IV CZ 24/15

Sąd Najwyższy2015-10-09
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaart. 403 k.p.c.nowe dowodykontrola skarbowaskarżącyprawomocnośćsąd najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę o wznowienie postępowania, uznając, że nowe dowody (protokół kontroli skarbowej) nie spełniają przesłanek art. 403 § 2 k.p.c.

Powód złożył skargę o wznowienie postępowania, powołując się na nowy dowód w postaci protokołu kontroli skarbowej. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że okoliczności te nie stanowią ustawowej podstawy wznowienia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, potwierdził, że nowe dowody lub okoliczności muszą istnieć w czasie poprzedniego postępowania i nie mogły być wówczas wykorzystane, a protokół kontroli skarbowej powstał po prawomocnym zakończeniu sprawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda G. Ś. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 20 stycznia 2015 r., którym odrzucono skargę powoda o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 26 stycznia 2011 r. Sąd Apelacyjny uznał, że skarga nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, wskazując, że okoliczności podniesione przez skarżącego nie uzasadniają wznowienia na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie tego przepisu. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że ocena podstawy wznowienia obejmuje nie tylko badanie, czy wskazane okoliczności podpadają pod wskazaną podstawę, ale także czy podstawa ta rzeczywiście istnieje. Podkreślono, że nowe dowody lub okoliczności muszą istnieć w czasie poprzedniego postępowania i nie mogły być wówczas wykorzystane przez stronę. Protokół kontroli skarbowej z dnia 28 sierpnia 2014 r., na który powołał się powód, powstał po prawomocnym zakończeniu postępowania, podobnie jak wynik kontroli, co wyklucza jego uznanie za podstawę wznowienia w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i zasądził od powoda na rzecz pozwanej koszty postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, protokół kontroli skarbowej, który powstał po prawomocnym zakończeniu postępowania, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że podstawą wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. mogą być jedynie nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały już w trakcie zakończonego postępowania, a z których strona nie mogła skorzystać, ponieważ były dla niej nieznane i nieujawnialne. Dowody lub okoliczności powstałe po prawomocnym zakończeniu postępowania nie spełniają tej przesłanki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Strony

NazwaTypRola
G. Ś.osoba_fizycznapowód
M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapozwana

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawą wznowienia postępowania mogą być wykryte okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Muszą one istnieć w czasie poprzedniego postępowania i być dla strony nieznane.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protokół kontroli skarbowej i jej wynik, powstałe po prawomocnym zakończeniu postępowania, nie stanowią nowych dowodów ani okoliczności faktycznych w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Okoliczności wskazane przez skarżącego (protokół kontroli skarbowej) uzasadniają wznowienie postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Ocena, czy skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia nie ogranicza się do badania, czy okoliczności wskazane przez skarżącego podpadają pod wskazaną podstawę wznowienia, lecz obejmuje także badanie, czy podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje. Podstawą wznowienia postępowania nie może być każda nowa okoliczność, lecz tylko taka, która dotyczy przedmiotu sporu, istniała już w trakcie zakończonego postępowania i nie została wówczas przytoczona, gdyż była stronie nieznana i miała dla niej wówczas charakter nieujawniany. Z tego punktu widzenia trzeba stwierdzić, że za nową okoliczność w wyżej przyjętym znaczeniu, uzasadniającą wznowienie postępowania, nie jest ani fakt przeprowadzenia, ani wynik kontroli skarbowej, gdyż są to okoliczności, które zaistniały już po prawomocnym zakończeniu postępowania.

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

przewodniczący, sprawozdawca

Józef Frąckowiak

członek

Bogumiła Ustjanicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., w szczególności w kontekście nowych dowodów i okoliczności powstałych po prawomocnym zakończeniu sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania i dowodów z kontroli skarbowej; ogólne zasady dotyczące nowych dowodów są szerzej stosowane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie precyzyjnie wyjaśnia istotne dla praktyki procesowej przesłanki wznowienia postępowania, co jest cenne dla prawników procesualistów.

