną w toku postępowania do 
uczestniczki J. Ś., jego żony. 
W zażaleniu skarżący zarzucił naruszenie przez Sąd art. 410 § 1 i art. 524 § 2 
k.p.c. i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie nie jest zasadne. 
Zgodnie z art. 524 § 2 zd. 1 k.p.c. zainteresowany, który nie był uczestnikiem 
postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty 
sprawy, może żądać wznowienia postępowania, jeżeli postanowienie to narusza jego 
prawa. Z uregulowania tego wynika, że osoba wnosząca skargę, która nie brała udziału 
w 
postępowaniu, 
obowiązana 
jest 
– 
niezależnie 
od uzasadnienia 
przymiotu 
zainteresowanego – wykazać, że została pozbawiona możności działania oraz wyraźnie 
określić na czym polegało naruszenie jej prawa (zob. uzasadnienie uchwały SN z dnia 
11 września 1991 r., III CZP 79/91, OSNCP 1992, nr 5, poz. 69). 
W uchwale z 20 maja 1966 r., III CZP 23/66 (OSNCP 1966, nr 11, poz. 185) Sąd 
Najwyższy wyjaśnił, że przymiot zainteresowanego w postępowaniu rozgraniczeniowym 
przed sądem przysługuje temu, kogo przepisy o postępowaniu nieprocesowym określają 
jako zainteresowanego, a zatem w myśl art. 510 § 1 k.p.c. temu, czyich praw dotyczy 
wynik postępowania. Interpretacja ta została zaakceptowana i rozwinięta w uchwale z 
dnia 13 kwietnia 1988 r., III CZP 23/88 (OSNCP 1989, nr 9, poz. 137), w której Sąd 
Najwyższy 
stwierdził, 
że 
do 
zainteresowanych 
w 
sprawie 
o 
rozgraniczenie 
nieruchomości poza właścicielami lub współwłaścicielami, wieczystymi użytkownikami i 
posiadaczami samoistnymi, jeżeli domniemanie przemawia za tym, że posiadanie jest 
zgodne ze stanem prawnym (art. 341 k.c.), należą także osoby, którym przysługują inne 
prawa rzeczowe do korzystania z gruntu, których realizacja zależna jest od jego 
rozmiaru. Pogląd ten Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela. 
Biorąc pod uwagę powyższe wywody stwierdzić należy, że skarżący powołując 
się na swoje prawa wynikające z własności działki o numerze […], której jednak nie 
dotyczyło postępowanie, którego wznowienia się domaga nie wykazał, że jest osobą 

 
3 
zainteresowaną w rozumieniu art. 524 § 2 zd. 1 k.p.c. W tej sytuacji bezprzedmiotowe 
stało się rozważanie problemu pozbawienia go możności działania. 
Osoba wnosząca skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym 
postanowieniem powinna również w sposób niebudzący wątpliwości wskazać na czym 
polegało naruszenie jej prawa. Przez prawo w rozumieniu art. 524 § 2 k.p.c. należy 
rozumieć prawo materialne, a nie uprawnienia o charakterze proceduralnym. Wnoszący 
skargę o wznowienie postępowania zobowiązany jest zatem wprost wskazać i 
uzasadnić naruszenie przepisów prawa materialnego (zob. uchwała SN z 18 grudnia 
1974 r., III CZP 88/74, OSNCP 1976, nr 1, poz. 4; postanowienie SN z 8 stycznia 2002, I 
CKN 450/00, niepubl.). W skardze o wznowienie postępowania brak w tym zakresie 
stanowiska skarżącego. Również z tego powodu wniesiona przez skarżącego skarga 
podlegała odrzuceniu. Zwalnia to Sąd Najwyższy z obowiązku rozważania problemu 
kognicji sądu w zakresie, o którym mowa w art. 410 § 1 zd. 1 k.p.c. 
Wobec powyższego, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., 
Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI