IV CZ 25/09

Sygn. akt IV CZ 25/09 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 2 kwietnia 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) 
SSN Antoni Górski 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) 
 
 
ze skargi powódki o wznowienie postępowania  
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […]  
z dnia 29 maja 2008 r.,  
w sprawie z powództwa J. K. 
przeciwko G. Spółdzielni Mieszkaniowej  
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 2 kwietnia 2009 r., 
zażalenia powódki  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 13 stycznia 2009 r.,  
 
 
oddala zażalenie i przyznaje adw. B. Z. od Skarbu Państwa 
(Sądu Apelacyjnego) kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł 
podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług tytułem 
kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu 
zażaleniowym. 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 14 lutego 2008 r. oddalił powództwo J. K. 
skierowane przeciwko G. Spółdzielni Mieszkaniowej o zapłatę odszkodowania za 
szkodę wyrządzoną nieprzekształceniem przysługującego powódce lokatorskiego 
spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego w prawo własnościowe. Sąd 
Apelacyjny wyrokiem z 29 maja 2008 r. oddalił apelację powódki od tego wyroku, 
przychylając się do oceny, że powódka nie wykazała, iż spełniła warunki do 
przekształcenia przysługującego jej prawa do lokalu w prawo własnościowe, a 
pozwana bezpodstawnie odmówiła jej takiego przekształcenia, w konsekwencji nie 
wykazała więc na czym polegało zawinione działanie lub zaniechanie pozwanej, z 
którym wiązała roszczenie odszkodowawcze, związku przyczynowego między tymi 
dwiema przesłankami, ani poniesionej szkody. 
W dniu 19 listopada 2008 r. powódka złożyła osobiście sporządzoną skargę 
o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego z 29 
maja 2008 r. Powołała się w niej na późniejsze wykrycie nowych okoliczności 
faktycznych, 
których 
nie 
mogła 
przedstawić 
w 
trakcie 
postępowania. 
W uzasadnieniu tak sformułowanej podstawy wznowienia wskazała, że jej zdaniem 
obydwa Sądy ignorowały rzeczywisty kontekst jej działania, a ponadto Sąd 
I instancji bezpodstawnie nie zastosował w sprawie korzystnej dla powódki ustawy 
z dnia 16 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, 
obowiązującej od 31 lipca 2007 r. 
Skargę tę Sąd Apelacyjny na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. odrzucił 
postanowieniem z dnia 13 stycznia 2009 r., wyjaśniając, że tylko pozornie została 
ona oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Wprawdzie bowiem powódka 
powołała się na wystąpienie w sprawie nowych okoliczności faktycznych, 
co odpowiada treści art. 403 § 2 k.p.c., jednak nie podała argumentów, które 
wypełniłyby treścią tak sprecyzowaną podstawę wznowienia, bowiem nie wymieniła 
okoliczności faktycznych i dowodów, które istniały w poprzednim postępowaniu 
i z których nie mogła wówczas skorzystać. Za taką okoliczność Sąd nie uznał 
subiektywnego odczucia skarżącej, że Sądy obydwu instancji ignorowały 
rzeczywisty kontekst jej działania. Sąd Apelacyjny zaznaczył dalej, że druga 