Nowe dowody po wyroku? Kiedy można wznowić postępowanie – kluczowe zasady z Sądu Najwyższego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 24/15
POSTANOWIENIE
Dnia 9 października 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Józef Frąckowiak
‎
SSN Bogumiła Ustjanicz
w sprawie ze skargi powoda
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem
Sądu Apelacyjnego
z dnia 26 stycznia 2011 r.,
w sprawie z powództwa G. Ś.
‎
przeciwko M. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 9 października 2015 r.,
‎
zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Apelacyjnego
‎
z dnia 20 stycznia 2015 r.,
1) oddala zażalenie;
2) zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 1800       (tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 20 stycznia 2015 r., Sąd Apelacyjny odrzucił skargę powoda G. Ś. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 26 stycznia 2011 r. jako nie opartą na ustawowej podstawie wznowienia. Wskazał, że okoliczności podniesione przez skarżącego nie uzasadniają wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.
W zażaleniu na to postanowienie powód wniósł o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 403 § 2 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Ocena, czy skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia nie ogranicza się do badania, czy okoliczności wskazane przez skarżącego podpadają pod wskazaną podstawę wznowienia, lecz obejmuje także badanie, czy podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z  dnia 23 października 2013 r., IV CZ 66/13, nie publ.).
W skardze o wznowienie postępowania powód powołał się na nowy dowód w  postaci protokołu z dnia 28 sierpnia 2014 r. kontroli przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego w C. Wskazał także, iż wiadomo mu o tym, że taka kontrola została przeprowadzona przez Urząd Skarbowy w  L. W związku z tym wniósł również o nadesłanie przez ten Urząd wyników zakończonej kontroli.
Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c., podstawą wznowienia postępowania może być wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w  poprzednim postępowaniu. Według tego przepisu, podstawą wznowienia mogą więc być nowe okoliczności albo nowe dowody lub kumulatywnie zarówno nowe okoliczności i nowe dowody, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu zakończonym prawomocnym orzeczeniem zaskarżonym skargą o  wznowienie postępowania. Podstawą wznowienia postępowania nie może być każda nowa okoliczność, lecz tylko taka, która dotyczy przedmiotu sporu, istniała już w trakcie zakończonego postępowania i nie została wówczas przytoczona, gdyż była stronie nieznana i miała dla niej wówczas charakter nieujawniany (por.  uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21  lutego 1969 r., III PZP 63/68, OSNCP 1969, nr 12, poz. 208). Z tego punktu widzenia trzeba stwierdzić, że za nową okoliczność w wyżej przyjętym znaczeniu, uzasadniającą wznowienie postępowania, nie jest ani fakt przeprowadzenia, ani wynik kontroli skarbowej, gdyż są to okoliczności, które zaistniały już po prawomocnym zakończeniu postępowania. Nie jest także nową okolicznością wynikający – zdaniem skarżącego – z tej kontroli fakt wystawienia przez pozwaną o bezpodstawnych faktur. Nie jest to nowa okoliczność, skoro sam powód w zażaleniu przyznaje, że faktury wystawione przez pozwaną i   przedstawione przez nią w procesie, były kwestionowane przez powoda w trakcie postępowania, w którym nie posiadał on jednak dowodów na to, iż zostały one sporządzone przez pozwaną dla potrzeb procesu.
Protokół kontroli skarbowej Urzędu Skarbowego w C. z dnia 28  sierpnia 2014 r., na który powołał się powód w skardze, nie mógł być także uznany za nowy środek dowodowy w znaczeniu art. 403 § 2 k.p.c. Chodzi tu bowiem o dowody wykryte, a więc takie, które istniały już w czasie trwania prawomocnie zakończonego postępowania, a z których strona wówczas nie mogła skorzystać, gdyż były dla niej nieznane i wówczas nieujawnialne (por.  postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1968 r., I Co 1/68, OSNCP 1969, nr 2, poz. 36, z dnia 22 kwietnia 1975 r., III PZ 4/75, OSNCP 1976, nr 2, poz. 38, z dnia 2 lutego 2010 r., II UK 167/09, nie publ.). W judykaturze jednolicie przyjmuje się, że podstawą wznowienia nie może być środek dowodowy, który powstał dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 1969 r., III PZP 63/08, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2005 r., II CZ 78/05, nie publ. oraz z dnia 30  maja 2007 r., I CZ 40/07, nie publ.). Zatem środki dowodowe wskazane przez skarżącego powstałe już po prawomocnym zakończeniu postępowania – a  z  których ma wynikać, że faktury wystawione przez pozwanego były nierzetelne – nie są także podstawą wznowienia postępowania, o której mowa w art. 403 § 2 k.p.c.
Z tych względów na podstawie art. 398
14
w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c., oraz art. 98 § 1 i 3, art. 99 w zw. z art. 391 § 1, art. 398
21
i art. 394
1
§ 3 k.p.c. przy uwzględnieniu przepisów § 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 2 ust. 2 i § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z  urzędu (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI