IV CZ 21/07

Sygn. akt IV CZ 21/07 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 30 maja 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Iwona Koper (przewodniczący) 
SSN Marian Kocon 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z wniosku K. W. 
przy uczestnictwie L. W. 
przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w […] 
o ubezwłasnowolnienie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 30 maja 2007 r., 
zażalenia uczestniczki postępowania 
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 22 stycznia 2007 r.,  
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie 
 
 
 
 
 

 
 
2 
 
Uzasadnienie 
 
 
Uczestniczka postępowania L. W. została ubezwłasnowolniona częściowo 
postanowieniem Sądu Okręgowego w B., od którego apelację uczestniczki oddalił 
Sąd Apelacyjny. Postanowienie Sądu II instancji zapadło w dniu 7 grudnia 2006 r. 
W terminie przewidzianym dla złożenia wniosku o doręczenie odpisu orzeczenia 
z uzasadnieniem 
uczestniczka 
złożyła 
osobiście 
sporządzony 
wniosek 
następującej treści: „Uprzejmie proszę o odpis apelacji L. W. ubezwłasnowolnienia 
z dnia 7 012.2006 r.” 
Po otrzymaniu pisma uczestniczki przewodniczący wezwał jej pełnomocnika 
do 
sprecyzowania 
w 
terminie 
7 
dni 
tego 
wniosku 
przez 
wskazanie, 
czy uczestniczka wnosi o doręczenie odpisu apelacji czy też innego pisma, 
z zaznaczeniem, że wezwanie to kierowane jest „pod rygorem potraktowania tego 
pisma jako wniosku o doręczenie odpisu apelacji”. 
Pełnomocnik uczestniczki udzielił odpowiedzi dzień po wyznaczonym 
terminie (28 grudnia 2006 r.), wyjaśniając, że wcześniejsze pismo stanowiło 
wniosek o doręczenie odpisu postanowienia z uzasadnieniem. 
Sąd Apelacyjny - z uwagi na spóźnione udzielenie odpowiedzi - uznał, że 
pismo z 7 grudnia 2006 r. stanowiło wniosek o doręczenie odpisu apelacji, 
natomiast wniosek o doręczenie odpisu postanowienia z uzasadnieniem zawarty 
został dopiero w piśmie pełnomocnika uczestniczki, wniesionym 28 grudnia 2006 
r., a zatem po upływie terminu tygodniowego od dnia ogłoszenia postanowienia i 
wniosek ten odrzucił skarżonym obecnie postanowieniem. 
W 
zażaleniu 
uczestniczka 
domaga 
się 
uchylenia 
postanowienia 
odrzucającego jej wniosek o doręczenie odpisu postanowienia z uzasadnieniem, 
argumentując, że Sąd Apelacyjny źle zinterpretował pismo osobiście sporządzone 
przez nią, bez odniesienia go do okoliczności sprawy, a w szczególności do faktu, 
iż w dniu wskazanym we wniosku w sprawie o ubezwłasnowolnienie uczestniczki 
zapadło orzeczenie w postępowaniu apelacyjnym. 

 
 
3 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Skarżąca ma rację, że okoliczności, w jakich uczestniczka złożyła swój 
wniosek nakazywały potraktowanie go jako wniosku o doręczenie odpisu 
postanowienia Sądu Apelacyjnego z uzasadnieniem. Uczestniczka sporządziła 
swoje pismo w dniu wydania postanowienia, po rozprawie apelacyjnej, na której 
była obecna i wysłuchała niekorzystnego dla siebie orzeczenia. Na rozprawie tej 
nie było pełnomocnika uczestniczki, a zatem nie mogła ona skorzystać z jego 
pomocy i sformułowała pismo wedle swoich możliwości. Kontekst sytuacyjny 
jednoznacznie wskazywał, że uczestniczka pod pojęciem „odpisu apelacji L. W. z 
dnia 7.012.2006 r.” rozumiała merytoryczne postanowienie Sądu II instancji, a 
moment złożenia wniosku – że podejmowała czynności mające pozwolić jej na 
złożenie skargi kasacyjnej, bowiem konsekwentnie sprzeciwiała się orzeczeniu 
ubezwłasnowolnienia. Taką intencję autorki pisma przekazał też Sądowi II instancji 
jej pełnomocnik w piśmie z 28 grudnia 2006 r. Fakt udzielenia wyjaśnień dzień po 
wyznaczonym terminie nie mógł w rozpatrywanej sprawie uzasadnić pominięcia 
tych wyjaśnień. Termin określony przez sąd w wezwaniu doręczonym 
pełnomocnikowi uczestniczki 18 grudnia 2006 r. miał charakter terminu sądowego, 
co jednak nie oznacza, że jego niedotrzymanie pociągało za sobą skutek 
przewidziany w art. 167 k.p.c., a zatem bezskuteczność dokonanej czynności. Jak 
powszechnie 
przyjmuje 
się 
w 
piśmiennictwie 
bezskuteczność 
czynności 
procesowej zdziałanej z przekroczeniem terminu występuje tylko wówczas, jeżeli 
ustawa wiąże z niezachowaniem terminu określone sankcje (np. odrzucenie 
wniosku czy środka zaskarżenia), albo też jeżeli z uwagi na stan sprawy spóźnione 
dokonanie czynności nie będzie mogło wywrzeć zamierzonego skutku (np. kiedy z 
uwagi na nieuzupełnienie braków w zakresie zdolności sądowej lub procesowej 
nastąpiło już po odrzuceniu pozwu z tego powodu) . 
Art. 387 § 3 k.p.c. (w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.) określa termin do złożenia 
wniosku o doręczenie odpisu orzeczenia sądu II instancji z uzasadnieniem, 
zaś sankcję niedotrzymania tego terminu zawiera art. 328 § 1 zd. 2 k.p.c. w zw. 
z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. Jest nią odrzucenie spóźnionego wniosku. 

 
 
4 
Jest jednak niewątpliwe, że pismo uczestniczki, datowane na 7 grudnia 
2006 r. wniesione zostało w powyższym terminie. Problem stwarzała jedynie 
wykładnia jego treści. Wezwanie do wyjaśnienia znaczenia, jakie strona nadawała 
złożonemu wnioskowi było czynnością pomocniczą, nie objętą ustawową sankcją. 
Konsekwencje nieudzielania odpowiedzi, jakie wskazał w tym wezwaniu 
przewodniczący, polegające na przypisaniu pismu określonego znaczenia, traciły 
aktualność w momencie, kiedy pytana strona wyjaśniła, że jej intencja była inna 
i wyjaśnienie to nie pozostawało w sprzeczności z możliwą interpretacją złożonego 
wniosku. W rozpatrywanym wypadku, taka sprzeczność nie występowała. 
Nieporadne pismo uczestniczki w konkretnych okolicznościach procesowych  
wskazywało na jej wolę podjęcia działań przeciwko nie zadowalającemu jej 
orzeczeniu Sądu Apelacyjnego.  
Takie znaczenie terminowo złożony wniosek uczestniczki miał od początku, 
zatem nieuzasadnione było przypisanie przez Sąd Apelacyjny roli wniosku dopiero 
pismu pełnomocnika uczestniczki z 28 grudnia 2006 r., którego cel był zupełnie 
inny i w rezultacie odrzucenie wniosku o doręczenie odpisu postanowienia 
z uzasadnieniem jako spóźnionego. 
Z przytoczonych względów zaskarżone postanowienie należało uchylić na 
podstawie art. 39816 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. 
 
 
 
 
 
 
 
jz