 
3 
z podstaw wznowienia postępowania, powołanych przez powódkę w skardze – 
nie uwzględnienie w trakcie orzekania przed Sądem I instancji korzystnych dla niej 
regulacji ustawy z dnia 16 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach 
mieszkaniowych - nie należy do katalogu ustawowych podstaw wznowienia 
postępowania.  
Powódka zaskarżyła powyższe postanowienie zażaleniem i wniosła o jego 
zmianę przez wydanie orzeczenia o wznowieniu postępowania, ewentualnie 
o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do 
ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie według norm przepisanych kosztów 
udzielonej powódce z urzędu pomocy prawnej. 
Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, podniosła, że skarga była 
sporządzona przez nią bez fachowej pomocy, dlatego nie zawierała odpowiedniego 
uzasadnienia podstawy wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c. Ten brak uzupełniła na 
etapie postępowania zażaleniowego przez złożenie dokumentu, którego nie mogła 
powołać w toku postępowania rozpoznawczego, gdyż otrzymała go od pozwanej 
dopiero po wydaniu wyroku przez Sąd II instancji, w listopadzie 2008 r. Dokument 
ten wykazuje, zdaniem skarżącej, jej twierdzenie, że wniosła cały wymagany wkład 
i zasadnie żądała przekształcenia prawa do lokalu na własnościowe 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Podstawowym 
zagadnieniem, 
które 
wymaga 
rozstrzygnięcia, 
jest 
dopuszczalność 
uzupełnienia 
przez 
skarżącą 
dopiero 
w 
postępowaniu 
zażaleniowym merytorycznej treści podstawy wznowieniowej powołanej w skardze 
i dołączenia dokumentu wskazanego jako nowy dowód uzasadniający tę podstawę. 
 Artykuł 3941 § 3 k.p.c. nakazuje odpowiednie stosowanie do postępowania 
zażaleniowego toczącego się przed Sądem Najwyższym m.in. art. 394 § 3 k.p.c. 
Z treści tego ostatniego przepisu wynika, że zażalenie powinno zawierać 
(poza innymi elementami) zwięzłe uzasadnienie ze wskazaniem w razie potrzeby 
nowych faktów i dowodów. Sformułowanie "w razie potrzeby" nie oznacza 
dowolności i swobody decyzji strony w tym względzie, lecz odwołuje się 
do przebiegu postępowania w którym zażalenie zostało złożone. Skarżący może 
skorzystać z możliwości powołania nowych faktów i dowodów tylko wówczas, 
gdy konieczność przedstawienia bądź udowodnienia faktu powstała dopiero na 

 
4 
etapie postępowania toczącego się na skutek zażalenia, a nie wtedy, gdy potrzeba 
taka istniała już wcześniej, jednak strona zaniechała powołania wniosków 
dowodowych bądź powołała dowody, które okazały się nieprzydatne (tak Sąd 
Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 czerwca 2001 r., IV CZ 64/01, OSNC 
2002/3/36). 
W rozpatrywanej sprawie skarżąca powołuje się na dokument, którym 
dysponowała w momencie formułowania i wnoszenia skargi o wznowienie 
postępowania. Nie było zatem żadnych przeszkód, aby skarga zawierała należyte 
uzasadnienie podstawy, na której została oparta i by dokument wspierający ją 
został przedłożony wraz ze skargą. Powódka miała zapewnioną pomoc prawną, 
świadczoną z urzędu. To zaś, że zdecydowała się na samodzielne działanie 
zamiast skorzystać z porady pełnomocnika, nie może uzasadniać łagodzenia 
wobec niej rygorów procesowych. 
Uzupełnienie skargi w postępowaniu zażaleniowym poprzez wypełnienie 
treścią podanej podstawy i przedłożenie dowodu nie było w tej sytuacji skuteczne, 
wobec czego zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. 
z art. 3941 § 3 k.p.c. 
Na marginesie już tylko zauważyć należy, że treść przedłożonego pisma 
odpowiada innym rozliczeniom dostarczonym przez strony w toku postępowania, 
gdyby więc nawet dopuścić możliwość uzupełnienia skargi w zastosowany przez 
skarżącą sposób, nie ma podstaw do prognozowania, że zmieniłoby to sposób 
rozstrzygnięcia sporu. Rozstrzygnięcie było bowiem oparte na analizie innych 
dowodów niosących te same treści merytoryczne. 
Orzeczenie o kosztach należnych pełnomocnikowi powódki za pomoc 
świadczona z urzędu opiera się na podstawie § 15 w zw. z § 6 pkt 7, § 12 ust. 2 pkt 
2 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., 
w  sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb 
Państwa 
kosztów 
pomocy 
prawnej 
udzielonej 
przez 
radcę 
prawnego 
ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.). 
 
 
jz