IV CZ 25/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zwrócił Sądowi Apelacyjnemu akta sprawy z zażaleniem na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego, wskazując na brak podstawy prawnej do rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy w nowym stanie prawnym.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek, uznając, że sam fakt powołania sędziego na wniosek KRS ukształtowanej w nowym trybie nie uprawdopodabnia naruszenia niezawisłości. Sąd Najwyższy, analizując zmiany w przepisach dotyczących właściwości rzeczowej Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, stwierdził, że nie ma podstawy prawnej do rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy i zwrócił akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony pozwanej, Gminy Miasta K., na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 13 lutego 2020 r., które oddaliło wniosek o wyłączenie sędziego P. D. od rozpoznania sprawy. Sąd Apelacyjny uznał, że powołanie sędziego na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., nie stanowi samo w sobie podstawy do wyłączenia sędziego, gdyż nie uprawdopodobniono naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w indywidualnych okolicznościach sprawy. Pozwana wniosła zażalenie, które Sąd Apelacyjny przedstawił Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 394^2 § 1 pkt 2 k.p.c. w brzmieniu po nowelizacji z dnia 4 lipca 2019 r., stwierdził, że zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego przysługuje do innego składu sądu drugiej instancji. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał na zmiany w przepisach dotyczących właściwości rzeczowej Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, które weszły w życie po wydaniu postanowienia Sądu Apelacyjnego. Zgodnie z nowymi przepisami, Izba ta jest właściwa do rozpoznawania wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, jednakże Sąd Najwyższy podkreślił, że powierzono mu jedynie rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń, a nie zażaleń na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego. Wobec braku podstawy prawnej do rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy, akta sprawy zostały zwrócone Sądowi Apelacyjnemu w (...).
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, samo powołanie sędziego na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w nowym trybie, nie stanowi samo w sobie podstawy do wyłączenia sędziego, jeśli nie uprawdopodobniono, że jego orzekanie w indywidualnych okolicznościach sprawy prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny ocenił, że nie uprawdopodobniono, aby orzekanie sędziego powołanego na wniosek nowej KRS prowadziło do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu przepisów konstytucyjnych i konwencyjnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zwrot akt sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. N. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina Miasta K. | instytucja | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 394^2 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego przysługuje do innego składu sądu drugiej instancji.
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 9 § ust. 2
Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji, po jej wejściu w życie stosuje się przepisy k.p.c. w nowym brzmieniu.
Ustawa o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawa o Sądzie Najwyższym oraz niektóre inne ustawy art. 26 § ust. 2
Właściwość rzeczowa Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego obejmuje rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego.
Ustawa o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawa o Sądzie Najwyższym oraz niektóre inne ustawy art. 10 § ust. 1 i 2
Przepisy przejściowe dotyczące stosowania nowych przepisów do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy.
Ustawa o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawa o Sądzie Najwyższym oraz niektóre inne ustawy art. 10 § ust. 3
Czynności sądowe i czynności stron podjęte przed dniem wejścia w życie ustawy wywołały skutki procesowe.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa określająca tryb powoływania członków Krajowej Rady Sądownictwa.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu, w tym prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana stanu prawnego po wydaniu postanowienia przez Sąd Apelacyjny, która skutkuje brakiem właściwości rzeczowej Sądu Najwyższego do rozpoznania zażalenia. Wykładnia językowa przepisów wprowadzonych ustawą z dnia 20 grudnia 2019 r. wskazuje, że Sąd Najwyższy nie jest organem właściwym do rozpoznawania zażaleń na postanowienia o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego.
Godne uwagi sformułowania
nie uprawdopodobniono, aby orzekanie tego Sędziego prowadziło w indywidualnych okolicznościach rozpoznawanej sprawy do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności Wykładnia językowa prowadzi do jednoznacznej konkluzji, że Sądowi Najwyższemu powierzono jedynie rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń, a nie zażaleń na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego.
Skład orzekający
Dariusz Zawistowski
przewodniczący
Anna Owczarek
sprawozdawca
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych i właściwości rzeczowej Sądu Najwyższego w kontekście zmian dotyczących wyłączenia sędziego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany stanu prawnego w trakcie postępowania zażaleniowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego i zmianami w przepisach, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia.
“Sąd Najwyższy odsyła sprawę z powrotem do Sądu Apelacyjnego. Kluczowa zmiana przepisów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt IV CZ 25/20 POSTANOWIENIE Dnia 17 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Anna Owczarek (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa J. N. przeciwko Gminie Miasta K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 lipca 2020 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 13 lutego 2020 r., sygn. akt I ACa (…) , zwrócić akta sprawy z przedstawionym zażaleniem Sądowi Apelacyjnemu w (…) . UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 lutego 2020 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił wniosek pozwanej Gminy Miasto K. o wyłączenie P. D. - Sędziego Sądu Apelacyjnego w (…) od rozpoznania sprawy. Sąd wskazał, że pełnomocnik pozwanej przytoczył dla uzasadnienia wniosku jedynie fakt powołania P. D. na stanowisko Sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 poz. 3). Ocenił, że nie uprawdopodobniono, aby orzekanie tego Sędziego prowadziło w indywidualnych okolicznościach rozpoznawanej sprawy do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Pozwana wniosła zażalenie na powyższe postanowienie do Sądu Apelacyjnego w (…), który w dniu 12 marca 2020 r. przedstawił je Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy zważył: Z godnie z art. 394 2 § 1 1 pkt 2 k.p.c., w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. 2019, poz. 1469), która weszła w życie 7 listopada 2019 r., zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego przysługuje do innego składu sądu drugiej instancji. W myśl przepisów przejściowych (art. 9 ust. 2) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji, po jej wejściu w życie stosuje się przepisy k.p.c. w nowym brzmieniu. Konsekwentnie do rozpoznania zażalenia właściwy był inny skład Sądu Apelacyjnego w (…). Po wydaniu postanowienia z dnia 13 lutego 2020 r. zmienił się stan prawny o tyle, że właściwością rzeczową Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego objęto rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę został zobowiązany do przekazania niezwłocznie Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych takiego wniosku lub oświadczenia celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach (art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o S ądzie Najwyższym - jedn. tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 825 ze zm.). Przepis w tym brzmieniu wprowadzony ustawą z dnia 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. 2020 r., poz. 190) obowiązuje od dnia 14 lutego 2020 r. Wykładnia językowa prowadzi do jednoznacznej konkluzji, że Sądowi Najwyższemu powierzono jedynie rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń, a nie zażaleń na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego. Czynności sądowe (tu: postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 13 lutego 2020 r.) i czynności stron (tu: zażalenie na wskazane postanowienie) jako podjęte przed dniem wejścia w życie tej ustawy wywołały skutki procesowe ( a contrario art. 10 ust. 3). W braku podstawy prawnej, pozwalającej Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego na rozpoznanie zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego, z pominięciem właściwości rzeczowej wynikającej z art. 394 2 § 1 1 pkt 2 k.p.c. i wobec konieczności rozpoznania tego środka zaskarżenia stwierdzić należy, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy przejściowe zawarte w art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 grudnia 2019 r. Z tych względów Sąd Najwyższy zwrócił sprawę z przedstawionym zażaleniem Sądowi Apelacyjnemu w (…). jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI